QTO - Theo dự báo của cơ quan khí tượng thủy văn, năm 2026, thời tiết sẽ diễn biến phức tạp, nắng nóng kéo dài, lượng mưa thiếu hụt, nguy cơ hạn hán và thiếu nước tưới trên diện rộng. Cùng với đó, giá vật tư nông nghiệp tăng cao, đầu ra nông sản chưa ổn định đang tạo áp lực lớn lên sản xuất. Trong bối cảnh đó, ngành Nông nghiệp tỉnh đã tổ chức sản xuất vụ hè-thu theo hướng linh hoạt, thích ứng, với mục tiêu bảo đảm an toàn sản xuất, giữ vững đà tăng trưởng toàn ngành trên 3,2%.

Điều chỉnh cơ cấu sản xuất, giảm thiểu rủi ro

Trên những cánh đồng ở Quảng Trị, không khí sản xuất vụ hè-thu đang diễn ra khẩn trương. Những thửa ruộng vừa gặt xong vụ đông-xuân đã nhanh chóng được cày xới, gieo sạ. Nông dân nhiều địa phương chủ động “chạy đua với thời tiết”.

Nông dân xã Mỹ Thủy khẩn trương làm đất, xuống giống sớm vụ hè-thu - Ảnh: B.C

Tại xã Mỹ Thủy, ngay sau khi thu hoạch xong vụ đông-xuân, các thành viên Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Kim Giao đã khẩn trương ra đồng. Tranh thủ nguồn nước còn lại trên đồng ruộng, bà con tập trung làm đất, gieo sạ sớm. Đến nay, khoảng 10ha lúa đã hoàn thành xuống giống.

Ông Trần Xích, ở thôn Kim Giao chia sẻ, vụ hè-thu năm nay được dự báo nhiều khó khăn, nhưng bà con đã chủ động lựa chọn giống phù hợp để giảm thiểu rủi ro. Các giống lúa như Khang Dân, HG244… vốn có thời gian sinh trưởng ngắn, ít sâu bệnh được ưu tiên sử dụng, với kỳ vọng mang lại một vụ mùa ổn định.

Anh Võ Minh Cảnh, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Kim Giao cho biết, việc sản xuất theo kiểu “cuốn chiếu” giúp rút ngắn thời gian giữa hai vụ, tận dụng tối đa độ ẩm đất và nguồn nước sẵn có, đồng thời bảo đảm thu hoạch trước thời điểm cao điểm nắng hạn.

Không chỉ riêng Mỹ Thủy, nhiều địa phương trên toàn tỉnh cũng đang triển khai sản xuất theo phương châm “gặt đến đâu, làm đất đến đó”. Thực tế cho thấy, việc xuống giống sớm không chỉ giúp cây lúa tránh được thời kỳ khô hạn gay gắt giữa vụ mà còn hạn chế nguy cơ ngập úng vào cuối vụ.

Theo kế hoạch, vụ hè-thu năm nay, toàn tỉnh gieo trồng gần 40.000ha lúa. Các giống ngắn ngày, cực ngắn và chịu hạn tốt như HN6, Mahy 85, PC6, Khang Dân, HG244… được ưu tiên sử dụng. Đến nay, nông dân đã làm đất khoảng 9.000ha, cơ bản bảo đảm tiến độ đề ra.

Đồng bộ giải pháp, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng

Trước những thách thức kép từ thời tiết và thị trường, tỉnh đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trong đó, ngành Nông nghiệp đóng vai trò nòng cốt khi chủ động tham mưu phương án sản xuất phù hợp, hướng dẫn kỹ thuật và theo dõi sát diễn biến dịch bệnh trên cây trồng.

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh, các địa phương phải chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất chi tiết, gắn với khả năng cấp nước của từng vùng. Những diện tích không bảo đảm nguồn nước tưới được khuyến khích chuyển sang trồng các loại cây trồng cạn như ngô, đậu, dưa… nhằm giảm thiểu thiệt hại. Đồng thời, tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết với doanh nghiệp để bảo đảm đầu ra cho sản phẩm, đặc biệt là các cây trồng chuyển đổi.

Khảo nghiệm giống lúa mới nhằm phục vụ tái cơ cấu sản xuất, thích ứng với biến đổi khí hậu - Ảnh: B.C

Một điểm đáng chú ý trong chỉ đạo sản xuất năm nay là các địa phương chủ động lồng ghép nguồn lực, khuyến khích người dân sử dụng giống ngắn ngày, cực ngắn để thích ứng với biến đổi khí hậu; sử dụng các chế phẩm sinh học; tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân hữu cơ, giảm chi phí đầu vào.

Ngành Nông nghiệp cũng khuyến cáo người dân áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến như tưới tiết kiệm (tưới luân phiên, tưới ướt-khô xen kẽ), sử dụng phân bón hợp lý, tăng cường phân hữu cơ và chế phẩm vi sinh nhằm giảm chi phí đầu tư, cải thiện độ phì nhiêu của đất, nâng cao năng suất cây trồng. Các công trình thủy lợi được vận hành linh hoạt, bảo đảm phân phối nước hợp lý, ưu tiên cho các vùng sản xuất trọng điểm.

Bà Nguyễn Hồng Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, việc sử dụng giống ngắn ngày, tiết kiệm nước và tuân thủ đúng cơ cấu giống là yếu tố then chốt để bảo đảm năng suất, hạn chế rủi ro. Ngành cũng khuyến cáo nông dân không sử dụng thóc thịt làm giống, giảm lượng giống gieo sạ để hạn chế sâu bệnh và nâng cao hiệu quả sản xuất.

                                                                                                                                                      Biên Cương