QTO - Trong bối cảnh thời tiết ngày càng diễn biến bất thường, hệ thống thủy lợi Nam Thạch Hãn tiếp tục khẳng định vai trò then chốt trong bảo đảm sản xuất nông nghiệp ổn định. Không chỉ cung cấp nguồn nước tưới tiêu bền vững, công trình còn là điểm tựa giúp nông dân chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển kinh tế nông nghiệp.

Chủ động điều tiết, thích ứng thời tiết cực đoan

Những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh phải đối mặt với nhiều yếu tố bất lợi khi thời tiết diễn biến phức tạp, khó lường. Trong điều kiện đó, việc khai thác hiệu quả hệ thống công trình thủy lợi Nam Thạch Hãn trở thành yếu tố quyết định đến năng suất và ổn định sản xuất.

Được giao nhiệm vụ quản lý, vận hành một hệ thống thủy lợi lớn gồm đập dâng có lưu lượng thiết kế 32m³/s, 2 hồ chứa với tổng dung tích trên 8,5 triệu m³, 5 trạm bơm điện, một đập ngăn mặn cùng mạng lưới kênh mương trải dài trên địa bàn 10 xã, phường, Xí nghiệp Thủy nông Nam Thạch Hãn đã không ngừng nâng cao năng lực điều hành, bảo đảm cấp nước cho hơn 15.700ha đất sản xuất mỗi năm.

Trước những biến động của thời tiết, đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch cấp nước chi tiết theo từng vụ, từng giai đoạn sinh trưởng của cây trồng. Việc tổ chức tưới luân phiên được áp dụng linh hoạt, vừa tiết kiệm nguồn nước, vừa bảo đảm hiệu quả sản xuất. Các trạm bơm được duy tu, bảo dưỡng thường xuyên, sẵn sàng vận hành trong mọi tình huống.

Đập tràn công trình Nam Thạch Hãn-nơi điều tiết nguồn nước đầu nguồn cho hệ thống thủy lợi - Ảnh: N.V

Đặc biệt, khi xảy ra mưa lũ trái mùa gây ngập úng diện rộng, xí nghiệp đã nhanh chóng phối hợp với các địa phương điều chỉnh phương án tưới tiêu, tập trung phục vụ diện tích phải gieo cấy lại. Đồng thời, triển khai đồng bộ các giải pháp chống hạn như đắp bờ giữ nước, nạo vét kênh tiêu, huy động tối đa công suất trạm bơm.

Giám đốc Xí nghiệp Thủy nông Nam Thạch Hãn Nguyễn Tiếp cho biết: “Chúng tôi luôn xác định phải đi trước một bước trong công tác điều hành. Dù thời tiết có diễn biến bất thường đến đâu, mục tiêu cao nhất vẫn là bảo đảm đủ nước phục vụ sản xuất cho bà con. Việc tổ chức tưới hợp lý, tiết kiệm và linh hoạt chính là chìa khóa để nâng cao hiệu quả khai thác công trình. Nhờ đó, diện tích tưới tiêu hằng năm không chỉ được bảo đảm mà còn vượt kế hoạch, góp phần quan trọng vào việc ổn định sản xuất nông nghiệp toàn vùng”.

Bảo đảm sản xuất bền vững

Không chỉ thể hiện qua những con số, hiệu quả của công trình thủy lợi Nam Thạch Hãn còn được cảm nhận rõ nét từ thực tế sản xuất của người nông dân. Nguồn nước ổn định đã giúp bà con chủ động hơn trong lịch thời vụ, giảm thiểu rủi ro do hạn hán hay ngập úng.

Ông Lê Thành, thôn Nại Cửu, xã Triệu Phong chia sẻ: “Trước đây, mỗi khi gặp hạn là rất lo. Từ khi hệ thống thủy lợi được nâng cấp, nước về đều hơn, chúng tôi yên tâm sản xuất”.

Thực tế cho thấy, việc kết hợp giữa nguồn nước từ hệ thống thủy lợi Nam Thạch Hãn với các trạm bơm hỗ trợ đã tạo nên mạng lưới cấp nước linh hoạt, hiệu quả. Ngay cả trong điều kiện phải gieo cấy lại hoặc kéo dài thời vụ, hệ thống vẫn đáp ứng được nhu cầu tưới tiêu.

Bên cạnh đó, công tác quản lý, bảo vệ công trình cũng được chú trọng. Xí nghiệp đã phân công cán bộ kỹ thuật phụ trách từng tuyến kênh, thường xuyên kiểm tra, phát hiện và xử lý kịp thời các hư hỏng. Hệ thống quan trắc được duy trì đầy đủ, giúp theo dõi chính xác mực nước, lưu lượng, phục vụ hiệu quả cho công tác điều tiết.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn những khó khăn như một số hạng mục công trình xuống cấp, nguồn kinh phí sửa chữa hạn chế... Điều này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ hơn nữa của chính quyền địa phương và các tổ chức liên quan.

Ông Nguyễn Tiếp nhấn mạnh: “Để công trình phát huy tối đa hiệu quả, ngoài nỗ lực của đơn vị quản lý, rất cần sự phối hợp chặt chẽ của chính quyền và ý thức trách nhiệm của người dân trong việc bảo vệ hệ thống kênh mương. Trên cơ sở những kết quả đạt được, Xí nghiệp Thủy nông Nam Thạch Hãn tiếp tục đặt mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác công trình, chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo đảm phục vụ sản xuất đạt 100% diện tích kế hoạch”.

Với vai trò là “mạch nguồn” của nông nghiệp phía Nam tỉnh, công trình thủy lợi Nam Thạch Hãn không chỉ góp phần ổn định sản xuất mà còn tạo nền tảng cho phát triển nông nghiệp bền vững. Từ những dòng nước được điều tiết hợp lý, đã giúp người nông dân chủ động trong sản xuất để phát triển một nền nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu, cho năng suất cao.

Xuân Vinh