QTO - Từng là điểm sáng với phong trào “tay cày tay súng” trong kháng chiến chống Mỹ, Hợp tác xã (HTX) Sản xuất kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Vĩnh Trung (HTX Vĩnh Trung) ngày nay lại tiếp tục khẳng định vị thế trên mặt trận kinh tế. Bằng việc phát huy truyền thống anh hùng và nhạy bén với thị trường, đơn vị đang gặt hái những “mùa vàng” từ mô hình liên kết sản xuất gạo sạch đạt chuẩn VietGAP.

“Tay cày tay súng”

Ngược về quá khứ của những năm kháng chiến chống Mỹ đầy ác liệt trên quê hương Vĩnh Ninh (nay là xã Quảng Ninh), khi mà kẻ thù hàng giờ, hàng ngày trút hàng tấn bom đạn xuống tuyến đường giao thông huyết mạch, hòng chặn đứng nguồn lực từ hậu phương chi viện vào tiền tuyến, Vĩnh Ninh trở thành “tọa độ lửa” trên tuyến đường huyết mạch, chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam.

Dù nằm ở tuyến đầu lửa đạn, các HTX nông nghiệp ở Vĩnh Ninh (nay là HTX Vĩnh Trung và HTX Dịch vụ nông nghiệp Lệ Kỳ) vẫn kiên cường duy trì sản xuất, ổn định đời sống và bảo đảm lương thực cho địa phương. Với khẩu hiệu “Tay cày tay súng”, các xã viên đã vượt qua sự đánh phá khốc liệt của không quân Mỹ để bám ruộng, bám làng.

Lật giở từng trang cuốn “Lịch sử Đảng bộ xã Vĩnh Ninh (1930-2015)”, mỗi trang sách như thấm đẫm những chiến công chói lọi của quân và dân Vĩnh Ninh trong những năm tháng khốc liệt của chiến tranh. Những trận bom ngày đêm dội xuống Vĩnh Ninh đã làm cho vùng đất này bị san phẳng, hàng trăm nhà dân bị phá hủy. Dù chiến tranh ác liệt, rất nhiều người đã nằm xuống nhưng người dân Vĩnh Ninh vẫn quyết tâm bám đất, bám làng, vừa sản xuất vừa chiến đấu.

Gạo Vĩnh Tuy ngày càng khẳng định được chất lượng - Ảnh: L.Chi

Các HTX phối hợp với lực lượng vũ trang địa phương trực tiếp chiến đấu và phục vụ chiến đấu; xây dựng hệ thống hầm hào, địa đạo ngay trên cánh đồng để vừa sản xuất, vừa có thể đánh trả máy bay Mỹ khi chúng xuất hiện.

Chiến tranh vô cùng ác liệt, hố bom, hố pháo nham nhở trên các cánh đồng, trong điều kiện đó, sản xuất vẫn không ngưng trệ. Xã viên HTX tranh thủ các “khoảng lặng” của chiến tranh để sản xuất, bảo đảm thời vụ. Vụ đông-xuân năm 1971-1972 được mùa toàn diện; vụ 8, vụ 10 được gieo cấy trong bom đạn; trong dày đặc tọa độ B52, lúa, khoai, bắp vẫn trụ vững trên đồng ruộng của xã Vĩnh Ninh. Các HTX, đội sản xuất vẫn thi đua tăng diện tích nâng cao sản lượng, các cánh đồng 4 tấn, 5 tấn không ngừng được nhân rộng.

