QTO - Khe Sanh-nơi được biết đến bởi hương vị đậm đà của những giọt cà phê Arabica lừng danh. Xứ sở được thiên nhiên ưu đãi về khí hậu, đất đai, vì thế cà phê Khe Sanh từ lâu được đánh giá là một trong những nguồn lực kinh tế quan trọng, mang lại giá trị cao và gắn liền với thương hiệu nông sản đặc trưng của tỉnh Quảng Trị. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh gay gắt thì việc đưa cà phê vươn xa hơn là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao giá trị, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Khi người trẻ làm cà phê

Bén duyên với cây cà phê đã 15 năm, đến nay chị Đỗ Thị Diễm Nhi, Giám đốc Công ty TNHH Nam Hải CNS-Khe Sanh có thể tự hào vì đã góp một phần trong việc quảng bá đưa thương hiệu cà phê Khe Sanh vươn xa. Với chị Nhi, bằng tư duy đổi mới chị đã chọn bước vào thị trường với một tâm thế khác.

Đó là đầu tư công nghệ chế biến sâu, chuẩn hóa chất lượng theo tiêu chuẩn đặc sản và quan trọng là chị đã lồng ghép, đưa câu chuyện văn hóa, lịch sử của mảnh đất đại ngàn để đưa thương hiệu cà phê Khe Sanh tự tin vươn ra biển lớn.

Người dân đang thu hoạch cà phê - Ảnh: N.D

Chị Đỗ Thị Diễm Nhi chia sẻ “Tôi thấy giới trẻ hiện nay sử dụng công nghệ số và mạng xã hội để đưa sản phẩm cà phê lên sàn thương mại điện tử. Tuy nhiên, điều mà tôi muốn nói ở đây không phải là ngoại ngữ, cũng không phải là công nghệ số, mà chính là bản sắc và những kiến thức nền tảng của các bạn về mảnh đất và con người, về cà phê Khe Sanh đã gắn liền với đời sống của bà con ở đây. Khi đó sản phẩm cà phê sẽ được nhiều người biết đến nhiều hơn”.

Từ góc nhìn của những bạn trẻ khởi nghiệp như chị Đỗ Thị Diễm Nhi, công nghệ số hay thương mại điện tử chỉ là phương tiện kết nối, linh hồn giữ chân khách hàng phải nằm ở cội rễ văn hóa bản địa. Đó là câu chuyện về sự tảo tần của đồng bào Bru-Vân Kiều, Pa Kô đã nhẫn nại chăm sóc từng gốc cây, nâng niu hạt cà phê chín mọng ở trong từng vườn đồi. Cứ thế mà cà phê Khe Sanh đã chạm đến cảm xúc người thưởng thức bằng tất cả sự chân thật, yêu thương của xứ sở vùng cao này.

Đa dạng kênh kết nối

Từ một vùng đất khô cằn bởi những dấu tích của chiến tranh, miền Tây Quảng Trị hôm nay đã được phủ bởi màu xanh của hơn 4.000ha cà phê trải dài ở các xã Tân Lập, A Dơi, Hướng Phùng và Khe Sanh. Thành quả đó được chắt chiu từ giọt mồ hôi của các hộ dân cùng sự đồng hành của các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp để đưa cà phê đi đến khắp mọi nơi.

Nhờ chuỗi giá trị được tổ chức chặt chẽ, năng suất cà phê tươi hiện đã đạt trên 18 tấn/ha, tăng hơn 50% so với trước đây. Hành trình của hạt cà phê Khe Sanh không chỉ là câu chuyện chuyển đổi cây trồng đơn thuần, mà là hành trình hồi sinh trọn vẹn của đất và người nơi đây.

Mùa cà phê chín ở Hướng Phùng - Ảnh: N.D

Sự phát triển hạt cà phê Quảng Trị ghi nhận những cột mốc quan trọng khi được cấp bảo hộ Chỉ dẫn địa lý “Khe Sanh” cho sản phẩm cà phê Khe Sanh, đồng thời được ghi danh vào danh sách 8 địa phương thuộc đề án quốc gia về phát triển cà phê đặc sản giai đoạn 2021-2030. Hiện nay, đã có 34 tổ chức, cá nhân được trao quyền sử dụng Chỉ dẫn địa lý “Khe Sanh” trên các sản phẩm cà phê. Kết quả này cũng minh chứng cho sự nỗ lực và thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động xúc tiến thương mại đối với sản phẩm cà phê Khe Sanh.

