QTO - Sau hơn 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện, cấp tỉnh nay được chuyển về xã, phường, đặc khu... Cùng với đó là yêu cầu quản lý dữ liệu, giải quyết thủ tục hành chính (TTHC), bảo đảm an ninh, trật tự… ở cơ sở cũng cao hơn. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để cơ sở đủ sức đảm đương nhiệm vụ, để người dân thực sự được phục vụ tốt hơn.

Yêu cầu cao, áp lực lớn

Thượng tá Trần Nam Trung, Trưởng Công an phường Nam Đông Hà cho biết, TTHC được đưa lên mạng tạo điều kiện thuận lợi cho người dân không phải mất thời gian đến cơ quan nhà nước. Nhưng thực tế, sau hơn 1 năm vận hành mô hình mới tại Công an phường Nam Đông Hà, hơn 50% người dân vẫn phải đến trụ sở để được cán bộ hướng dẫn làm thủ tục trên môi trường trực tuyến. Không phải ai cũng quen sử dụng cổng dịch vụ công. Có người có điện thoại thông minh nhưng không biết bắt đầu từ đâu; có người gặp vướng ở từng bước kê khai, xác thực, tải hồ sơ, vậy là cán bộ công an phải hướng dẫn từng thao tác trên cổng dịch vụ công cho đến khi hoàn thiện hồ sơ, xác thực thông tin.

Chuyện tưởng nhỏ, nhưng nhìn rộng ra lại không nhỏ. Mục tiêu của chuyển đổi số là giảm tiếp xúc trực tiếp, giảm thời gian và chi phí cho người dân, đồng thời giảm áp lực xử lý thủ tục cho cơ quan nhà nước. Nhưng khi một bộ phận lớn người dân chưa thể tự đi hết quy trình số, cán bộ cơ sở lại phải nhận thêm một phần việc khác lẽ ra có thể được người dân tự làm ở nhà.

Công an phường Nam Đông Hà hướng dẫn người dân cài đặt định danh điện tử - Ảnh: H.T

Trong lúc ấy, từ ngày 1/4/2025, khi Công an cấp huyện không còn, Công an cấp xã tiếp nhận thêm nhiều nhiệm vụ, việc giải quyết TTHC trên hệ thống cổng dịch vụ công trực tuyến vẫn còn những vướng mắc. Công an cấp xã là cơ quan thường trực Đề án 06 ở cơ sở, phối hợp làm sạch dữ liệu định danh điện tử, cung cấp, kết nối dữ liệu đất đai, y tế, an sinh xã hội, quân sự và nhiều lĩnh vực khác..., đồng thời chịu trách nhiệm xác minh, giải quyết công việc nhanh chóng, chính xác hơn.

“Từ ngày 1/4/2025 đến nay, Công an phường Nam Đông Hà đã xử lý hơn 9.000 văn bản. Trong cùng khoảng thời gian, cán bộ vẫn phải thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn, tiếp dân, hướng dẫn dịch vụ công trực tuyến, quản lý cư trú, dữ liệu dân cư và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn. Khối lượng và yêu cầu về tiến độ thực hiện nhiệm vụ đối với công an cấp xã hiện nay rất lớn”, thượng tá Trần Nam Trung chia sẻ.

Ở xã Hiếu Giang, sau sắp xếp, địa bàn rộng, nằm ở nơi giao nhau của nhiều tuyến giao thông huyết mạch Bắc-Nam và Đông-Tây: Quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh, Quốc lộ 9, đường Xuyên Á, các tuyến đường tỉnh, đường huyện... Nơi đây không chỉ rộng về không gian quản lý, mà còn có sự dịch chuyển dân cư, phương tiện, hàng hóa và nhiều yếu tố liên quan trực tiếp đến an ninh, trật tự. Công việc của cán bộ phụ trách địa bàn có những chuyến đi dài hơn, nhiều khu dân cư phải nắm chắc hơn, nhiều thông tin phải cập nhật hơn.

Trong khi đó, những nhiệm vụ hành chính, dữ liệu và Đề án 06 vẫn chạy song song. Trung tá Hoàng Bá Ngọc, Tổ trưởng Tổ phòng, chống tội phạm Công an xã Hiếu Giang cho hay, địa bàn rộng, lực lượng công an mỏng, nên công tác nắm, quản lý địa bàn, phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm chịu nhiều áp lực.

Cơ sở phải đủ sức đảm đương nhiệm vụ

Chuyển việc về cơ sở, xét cho cùng, là đưa nơi giải quyết công việc đến gần người dân hơn. Nhưng gần về địa lý chỉ là điều kiện đầu tiên. Để người dân thực sự được phục vụ tốt hơn, cơ sở phải có đủ người, đủ năng lực và đủ công cụ để giải quyết công việc. Cùng với năng lực của bộ máy, kỹ năng số và khả năng tiếp cận dịch vụ số của người dân cũng là yếu tố quan trọng để các dịch vụ công trực tuyến phát huy hiệu quả.

Chủ tịch UBND xã Cam Lộ Nguyễn Văn Ân cho biết, những nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện được đưa về cấp xã, nhưng nhân lực cấp xã chưa tăng tương ứng, có công chức phải đảm nhận nhiều phần việc trước đây được phân công cho nhiều phòng, ban chuyên môn cấp huyện, nên áp lực là có thật. Khi nhiều nhiệm vụ cùng chuyển xuống, cộng với yêu cầu về tiến độ, hồ sơ, dữ liệu, trách nhiệm giải trình..., yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã cũng ngày càng cao.

Chính quyền địa phương 2 cấp đang vận hành theo hướng giảm tầng nấc trung gian. Việc từ huyện xuống xã là một bước trong quá trình ấy. “Nếu “Bình dân học vụ số” được thực hiện hiệu quả, sẽ giúp người dân tự giải quyết được nhiều TTHC hơn, hệ thống số sẽ phát huy giá trị đầy đủ hơn. Khi người dân biết sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cán bộ bớt một phần việc hướng dẫn; người dân cũng bớt đi lại, chờ đợi và phụ thuộc vào sự hỗ trợ trực tiếp của cán bộ. Đó là một mắt xích quan trọng để công việc khi được đưa về cơ sở sẽ phát huy hiệu quả”, ông Nguyễn Văn Ân kỳ vọng.

Tinh gọn bộ máy, đưa việc về cơ sở chỉ thực sự có ý nghĩa khi năng lực, chất lượng giải quyết công việc để phục vụ người dân cũng được nâng lên tương ứng.

Thanh Hải