QTO - Giữa những vùng đất cát khô cằn, bạc màu của thôn Đồng Văn, xã Triệu Cơ, cây tràm năm gân đang mở ra hướng đi mới đầy triển vọng. Không chỉ thích nghi tốt với điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, loài cây này còn mang lại giá trị kinh tế ổn định, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, từng bước hình thành vùng nguyên liệu gắn với phát triển kinh tế xanh, bền vững.

Ông Lê Viết Hiển, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất, kinh doanh, dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Đồng Bào (HTX Đồng Bào), xã Triệu Cơ cho biết, bám sát nghị quyết của Huyện ủy Triệu Phong (cũ) về xây dựng cánh đồng lớn, phát triển trang trại, gia trại giai đoạn 2016-2020, HTX Đồng Bào đã liên kết với Công ty CP Đầu tư và Phát triển Tâm Xanh triển khai trồng thử nghiệm 2.500m2 tràm năm gân.

Kết quả bước đầu vượt ngoài mong đợi, chỉ sau một năm, cây tràm đã cho thu hoạch. Dù sản lượng ban đầu chưa nhiều, mô hình đã chứng minh khả năng thích nghi vượt trội trên vùng đất cát bạc màu, mở ra triển vọng phát triển một loại cây trồng hoàn toàn mới. Từ thành công đó, doanh nghiệp tiếp tục mạnh dạn mở rộng diện tích lên 5ha, đồng thời đầu tư giống, phân bón, hướng dẫn kỹ thuật và cam kết bao tiêu sản phẩm cho các hộ tham gia.

Hợp tác xã Đồng Bào hiện trồng khoảng 5ha cây tràm năm gân - Ảnh: N.V

Đến nay, HTX Đồng Bào có hơn 50 hộ trồng tràm năm gân, mỗi hộ canh tác khoảng 1.000m2. Đây đều là những diện tích trước kia chủ yếu trồng hoa màu nhưng hiệu quả thấp do đất nghèo dinh dưỡng, mùa nắng kéo dài khiến cây trồng thường xuyên thiếu nước, năng suất bấp bênh. Việc chuyển đổi sang trồng tràm năm gân đã tạo nên sự khác biệt rõ rệt.

Theo ông Lê Viết Hiển, mỗi ha tràm năm gân mang lại doanh thu khoảng 70 triệu đồng/năm, cao hơn nhiều lần so với các loại cây hoa màu trước đây. Điều đáng nói là chi phí đầu tư và công chăm sóc rất thấp. Cây sinh trưởng khỏe, ít sâu bệnh, mỗi năm chỉ cần bón phân một lần với lượng không nhiều. Tràm được thu hoạch lá 2 vụ/năm nên vừa tạo nguồn thu thường xuyên, vừa giảm nguy cơ cháy rừng so với nhiều loại rừng trồng khác.

Hiệu quả kinh tế rõ rệt đã tạo động lực để người dân Triệu Cơ mạnh dạn đầu tư mở rộng diện tích. Ông Mai Văn Sanh, thôn Đồng Văn là một trong những hộ gắn bó với mô hình từ những ngày đầu. Ông cho biết, với mức giá thu mua như hiện nay, trồng tràm năm gân cho hiệu quả cao hơn nhiều so với cây sắn và một số loại hoa màu khác. Từ kết quả đạt được, gia đình ông tiếp tục mở rộng thêm 1.000m2, nâng tổng diện tích lên khoảng 2.000m2. Vườn tràm đang trở thành nguồn thu nhập ổn định, giúp gia đình ông yên tâm phát triển sản xuất.

Không chỉ mang lại lợi ích cho từng hộ dân, mô hình còn tạo nên chuỗi liên kết sản xuất tương đối bền vững giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp. Đây là yếu tố quan trọng giúp người trồng giảm bớt nỗi lo đầu ra, hạn chế tình trạng được mùa mất giá vốn thường gặp ở nhiều loại nông sản.

Theo ông Lê Thiên Vũ, Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Triệu Cơ, hiện nay cây tràm năm gân được trồng tại HTX Đồng Bào với diện tích khoảng 5ha. Người dân tham gia mô hình đều liên kết với Công ty CP Đầu tư và Phát triển Tâm Xanh để tiêu thụ sản phẩm. Doanh nghiệp thu mua lá tràm với giá khoảng 3.500 đồng/kg và thực hiện thu mua định kỳ 2 lần/năm. Trong nhiều năm qua, việc thực hiện đúng mức giá đã ký kết giúp người dân yên tâm duy trì diện tích, từng bước ổn định sản xuất và phát triển vùng nguyên liệu.

Không chỉ giải quyết bài toán sinh kế, tràm năm gân còn được đánh giá là loài cây phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Với khả năng chịu hạn, chịu đất nghèo dinh dưỡng, đất phèn và đất có độ chua cao, cây sinh trưởng tốt ở những khu vực mà nhiều loại cây trồng khác khó phát huy hiệu quả. Hệ rễ phát triển khỏe giúp giữ đất, hạn chế xói mòn, cải thiện độ che phủ và góp phần bảo vệ môi trường sinh thái.

Đây cũng là loài cây có giá trị sử dụng đa dạng. Lá và cành chứa hàm lượng tinh dầu phục vụ ngành dược phẩm, mỹ phẩm và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Gỗ tràm được sử dụng làm nguyên liệu sản xuất giấy, ván dăm, cọc chống và nhiều sản phẩm lâm nghiệp khác.

So với nhiều loại cây trồng truyền thống như khoai, sắn ở các vùng đất tương đồng, tràm năm gân cho thấy ưu thế rõ rệt cả về hiệu quả kinh tế lẫn tính ổn định. Chính sự gắn kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đã tạo nên chuỗi sản xuất khép kín, giúp người dân yên tâm đầu tư lâu dài thay vì phụ thuộc vào những cây trồng thường xuyên biến động về giá.

Nguyễn Vinh