QTO - Từng đối mặt với nhiều khó khăn nhưng nhờ nỗ lực của địa phương và người dân, dầu tràm Tân Mỹ nay đã vươn tầm trở thành sản phẩm OCOP, không chỉ mang lại sinh kế ổn định cho lao động nông thôn mà còn mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững cho vùng gò đồi.

Giữ nghề truyền thống

Nghề nấu dầu tràm từng là công việc mưu sinh quen thuộc của rất nhiều hộ dân sinh sống tại vùng gò đồi xã Thái Thủy cũ (nay thuộc xã Tân Mỹ). Tuy nhiên, thu nhập bấp bênh đã khiến nhiều người không thể gắn bó với nghề. Giữa bối cảnh đó, chị Nguyễn Thị Vượng, Chủ cơ sở dầu tràm Giáo Vượng, vẫn quyết tâm bám trụ và gìn giữ nghề truyền thống của gia đình.

Chủ động nguồn nguyên liệu giúp duy trì sản xuất dầu tràm ổn định - Ảnh: N.M.P

Khó khăn lớn nhất mà cơ sở phải đối mặt là sự thu hẹp diện tích tràm gió tự nhiên, do người dân chuyển đổi đất sang trồng tràm keo. Để giải "bài toán" này, từ gần 10 năm trước, thông qua sự kết nối với Trường đại học Nông lâm-Đại học Huế, gia đình chị Vượng đã chủ động tìm hiểu, ươm giống cây tràm gió.

Từ 3ha trồng thử nghiệm ban đầu, đến nay cơ sở đã xây dựng thành công chuỗi liên kết với 9 hộ dân trong vùng, mở rộng diện tích nguyên liệu lên mức 8ha. Bước ngoặt chuyển từ phụ thuộc vào tự nhiên sang chủ động canh tác đã giúp duy trì sản xuất ổn định và là tiền đề hình thành chuỗi liên kết giá trị.

Chia sẻ về những thăng trầm của nghề, chị Nguyễn Thị Vượng, chủ cơ sở dầu tràm Giáo Vượng cho biết: “Nghề nấu dầu tràm ở địa phương đã có từ lâu. Tuy nhiên, do chuyển sang trồng cây tràm keo nên diện tích tràm gió dần bị thu hẹp lại. Nhờ sự quan tâm hỗ trợ của các đơn vị đã tạo điều kiện cho chúng tôi đầu tư khôi phục lại vùng nguyên liệu”.

Cơ sở sản xuất dầu tràm đã tạo ra nhiều việc làm cho lao động nông thôn, góp phần xây dựng nông thôn mới. Phấn khởi khi có công việc ổn định ngay tại quê nhà, chị Lê Thị Bình (thôn Minh Tiến, xã Tân Mỹ) chia sẻ: “Cơ sở tinh dầu tràm Giáo Vượng duy trì nghề truyền thống lâu nay đã tạo điều kiện cho chị em phụ nữ có việc làmvà thu nhập ổn định”.

Cơ sở tinh dầu tràm Giáo Vượng tạo điều kiện việc làm cho phụ nữ địa phương - Ảnh: N.M.P

Khẳng định chất lượng, vươn tầm OCOP

Sự “chuyển mình” của nghề nấu dầu tràm Tân Mỹ càng được thể hiện rõ nét khi các cơ sở tham gia vào chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP). Nhờ chú trọng vào chất lượng, kết hợp đầu tư bài bản để xây dựng thương hiệu, dầu tràm Giáo Vượng dần khẳng định được chỗ đứng vững chắc.

Dầu tràm Giáo Vượng dần khẳng định được chỗ đứng trên thị trường - Ảnh: N.M.P

Mỗi năm, cơ sở sản xuất và đưa ra thị trường khoảng 80-100 lít dầu tràm nguyên chất. Với chất lượng vượt trội, sản phẩm tinh dầu tràm Giáo Vượng đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao vào năm 2021 và tiếp tục được công nhận lại vào cuối năm 2024. Quá trình tham gia chương trình OCOP đã giúp cơ sở chuẩn hóa quy trình sản xuất, cải tiến mẫu mã và quảng bá hiệu quả hơn, qua đó làm tăng thu nhập cho hộ sản xuất.

Không chỉ riêng dầu tràm, từ lợi thế vùng gò đồi, xã Tân Mỹ đang từng bước hình thành nhiều sản phẩm OCOP mang dấu ấn riêng. Các sản phẩm tiêu biểu không chỉ nâng cao giá trị đặc sản địa phương mà còn thúc đẩy kinh tế bền vững, có thể kể đến, như: Tinh dầu tràm Giáo Vượng, tinh dầu tràm Trần Thủy, bột ngũ cốc Family, sữa tắm bồ hòn thảo mộc, nước rửa chén bồ hòn, dầu gội thảo mộc Hương Xưa...

Đánh giá về định hướng phát triển của chương trình OCOP, ông Trần Duy Hưng, Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Tân Mỹ khẳng định: Xã sẽ rà soát lại các sản phẩm có tiềm năng, lợi thế và mang bản sắc của quê hương Tân Mỹ để xây dựng và phát triển thành sản phẩm OCOP. Đồng thời, khuyến khích các hợp tác xã, cơ sở tăng cường đầu tư về quy trình máy móc và tem nhãn mác, từng bước xây dựng thương hiệu sản phẩm và quảng bá để mở rộng thị trường tiêu thụ.

Bên cạnh đó, việc từng bước hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sẽ là giải pháp then chốt để nâng hạng sản phẩm OCOP và phát triển bền vững.

Nguyễn Minh Phong