QTO - Thôn Khe Luồi, xã Hướng Hiệp là địa bàn miền núi với hơn 90% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS). Từ năm 2015 đến nay, nhờ triển khai hiệu quả mô hình “An ninh trật tự, an toàn giao thông” (ANTT, ATGT), tình hình an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội tại địa phương luôn được giữ vững, trở thành điểm sáng trong phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” ở vùng đồng bào DTTS.

Thay đổi từ cơ sở

Thôn Khe Luồi hiện có 96 hộ với gần 400 nhân khẩu. Trước năm 2015, tình hình ANTT và ATGT tại đây tiềm ẩn nhiều nguy cơ phức tạp do nhận thức của một bộ phận người dân còn hạn chế. Nhiều tập tục lạc hậu và thói quen tự phát như không đội mũ bảo hiểm, uống rượu bia gây xích mích, hay đốt rừng làm nương rẫy trái quy định vẫn diễn ra. Trước tình hình đó, năm 2015, Ủy ban MTTQVN và Công an xã Hướng Hiệp phối hợp xây dựng mô hình tự quản về ANTT, ATGT tại địa phương.

Để đưa pháp luật vào cuộc sống, Ban điều hành mô hình gồm lực lượng cốt cán của thôn, công an viên, bí thư chi bộ và trưởng thôn đã chủ động đổi mới phương thức hoạt động. Công tác tuyên truyền không thực hiện một chiều mà được lồng ghép linh hoạt vào các buổi họp thôn và sinh hoạt của các đoàn thể, như: Hội nông dân, hội phụ nữ, đoàn thanh niên.

Nội dung tuyên truyền tập trung sát thực tế: Vận động bà con chấp hành quy định đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông, tuyệt đối không lái xe sau khi uống rượu bia; hướng dẫn quy trình phòng, chống cháy rừng. Đối với các mâu thuẫn, tranh chấp đất đai nhỏ lẻ, Ban điều hành mô hình lập tức tiếp cận, tổ chức hòa giải ngay từ cơ sở, không để phát sinh các vụ việc phức tạp về ANTT. Nhờ bám sát địa bàn, các thành viên tích cực đi từng ngõ, gõ từng nhà để tuyên truyền kiên trì, từng bước làm chuyển biến sâu sắc ý thức chấp hành pháp luật của bà con.

Tuyên truyền pháp luật về an toàn giao thông, ma túy và phòng, chống cháy rừng cho người dân thôn Khe Luồi - Ảnh: K.S

Anh Hồ Ắp Lai, Trưởng ban công tác Mặt trận thôn Khe Luồi, người trực tiếp điều hành mô hình cho biết: “Khi mới thành lập, do bà con chưa quen với quy định pháp luật nên gặp nhiều khó khăn. Ban điều hành đã chia nhau đến từng nhà để giải thích, lấy việc nhắc nhở và xây dựng ý thức tự giác làm chính, kết hợp với hương ước của thôn để bà con dễ nhớ, dễ thực hiện”.

Hiệu quả từ sự phối hợp

Bên cạnh đó, Ban điều hành mô hình đặc biệt chú trọng phối hợp chặt chẽ với các nhà trường để tổ chức định kỳ những buổi sinh hoạt chuyên đề, ngoại khóa pháp luật lồng ghép cho lứa tuổi học sinh. Bằng cách làm kiên trì, theo phương châm “mưa dầm thấm lâu”, nội dung tuyên truyền không còn khô khan mà trở nên gần gũi, giúp các em nhận thức rõ tác hại của tệ nạn xã hội.

Từ việc thay đổi nếp nghĩ của thế hệ trẻ, mô hình tạo sức lan tỏa mạnh mẽ đến từng hộ gia đình, thúc đẩy các bậc phụ huynh cùng nêu cao trách nhiệm quản lý con em. Nhờ sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của hệ thống chính trị từ xã đến thôn, nhận thức pháp luật của người dân Khe Luồi ngày càng nâng cao, làm cơ sở để xây dựng đời sống văn hóa mới ở khu dân cư.

