QTO - Những ngày này, các ruộng kê trồng xen với ngô, lạc ven sông Son (thuộc địa bàn xã Bố Trạch) bắt đầu chín vàng óng ả. Trên các ruộng kê, bà con nông dân đang hối hả thu hoạch kê cho kịp mùa vụ.

Theo Phòng Kinh tế xã Bố Trạch, giống kê vàng, tên khoa học Setaria italica, còn gọi là kê đuôi cáo, là cây lương thực cổ xưa, giàu dinh dưỡng, trước đây được trồng nhiều, nhưng có một thời gian dài, rất ít người trồng.

Từ năm 2020, hạt kê được nhiều người tìm mua với giá cao nên người dân ở xã Bố Trạch đã chuyển đổi nhiều diện tích trồng ngô, lạc sang trồng kê. Hiện toàn xã có khoảng 27ha trồng kê, trong đó hộ trồng ít khoảng 1 sào (500m²), nhiều 3 sào, năng suất từ 1,5-1,8 tạ/1sào.

Theo các hộ nông dân trồng kê, năm nay hạt kê chưa có giá bán, tuy nhiên theo giá thu mua năm ngoái của thương lái, 1kg hạt kê được bán với giá từ 27.000-32.000 đồng, cho thu nhập gấp đôi so với trồng cây  ngô và cây lạc…

Sông Son tính từ động Phong Nha đến khi nhập vào sông Gianh dài khoảng 35km. Hàng năm, nước thượng nguồn đổ về bồi đắp phù sa cho đoạn sông chảy qua xã Bố Trạch. Trên những bãi bồi màu mở hai bên sông, người nông dân trồng các loại cây ngắn ngày như ngô, lạc và cây kê.

Giữa tháng 4, những ruộng kê cao quá đầu người bắt đầu chín vàng óng ả ven sông Son, người nông dân đội nắng thu hoạch.

Những chùm kê vàng óng, dài trong như đuôi của con cáo, nên còn gọi là kê đuôi cáo.

Để thu hoạch kê, người nông dân cẩn thận dùng kéo hoặc liềm cắt từng bông một.

Công việc thu hoạch kê đòi hỏi sự tỉ mỉ và kiên nhẫn, bởi bông nhỏ, mọc dày. Lá và thân kê có nhiều lông cứng, dễ gây xót da, khiến tay chân ai cũng đỏ rát. Nhiều người phải mặc áo dài tay, bịt kín mặt, đeo găng để hạn chế bị xước và tránh nắng. Mùa thu hoạch kê năm nay, nhiều chủ ruộng phải thuê nhân công thu hoạch với giá 300 nghìn đồng/ngày.

Bông kê sau khi cắt được cho vào bao tải, vác trên vai đưa về xe cải tiến. Ông Ngô Văn Nam, một hộ trồng kê, cho biết: “Năm nay thời tiết nắng nóng, mưa ít nên năng suất giảm so với năm trước, đạt khoảng 1,5 tạ/sào.

Chất bông kê lê xe cải tiến để chở về nhà.

Kê sau khi thu hoạch được phơi khô, hạt tách khỏi bông. Để lấy hạt, nông dân gom thành đống rồi dùng tay rũ.

Hạt lẫn với bông, lá được sàng bằng rổ để loại bỏ tạp chất. Hạt rơi xuống dưới, phần bông và lá được loại ra.

Chiều mỗi ngày, người dân tận dụng sức gió để loại bỏ hạt lép, giữ lại hạt chắc.

Hạt kê sau khi đã giữ hạt chắc, người dân chờ thương lái đến mua để bán, tuy nhiên năm nay giá kê vẫn chưa được xác định.

Phan Phương (thực hiện)