QTO - Nhằm khắc phục những bất cập về hạ tầng môi trường và hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, tỉnh Quảng Trị đang tập trung triển khai lộ trình đầu tư, hoàn thiện hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung tại các cụm công nghiệp (CCN) giai đoạn 2026-2030.

Bất cập hạ tầng kỹ thuật và nguy cơ ô nhiễm

Theo Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quảng Trị định hướng phát triển 71 CCN với tổng diện tích trên 2.493ha. Đến nay, toàn tỉnh có 31 CCN được thành lập và đi vào hoạt động, đạt tỉ lệ lấp đầy bình quân 72%. Các CCN đã thu hút 372 doanh nghiệp (DN) với tổng vốn đầu tư trên 4.558 tỉ đồng. Doanh thu hàng năm của các DN, cơ sở sản xuất, hợp tác xã tại các CCN đạt trên 5.067 tỉ đồng, giải quyết việc làm cho hơn 6.900 lao động, đóng góp tích cực cho ngân sách địa phương.

Tuy nhiên, hạ tầng kỹ thuật tại hầu hết các CCN đang hoạt động vẫn chưa hoàn thiện và thiếu đồng bộ. Đến thời điểm hiện tại, toàn tỉnh mới chỉ có 1 CCN sở hữu hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt tiêu chuẩn môi trường và 6 CCN khác đang trong quá trình đầu tư.

Nhiều cụm công nghiệp chưa được đầu tư xây dựng hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung theo đúng quy định nên chưa đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững - Ảnh: P.V

Ông Lê Văn Khởi, Trưởng phòng Kinh tế xã Quảng Ninh cho biết: “Nhiều năm nay, CCN Quán Hàu gặp nhiều khó khăn do thiếu hệ thống xử lý nước thải tập trung. Các doanh nghiệp tự đầu tư hệ thống riêng lẻ nhưng đến nay đã xuống cấp, khiến địa phương gặp không ít trở ngại trong công tác thu hút đầu tư”.

Tại khu vực Bắc Quảng Trị hiện có 11 CCN đã đi vào hoạt động. Một số CCN như: Thuận Đức, Nghĩa Ninh, Quán Hàu và Lưu Thuận đã được đầu tư hệ thống thu gom, thoát nước mưa dọc các tuyến giao thông nội bộ; các CCN còn lại chủ yếu thoát nước theo địa hình tự nhiên. Tình trạng này tiềm ẩn nguy cơ ngập úng cục bộ, xói lở đất và cuốn trôi chất ô nhiễm từ các khu vực sản xuất ra môi trường xung quanh, đặc biệt trong mùa mưa bão.

Ông Nguyễn Từ Đức, Trưởng phòng Quản lý môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, phần lớn các CCN chưa được đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung nên các cơ sở sản xuất phải tự xử lý nước thải trước khi thải ra môi trường. Mặc dù các cơ sở cơ bản đã đầu tư các công trình xử lý theo hồ sơ môi trường được phê duyệt, nhưng việc thiếu hệ thống xử lý tập trung gây khó khăn trong công tác kiểm soát chất lượng nước thải, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm nguồn nước mặt, nước dưới đất và môi trường khu vực lân cận.

Lộ trình chiến lược cho giai đoạn 2026-2030

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp theo hướng xanh, bền vững, ngày 24/7/2026, UBND tỉnh Quảng Trị đã ban hành Kế hoạch số 3663/KH-UBND về thực hiện lộ trình đầu tư, hoàn thiện hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung cho các CCN trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030. Đây là bước đi quan trọng nhằm triển khai đồng bộ các quy định của Luật Bảo vệ môi trường, từng bước hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường tại các CCN, tạo điều kiện thu hút đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Theo kế hoạch, việc đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung phải bảo đảm xử lý toàn bộ lượng nước thải phát sinh đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường trước khi xả ra môi trường tiếp nhận. Việc đầu tư được thực hiện theo lộ trình phù hợp với quy hoạch phát triển CCN và khả năng cân đối nguồn lực của tỉnh.

Các cụm công nghiệp góp phần giải quyết việc làm, chuyển dịch cơ cấu lao động và nâng cao đời sống của người dân - Ảnh: L.Chi

Trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh ưu tiên đầu tư đối với các CCN có lưu lượng nước thải phát sinh lớn, tiềm ẩn nguy cơ tác động đến môi trường, có tỉ lệ lấp đầy cao và đã hoàn thiện cơ bản các thủ tục pháp lý về đầu tư, đất đai, môi trường.

Theo danh mục được UBND tỉnh phê duyệt, có 9 CCN được ưu tiên đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải tập trung với tổng kinh phí dự kiến khoảng 94,3 tỉ đồng. Trong đó, giai đoạn 2026-2028 tập trung triển khai đầu tư tại các CCN, gồm: Lộc Ninh, Đông Lễ, Đông Ái Tử, Ái Tử, Cam Hiếu, Hải Chánh, Hải Lệ và Krông Klang; giai đoạn 2029-2030 tiếp tục đầu tư tại CCN 9D.

Đối với CCN chưa thuộc diện ưu tiên đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách trong giai đoạn này, UBND tỉnh yêu cầu chủ đầu tư hạ tầng có trách nhiệm xây dựng, vận hành công trình xử lý nước thải bảo đảm đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật môi trường trước khi xả thải; đồng thời khẩn trương hoàn thiện các thủ tục pháp lý theo quy định để tạo điều kiện triển khai đầu tư trong các giai đoạn tiếp theo.

Để bảo đảm kế hoạch được triển khai đồng bộ, hiệu quả, UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn và tổng hợp kết quả thực hiện; phối hợp với Sở Công Thương, Sở Tài chính và các cơ quan, địa phương liên quan tham mưu bố trí nguồn lực, hướng dẫn thực hiện các quy định về bảo vệ môi trường và đầu tư công. UBND các xã, phường có CCN chịu trách nhiệm rà soát hiện trạng, đề xuất danh mục dự án, phối hợp thực hiện công tác giải phóng mặt bằng và triển khai đầu tư; các chủ đầu tư hạ tầng CCN thực hiện đầy đủ trách nhiệm đầu tư, vận hành, quan trắc và quản lý hệ thống xử lý nước thải theo quy định của pháp luật.

Việc hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường không chỉ giải quyết triệt để nguy cơ ô nhiễm mà còn là “chìa khóa” giúp Quảng Trị nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo dựng môi trường đầu tư hấp dẫn và thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội bền vững trong giai đoạn mới.

Lan Chi