Qua hơn 10 năm hoạt động, mô hình đã mang lại hiệu quả rõ rệt, đặc biệt là tình trạng tụ tập gây rối trật tự, đánh nhau sau khi uống rượu bia được chấm dứt. Trong công tác phòng, chống tệ nạn, từ năm 2015 đến nay, thôn chỉ ghi nhận 1 trường hợp thanh niên sử dụng trái phép chất ma túy (xảy ra vào năm 2025). Ban điều hành mô hình đã phối hợp chặt chẽ với Công an xã kiên trì gặp gỡ, động viên và vận động thành công thanh niên này đi cai nghiện tại trung tâm của tỉnh.

Từ vụ việc này, Ban điều hành đẩy mạnh vận động bà con ký cam kết không bao che, không tham gia tệ nạn xã hội. Em Hồ Sỹ Luân (17 tuổi), trú tại thôn Khe Luồi, chia sẻ: “Em và nhiều thanh niên, vị thành niên khác thường xuyên được các chú công an, các bác trong thôn tuyên truyền về luật giao thông, tác hại của ma túy. Nhờ vậy, chúng em hiểu rõ trách nhiệm, luôn chấp hành đội mũ bảo hiểm và nhắc nhở nhau cùng thực hiện đúng pháp luật”.

Xây dựng mô hình bền vững

Đạt được kết quả trên là nhờ sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa lực lượng công an chính quy và hệ thống chính trị cơ sở. Đánh giá về hiệu quả này, thiếu tá Nguyễn Văn Cường, Phó trưởng Công an xã Hướng Hiệp thông tin: “Công an xã đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền xây dựng kế hoạch sát hợp với thực tế vùng đồng bào DTTS; lồng ghép tuyên truyền pháp luật tại khu dân cư, học đường và tăng cường tuần tra tại các tuyến trọng điểm. Nhờ đó, người dân nâng cao cảnh giác, tích cực tố giác tội phạm, tự giác giữ gìn ANTT”.

Sự vào cuộc của lực lượng công an gắn liền với vai trò tập hợp quần chúng của Mặt trận. Ông Hồ Văn Phương, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQVN xã Hướng Hiệp cho hay: “Mô hình thôn Khe Luồi là điển hình về công tác dân vận khéo. Thành công của mô hình là phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân, vai trò của người có uy tín trong cộng đồng để chuyển tải chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến người dân bằng hình thức phù hợp, dễ hiểu, dễ thực hiện. Sự đồng thuận của Nhân dân giúp mô hình triển khai thực hiện thuận lợi”.

Để phát huy kết quả đạt được, thời gian tới, cấp ủy, chính quyền địa phương tập trung đẩy mạnh các giải pháp mang tính bền vững. Địa phương sẽ chú trọng tổ chức nhiều diễn đàn, cuộc thi tìm hiểu pháp luật về giao thông đường bộ, phòng, chống bạo lực học đường và tác hại của rượu bia. Việc lồng ghép các kỹ năng tham gia giao thông an toàn vào các buổi giao lưu văn hóa, văn nghệ gắn liền với đời sống tinh thần của đồng bào DTTS được tăng cường.

Qua đó, tạo ra sân chơi lành mạnh, thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên tham gia, tránh xa các tệ nạn xã hội. Đồng thời, cơ chế phối hợp giữa lực lượng công an, nhà trường và gia đình được duy trì thường xuyên nhằm phát hiện, nhắc nhở kịp thời các hành vi sai phạm từ sớm, từ xa, quyết tâm không để phát sinh các vụ việc phức tạp về ANTT ngay từ cơ sở.

“Bên cạnh công tác giáo dục, lực lượng Công an và Ủy ban MTTQVN xã Hướng Hiệp tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động của mô hình tự quản. Trọng tâm chỉ đạo là đổi mới phương thức tuyên truyền bằng song ngữ qua hệ thống loa phát thanh, phát huy vai trò người có uy tín để giáo dục con em, đồng thời tăng cường tuần tra nhằm kịp thời xử lý vi phạm, giữ vững địa bàn an toàn, bình yên”, thiếu tá Nguyễn Văn Cường, Phó trưởng Công an xã Hướng Hiệp thông tin thêm.

Kết quả đạt được tại thôn Khe Luồi cho thấy hiệu quả của sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương; sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng công an, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong xây dựng phong trào “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” ở vùng đồng bào DTTS.

Kô Kăn Sương