QTO - Hòa giải ở cơ sở được xem là “chìa khóa” giải quyết những mâu thuẫn ngay từ khi mới phát sinh, hạn chế khiếu kiện, giữ gìn đoàn kết trong cộng đồng dân cư. Chính vì vậy, để phát huy vai trò của lực lượng hòa giải viên, thời gian qua, Sở Tư pháp cùng các địa phương trong tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao kiến thức pháp luật, kỹ năng nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu công tác trong tình hình mới.

Hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở

Theo thống kê của Sở Tư pháp, trong 6 tháng đầu năm, các địa phương đã tiếp nhận 192 vụ việc hòa giải, trong đó đội ngũ hòa giải viên cơ sở đã hòa giải thành 150 vụ việc (đạt tỉ lệ 78,53%), hòa giải không thành 41 vụ việc và còn 1 vụ việc chưa giải quyết xong. Kết quả này cho thấy phần lớn các mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng dân cư đã được giải quyết ngay từ cơ sở, hạn chế phát sinh khiếu kiện kéo dài, khiếu kiện vượt cấp.

Qua đó khẳng định vai trò quan trọng của các tổ hòa giải trong việc kịp thời hóa giải những bất đồng, góp phần hạn chế đơn thư khiếu nại, khiếu kiện, giữ vững ổn định ở cơ sở và tăng cường sự đồng thuận trong cộng đồng dân cư.

Cùng với sự phát triển của đời sống kinh tế-xã hội, các mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh ở cơ sở ngày càng đa dạng, đòi hỏi công tác hòa giải phải được thực hiện kịp thời, đúng pháp luật và hiệu quả hơn. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với đội ngũ hòa giải viên.

Bên cạnh sự am hiểu pháp luật, hòa giải viên cần được trang bị kỹ năng giao tiếp, kỹ năng phân tích, xử lý tình huống, khả năng lắng nghe và thuyết phục để mỗi cuộc hòa giải không chỉ giải quyết được vụ việc trước mắt mà còn góp phần hóa giải những bất đồng trong cộng đồng dân cư.

Trước yêu cầu đó, thời gian qua, Sở Tư pháp đã phối hợp với các địa phương tổ chức các lớp tập huấn về kỹ năng hòa giải, phổ biến giáo dục pháp luật cho đội ngũ hòa giải viên cơ sở.

Sở Tư pháp thường xuyên phối hợp với các địa phương tổ chức tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng cho đội ngũ hòa giải viên cơ sở - Ảnh: STP

Theo bà Nguyễn Thị Hồng Luyến, Trưởng phòng Phổ biến, giáo dục pháp luật và Theo dõi thi hành pháp luật, Sở Tư pháp, các lớp tập huấn đã phổ biến các nội dung của Luật Hòa giải ở cơ sở; kỹ năng phân tích mâu thuẫn; các bước tiến hành hòa giải, phương pháp thuyết phục và xử lý các tình huống phát sinh trong thực tế; kỹ năng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật...

Nhờ được bồi dưỡng, cập nhật kiến thức pháp luật và rèn luyện kỹ năng nghiệp vụ thường xuyên, đội ngũ hòa giải viên cơ sở từng bước nâng cao năng lực xử lý các vụ việc, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác hòa giải tại địa phương.

Ông Hồ Thanh Hải, Phó Chủ tịch UBND phường Đồng Sơn cho biết: Địa phương luôn xác định công tác hòa giải ở cơ sở là một trong những giải pháp quan trọng để giải quyết kịp thời những mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng dân cư. Thời gian qua, phường đã thường xuyên kiện toàn các tổ hòa giải, đồng thời tạo điều kiện để hòa giải viên tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ.

Nhờ đó, chất lượng hoạt động hòa giải ngày càng được nâng lên, nhiều vụ việc được giải quyết ngay từ cơ sở, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, tạo môi trường ổn định để phát triển kinh tế-xã hội. Đồng thời, thông qua mỗi vụ việc hòa giải, các hòa giải viên còn lồng ghép tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, giúp người dân nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng đời sống văn hóa và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân.

Từng bước chuẩn hóa đội ngũ hòa giải viên

Có thể khẳng định, lực lượng hòa giải viên cơ sở đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết kịp thời các mâu thuẫn, tranh chấp phát sinh trong cộng đồng, góp phần giữ gìn đoàn kết, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, phòng ngừa vi phạm pháp luật và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn, năng lực của một bộ phận hòa giải viên vẫn chưa theo kịp, nhất là kỹ năng vận dụng pháp luật, xử lý tình huống và thuyết phục các bên trong những vụ việc phức tạp.

Trong bối cảnh thực tiễn đặt ra nhiều yêu cầu mới, đội ngũ hòa giải viên ở cơ sở và tuyên truyền viên pháp luật cần thường xuyên cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ để đáp ứng tốt nhiệm vụ được giao. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao chất lượng hòa giải ở cơ sở mà còn góp phần đưa pháp luật đến gần người dân, xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật, giữ vững an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.

Giám đốc Sở Tư pháp Trần Chí Tiến cho biết: Sở đã ban hành văn bản hướng dẫn UBND cấp xã trên địa bàn toàn tỉnh tiếp tục rà soát, đánh giá, củng cố, kiện toàn tổ hòa giải bảo đảm đủ số lượng, thành phần, tiêu chuẩn theo quy định của Luật Hòa giải ở cơ sở. Đến nay, 100% thôn, bản, tổ dân phố đều có tổ hòa giải với tổng số 1.930 tổ.

Để nâng cao năng lực cho đội ngũ hòa giải viên cơ sở, đơn vị đã tăng cường công tác tập huấn cho đội ngũ hòa giải viên cấp xã, đồng thời yêu cầu các địa phương thành lập đội ngũ tập huấn viên pháp luật cấp xã, chủ động lựa chọn nội dung phù hợp với đặc điểm, tình hình dân cư để xây dựng kế hoạch tổ chức tập huấn cho đội ngũ hòa giải viên trên địa bàn.

Đ.Nguyệt