Từ các hội chợ, phiên chợ hàng Việt, chương trình kết nối cung cầu đến hoạt động giao thương ngoài tỉnh, xúc tiến xuất khẩu, thời gian qua, hoạt động xúc tiến thương mại của tỉnh được triển khai đa dạng. Qua đó, doanh nghiệp, hợp tác xã có thêm cơ hội giới thiệu sản phẩm, tìm kiếm khách hàng, đối tác và từng bước mở rộng thị trường. Đồng thời, tích cực kết nối với các đối tác quốc tế để đưa cà phê sang các nước, như: Singapore, Thái Lan.

Trung tâm Xúc tiến đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Quảng Trị đã phối hợp với Trung tâm Xúc tiến quảng bá hàng Việt Nam tại Nhật Bản để giới thiệu sản phẩm cà phê Khe Sanh và hiện nay, sản phẩm cà phê Khe Sanh đã có mặt tại thị trường Nhật Bản.

Nhờ chiến lược nâng cao chất lượng và xúc tiến thương mại bài bản, cà phê Khe Sanh đã vượt qua ranh giới đại ngàn vươn tới nhiều quốc gia. Đây chính là bệ phóng vững chắc để hạt cà phê địa phương tự tin đứng vững trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, xúc tiến thương mại có thể mở cửa thị trường, nhưng không thể thay thế năng lực cạnh tranh của sản phẩm và doanh nghiệp. Chính vì vậy, cà phê Khe Sanh phải có chất lượng ổn định, quy trình sản xuất phù hợp, bảo đảm an toàn thực phẩm và truy xuất được nguồn gốc.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải nghiên cứu kỹ từng thị trường, từng nhóm khách hàng và  yêu cầu kỹ thuật, từ tiêu chuẩn chất lượng, quy cách đóng gói đến hồ sơ và phương thức thanh toán. Đó chính là nền tảng để từ một sản phẩm có tiềm năng trở thành một sản phẩm có thị trường và khả năng xuất khẩu.

Trước yêu cầu khắt khe đó, vùng nguyên liệu Khe Sanh đang chuyển dịch mạnh mẽ sang tiêu chuẩn sản xuất chất lượng cao như hữu cơ, VietGAP, 4C và Rainforest Alliance. Các địa phương tập trung phát triển vùng trồng và chế biến sâu, đa dạng hóa chuỗi sản phẩm từ cà phê rang xay, cà phê đặc sản đến cà phê hòa tan nhằm nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh.

Bà Thái Thị Nga, Chủ tịch UBND xã Khe Sanh cho biết: “Xã đang chỉ đạo các phòng chuyên môn rà soát diện tích cây trồng không hiệu quả để chuyển đổi sang phát triển cây cà phê. Đồng thời hướng dẫn bà con trồng, thu hoạch, chế biến theo đúng quy trình để ngày càng nâng cao chất lượng sản phẩm của cây cà phê”.

“Để hoạt động xúc tiến thương mại đối với sản phẩm cà phê Khe Sanh đạt hiệu quả trong thời gian tới, đơn vị sẽ chuyển từ xúc tiến thương mại truyền thống sang thương mại điện tử và thương mại số. Theo định hướng phát triển thương mại điện tử của tỉnh, đến năm 2030 có 60% sản phẩm của Quảng Trị phải được đưa lên sàn thương mại điện tử.

Tỉnh cũng đã ban hành quyết định phê duyệt chương trình vươn ra thị trường quốc tế “Local Go Global” giai đoạn 2026-2030, đặt mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực hội nhập, phát triển thị trường xuất khẩu, tham gia chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu và thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới. Trong đó, cà phê Khe Sanh là một trong những sản phẩm chủ lực để Quảng Trị chọn thực hiện cho chương trình này”, ông Nguyễn Đức Tân, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Quảng Trị nhấn mạnh.

                                                                      Ngọc Diệp