Không chỉ thâm canh tăng năng suất, áp dụng tiến bộ kỹ thuật về thủy lợi và giống để đóng góp lương thực cho Nhà nước, Vĩnh Ninh còn trở thành “kho dự trữ” tại chỗ, cung cấp nhu yếu phẩm cho các đoàn quân tiến vào chiến trường miền Nam. Xã viên các HTX vừa trực tiếp sản xuất, vừa tham gia bốc xếp hàng hóa, lương thực. Bên các đường làng, vườn nhà, dưới bóng cây là điểm cho xe ẩn náu; nhà dân, nhà kho HTX là điểm chứa hàng hóa, bảo đảm hàng hóa an toàn. Dù chiến tranh ác liệt, rất nhiều người đã nằm xuống nhưng người dân Vĩnh Ninh vẫn quyết tâm giữ lấy hàng hóa với khẩu hiệu: “Cho không lấy, thấy không xin, của công giữ gìn, của rơi trả lại”, “nhà giấu hàng, làng giấu xe”...

Nâng tầm thương hiệu gạo Vĩnh Tuy

Hơn nửa thế kỷ trôi qua, tinh thần anh dũng năm xưa được chuyển hóa thành sự nhạy bén trong kinh tế thị trường. Đứng trước xu thế nông nghiệp sạch, HTX Vĩnh Trung đã có bước chuyển mình từ canh tác truyền thống sang quy trình thâm canh lúa cải tiến (SRI).

Ông Đỗ Văn Nam, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX Vĩnh Trung chia sẻ đầy tâm huyết: “Mục tiêu của chúng tôi không chỉ năng suất mà là chất lượng tinh túy nhất. Bà con được hướng dẫn tiết kiệm giống, sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh và nói không với hóa chất độc hại để bảo vệ đất và người tiêu dùng”. Hiện nay, bên cạnh các giống lúa truyền thống, HTX tập trung sản xuất các giống lúa chất lượng cao, như: HG12, TBR97 và QS88. Nhờ ưu thế thổ nhưỡng đặc biệt, hạt gạo Vĩnh Tuy khi nấu thành cơm có vị đậm đà, hương thơm dịu nhẹ đặc trưng mà không vùng nào có được.

Từ 10ha thử nghiệm ban đầu vào năm 2018, đến nay, vùng nguyên liệu lúa đạt chuẩn VietGAP đã trải dài trên 120ha. Bước ngoặt lớn nhất là vào năm 2021, sản phẩm chính thức đạt chứng nhận OCOP 3 sao, mang theo slogan đầy tự hào: “Gạo Vĩnh Tuy-Hương thơm nhẹ, cơm đậm đà”.

Để tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng, HTX đã chủ động thay đổi nhãn mác, bao bì sang trọng và tiện lợi hơn. Các loại túi 10kg được giảm xuống loại 5kg, 3kg để thuận tiện cho người mua làm quà biếu. Bình quân mỗi năm, HTX Vĩnh Trung cung ứng ra thị trường 20 tấn gạo sạch Vĩnh Tuy, thời điểm cao nhất đạt 30 tấn. Không dừng lại ở đó, HTX Vĩnh Trung đã chủ động ký kết với các cửa hàng nông sản sạch và thành lập tổ xã viên chuyên trách mảng gạo sạch để chuyên nghiệp hóa khâu quảng bá, xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ bền vững.

Với sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và các sở, ngành, hệ thống sân phơi, nhà xưởng, kho chứa và máy xay xát tự động đã được đầu tư đồng bộ, giúp nâng cao năng lực bảo quản và sản xuất. Thời gian tới, HTX chú trọng nâng cao chất lượng sản phẩm, hướng tới tiêu chí sạch để đưa sản phẩm gạo Vĩnh Tuy tiếp cận được những thị trường lớn trong và ngoài tỉnh.

Rời HTX Vĩnh Trung khi nắng chiều đổ vàng trên những cánh đồng xanh ngắt, chúng tôi hiểu rằng, mạch nguồn anh hùng của “Ngọn cờ hồng” năm xưa vẫn đang chảy trong huyết quản của những người nông dân nơi đây. Chỉ khác, thay vì tiếng súng, nay là tiếng máy cày, máy xát vang rộn, những âm thanh của một cuộc sống ấm no, nơi hạt gạo quê hương đang vươn mình trở thành niềm tự hào của vùng đất lửa.

Lan Chi