QTO - Quảng Trị có đường bờ biển kéo dài gần 200km, là một trong số ít địa phương sở hữu không gian biển liền mạch, đa dạng và giàu tiềm năng. Tuy nhiên, việc phát triển du lịch biển vẫn mang tính mùa vụ, thiếu sản phẩm đặc trưng và điểm dừng đủ sức hấp dẫn để giữ chân du khách. Thực tế này đòi hỏi tỉnh cần có giải pháp đột phá, quyết liệt hơn để du lịch biển phát triển chuyên nghiệp, bền vững.

Du lịch biển còn mang tính mùa vụ

Không ồn ào, náo nhiệt, biển Vĩnh Thái được thiên nhiên ưu đãi với bãi cát mịn, bình yên, mang đậm đặc sắc của một vùng biển bãi ngang. Bình minh lên cũng là lúc những chiếc thuyền nhỏ cập bờ, mang theo nguồn hải sản tươi ngon ngư dân vừa đánh bắt từ biển trở về. Biển Vĩnh Thái còn có vị trí gần với Di tích quốc gia đặc biệt đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải, địa đạo Vịnh Mốc... Nếu khai thác tốt thì đây sẽ là điểm dừng chân nghỉ dưỡng, trải nghiệm ẩm thực lý tưởng cho khách du lịch sau hành trình hoài niệm về chiến trường xưa.

Không chỉ có Vĩnh Thái, Quảng Trị còn có nhiều bãi biển đẹp, như: Nhật Lệ, Bảo Ninh, Quang Phú, Đá Nhảy, Ngư Thủy Bắc, Cửa Tùng, Cửa Việt, Mỹ Thủy… Mỗi bãi biển mang một đặc trưng riêng, từ hoang sơ, yên tĩnh đến sôi động. Cách đất liền khoảng 17 hải lý, còn có đặc khu Cồn Cỏ được ví như “đảo ngọc” giữa biển Đông. Tuy nhiên, đa phần các bãi biển trên địa bàn tỉnh đều đang ở dạng tiềm năng, chưa có sự kết nối để tạo nên chuỗi sản phẩm hấp dẫn, có tính cạnh tranh.

Đặc biệt, đến nay vẫn còn nhiều bãi biển chưa có các công trình phụ trợ như bãi đỗ xe, nhà vệ sinh, nhà tắm công cộng, hệ thống xử lý chất thải… Các tour, tuyến du lịch biển đảo chưa phong phú, còn mang tính mùa vụ và chưa có sản phẩm trải nghiệm đặc trưng.

Một góc đảo Cồn Cỏ - Ảnh: T.T

Ông Lê Văn Thông, Chủ tịch UBND xã Cửa Việt cho biết, du lịch biển tại địa phương đang phát triển khá mạnh, tạo việc làm cho hàng trăm lao động địa phương. Tuy nhiên, do hoạt động theo mùa vụ, cao điểm là từ dịp lễ 30/4 đến hết Quốc khánh 2/9, dẫn đến tình trạng cầu vượt cung vào mùa hè, trong khi thời gian còn lại thì vắng khách. Lao động du lịch tại địa phương hầu hết chưa qua đào tạo nên kỹ năng phục vụ, giao tiếp, ứng xử với khách du lịch còn hạn chế. Cộng đồng dân cư chưa được hỗ trợ tham gia phát triển du lịch biển một cách hài hòa, bài bản mà chủ yếu là tự phát, mạnh ai nấy làm nên việc phát triển chưa bền vững, chưa khai thác được tiềm năng và dư địa du lịch biển ở địa phương.

Cần có sản phẩm đặc trưng

Ông Nguyễn Văn Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Du lịch tỉnh cho rằng, Vĩnh Thái không nên phát triển theo hướng bê-tông hóa như các đô thị biển, mà cần gìn giữ giá trị cốt lõi là vẻ đẹp hoang sơ và giàu tính bản địa. Có thể phát triển sản phẩm “Du lịch hoài niệm kết hợp trải nghiệm làng chài” như tổ chức cho du khách cùng kéo lưới với ngư dân vào sáng sớm, tham gia chèo thuyền thúng và tự tay chế biến hải sản ngay trên bờ biển; tạo không gian thưởng thức ẩm thực biển vào ban đêm…

Để tổ chức được hoạt động này, trước hết cần tập huấn kỹ năng làm du lịch cộng đồng cho ngư dân, giúp họ chuyển đổi hoặc đan xen mô hình kinh tế vừa bám biển đánh bắt hải sản, vừa làm du lịch. Bên cạnh đó, cần kêu gọi doanh nghiệp đầu tư xây dựng homestay, tổ chức dịch vụ glamping (cắm trại cao cấp) nhằm tạo điểm nhấn về lưu trú, thu hút khách ở lại và chi tiêu.

Cũng với ý tưởng kết nối để tạo sản phẩm du lịch mới, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND đặc khu Cồn Cỏ Trần Xuân Anh đề xuất mở tuyến vận tải biển Nhật Lệ-Cồn Cỏ để khai thác tiềm năng du lịch của đảo; hình thành tuyến du lịch “Hành trình biển đảo Bắc Trung bộ” từ Phong Nha-Vịnh Mốc-Cửa Tùng-Cồn Cỏ-Nhật Lệ.

Theo ông Trần Xuân Anh, hiện mới có tuyến vận tải biển Cửa Việt-Cồn Cỏ phục vụ khách du lịch. Du khách từ Di sản sản thiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng hoặc ở phía Bắc tỉnh muốn ra tham quan Cồn Cỏ phải di chuyển quãng đường bộ này khá xa để đến cảng Cửa Việt rồi mới đi tàu cao tốc ra đảo. Trong khi nếu mở tuyến vận tải biển Nhật Lệ-Cồn Cỏ, thời gian di chuyển ra đảo chỉ khoảng hơn 2 giờ đồng hồ.

“Tuyến đường vận tại biển này rất thuận lợi cho khách du lịch khi vừa được khám phá hang động vừa được tham quan, nghỉ ngơi trên “đảo ngọc” trong một tour du lịch khép kín. Nếu được đưa vào khai thác, tour du lịch này chắc chắn sẽ mang lại những trải nghiệm thú vị, góp phần thu hút khách du lịch đến đảo tiền tiêu và tăng thời gian lưu trú ở Quảng Trị”, ông Trần Xuân Anh chia sẻ.

Những năm qua, tỉnh đã có nhiều chính sách ưu đãi các nhà đầu tư thực hiện các dự án về phát triển thương mại, dịch vụ du lịch biển. Tuy nhiên, để du lịch biển Quảng Trị phát triển hiệu quả, chuyên nghiệp và bền vững cần liên kết mở rộng hệ thống giao thông kết nối từ trung tâm tỉnh về biển; đồng thời nghiên cứu xây dựng và đa dạng hóa sản phẩm du lịch biển.

Biển là tài nguyên vô giá mà thiên nhiên ban tặng cho Quảng Trị. Đã đến lúc tỉnh cần có một tầm nhìn dài hạn và hành động quyết liệt hơn để “đánh thức” tiềm năng, biến du lịch biển thành những con số tăng trưởng kinh tế cụ thể cho địa phương.

Mai Lâm