QTO - “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” không chỉ là sự vận động người dân lựa chọn sản phẩm trong nước. Trong thực tế thị trường, sự ưu tiên ấy ngày càng gắn với những tiêu chí cụ thể như chất lượng, giá cả, nguồn gốc, xuất xứ. Chính người tiêu dùng đang trở thành “người kiểm chứng” trực tiếp đối với sức cạnh tranh của hàng Việt.

Tại một cửa hàng chuyên bán nông sản, thực phẩm địa phương ở chợ Đông Hà, chị Lê Thị Mai, xã Diên Sanh, dành khá nhiều thời gian tìm hiểu thông tin sản phẩm trước khi lựa chọn. Với những mặt hàng sử dụng thường xuyên cho gia đình, chị quan tâm đến nguồn gốc, thành phần, hạn sử dụng, chất lượng và giá bán.

“Trước đây tôi thường nghĩ hàng nào cũng như nhau, miễn là phù hợp túi tiền. Nhưng bây giờ khi mua thực phẩm, tôi chú ý nhiều hơn đến nguồn gốc và thương hiệu. Nếu sản phẩm trong nước có chất lượng tốt, giá hợp lý thì tôi ưu tiên mua”, chị Mai chia sẻ.

Cách lựa chọn ấy cho thấy “ưu tiên hàng Việt” đang dần trở thành hành vi tiêu dùng cụ thể. Người mua không chọn sản phẩm chỉ vì đó là hàng Việt, mà còn cân nhắc những giá trị sản phẩm mang lại. Đây cũng là yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất trong nước. Muốn giữ được người tiêu dùng, sản phẩm phải liên tục được hoàn thiện. Trong đó, OCOP là một trong những chương trình góp phần chuẩn hóa, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm địa phương.

Gian hàng quảng bá sản phẩm của Công ty CP Xưởng Mộc Việt - Ảnh: N.V

Đến tháng 8/2026, toàn tỉnh có 295 sản phẩm OCOP, trong đó 3 sản phẩm đạt 5 sao, 29 sản phẩm đạt 4 sao và 263 sản phẩm đạt 3 sao. Các sản phẩm OCOP từng bước khẳng định thương hiệu, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và quảng bá hình ảnh sản phẩm địa phương.

Chị Trịnh Thị Ái, Giám đốc điều hành Công ty CP Xưởng Mộc Việt cho biết, gia đình chị bắt đầu sản xuất nhang trầm quy mô nhỏ từ năm 2006. Đến năm 2009, trước nhu cầu thị trường, cơ sở chuyển sang sản xuất quy mô công nghiệp, từng bước chuẩn hóa nguyên liệu và quy trình chế biến. Năm 2023, sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao; năm 2024, nhang trầm hương sạch được công nhận là sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh.

Theo chị Ái, công ty chú trọng chất lượng, minh bạch nguồn gốc và chuẩn hóa quy trình sản xuất. Việc tuân thủ các tiêu chuẩn không chỉ nhằm duy trì chứng nhận OCOP, ISO mà còn giúp sản phẩm truyền thống nâng cao sức cạnh tranh. Công ty tiếp tục đổi mới công nghệ, cải tiến nguyên vật liệu, mẫu mã và chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Những yêu cầu về chất lượng đối với sản phẩm OCOP cũng ngày càng cụ thể. Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg, ngày 22/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”, quy định việc đánh giá, phân hạng, công nhận, nâng hạng và kiểm tra, giám sát sản phẩm OCOP.

Trong đợt bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu năm 2026, tỉnh Quảng Trị có 38 sản phẩm, bộ sản phẩm được công nhận. Việc bình chọn dựa trên các tiêu chí về phát triển sản xuất, hiệu quả kinh tế-xã hội, chất lượng, mẫu mã, khả năng thương mại hóa, hồ sơ pháp lý, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và môi trường. Những yêu cầu đó cho thấy hàng Việt muốn được người Việt lựa chọn phải đáp ứng ngày càng tốt hơn các tiêu chuẩn và kỳ vọng của  người tiêu dùng.

Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” được triển khai trong bối cảnh thị trường có nhiều thay đổi. Nghị quyết số 88/NQ-CP ngày 5/4/2026 của Chính phủ về thúc đẩy phát triển thị trường trong nước, kích cầu tiêu dùng, đẩy mạnh cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” đặt ra yêu cầu phát triển thị trường nội địa, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và hàng hóa Việt Nam, đồng thời thúc đẩy các kênh phân phối và thương mại điện tử.

Trên cơ sở đó, việc phát triển thị trường cho sản phẩm địa phương gắn với xúc tiến thương mại, chuyển đổi số và mở rộng các kênh phân phối đang được các cấp, ngành, doanh nghiệp và người dân trong tỉnh quan tâm triển khai. Đây là những điều kiện cần thiết để hàng Việt nói chung và sản phẩm Quảng Trị nói riêng tiếp cận người tiêu dùng thuận lợi hơn.

Ngày 2/7/2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 3210/KH-UBND triển khai Chương trình OCOP giai đoạn 2026-2030, nhằm khai thác lợi thế nông thôn, phát huy giá trị văn hóa, phát triển chuỗi giá trị gắn với kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số, góp phần nâng cao thu nhập, phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Theo kế hoạch, hằng năm tỉnh hỗ trợ nâng hạng 15-20 sản phẩm, phát triển mới 25-30 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên. Đến năm 2030, phấn đấu có tối thiểu 350 sản phẩm OCOP từ 3 sao, trong đó 6-8 sản phẩm 5 sao và ít nhất 100 sản phẩm 4 sao. Trên 95% chủ thể OCOP tham gia các kênh phân phối hiện đại; 100% sản phẩm OCOP được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, dán tem điện tử hoặc mã truy xuất nguồn gốc; sản phẩm 5 sao đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng quốc tế, đủ điều kiện xuất khẩu. Đồng thời, 100% cán bộ quản lý và chủ thể OCOP được đào tạo, tập huấn nâng cao năng lực.

Nguyễn Vinh