Diễn biến phức tạp của xung đột quân sự tại Trung Đông đang tác động mạnh tới thị trường năng lượng toàn cầu, khiến giá dầu và giá xăng dầu tại nhiều quốc gia tăng cao. Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm nguồn cung xăng dầu, ổn định thị trường trong nước và giữ vững an ninh năng lượng quốc gia.

Nỗ lực bảo đảm nguồn cung, điều hành giá sát thị trường 

Theo thông tin từ Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng, giá bán xăng dầu một số nước trên thế giới trong những ngày qua đều tăng cao do ảnh hưởng bởi xung đột tại Trung Đông. Cụ thể: Tại Mỹ, giá xăng đã tăng 0,88-1 USD/lít, tương đương tăng 11%; giá dầu tăng 1,14 USD/lít, tương đương tăng 15%. Tại Lào, giá xăng tăng 3.150-3.810 kíp/lít, tương đương tăng 11-15% tùy loại xăng; giá dầu tăng 7.380 kíp/lít, tương đương tăng 33%; Thái Lan tăng khoảng 1,5 baht/lít xăng, tương đương 4-8% tùy loại; 4,2 baht/lít dầu, tương đương 14%; Trung Quốc tăng khoảng 8-12% tùy loại; Pháp tăng 8-15% tùy loại.    

Về nguồn xăng dầu trong nước, 2 Nhà máy lọc hóa dầu (Dung Quất, Nghi Sơn) sản xuất đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu tại thị trường trong nước. Trong đó, Nhà máy lọc dầu Dung Quất về cơ bản nguồn dầu thô không bị ảnh hưởng trực tiếp và đủ nguyên liệu dầu thô sản xuất đến hết tháng 4/2026; Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, nguồn dầu thô có rủi ro do phụ thuộc nguồn dầu từ Kuwait, song hiện tại, lượng tồn kho và các lô hàng đã vận chuyển có thể duy trì sản xuất thời gian tới. Nhà máy cũng đang tích cực tìm phương án bổ sung nguồn.

Nguồn cung xăng dầu trong nước cơ bản được đảm bảo. Ảnh: TTXVN

Đối với nguồn cung nhập khẩu, Việt Nam nhập khẩu khoảng 30% cho nhu cầu tiêu thụ tại thị trường trong nước. Trong tháng 3/2026, các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu báo cáo nhập khẩu nguồn cung cơ bản đảm bảo. Nhập khẩu xăng dầu sản phẩm tháng 4 dự báo tiếp tục khó khăn do giá tăng và một số nước không khuyến khích xuất khẩu xăng dầu để đảm bảo an ninh năng lượng.

Trước biến động giá xăng, dầu thế giới, thực hiện Nghị quyết số 36/NQ-CP, ngày 6/3/2026 phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2/2026, Bộ Công Thương đã phối hợp với Bộ Tài chính điều hành giá xăng dầu theo tinh thần của Nghị quyết số 36/NQ-CP; theo đó tại kỳ điều hành ngày 7/3/2026: mức giá cơ sở xăng dầu như sau: Xăng RON95-III ở mức 27.047 đồng/lít, tăng 4.707 đồng/lít tương đương 21,07% so với kỳ trước; Dầu diesel 0,05S ở mức 30.239 đồng/lít, tăng 7.202 đồng/lít tương đương 31,26% so với kỳ trước... Giá xăng dầu trong nước đã điều chỉnh tương đối sát với diễn biến giá xăng dầu thành phẩm trên thế giới.

Tăng cường kiểm soát thị trường

Song song với việc điều hành giá xăng dầu kịp thời, bám sát giá thế giới, công tác kiểm tra kiểm soát thị trường cũng được triển khai mạnh mẽ. Theo báo cáo nhanh từ Sở Công Thương các tỉnh/thành phố sau thời điểm điều hành giá xăng dầu lúc 15 giờ ngày 7/3/2026, tại TP. Hà Nội, các doanh nghiệp đầu mối trên địa bàn (Petrolimex, PVOIL, Tổng công ty Xăng dầu quân đội) báo cáo nguồn cung hiện tại và dự báo những ngày tới ổn định; lượng bán ra hàng ngày từ 4/3/2026 đến 8/3/2026 tăng 50% so với bình quân tháng 1/2026. 

Về thực trạng tại cửa hàng bán lẻ xăng dầu, ngày 7/3 có 17 cửa hàng ngưng kinh doanh một số mặt hàng, tuy nhiên chiều ngày 7/3/2026 đã bán đủ tất cả các mặt hàng, do bổ sung nguồn cung. Trên địa bàn Hà Nội xuất hiện hiện tượng người dân mang can, thùng đến mua xăng tại cửa hàng bán lẻ xăng dầu để tích trữ, xuất hiện tình trạng bán xăng dầu bằng chai lọ tại khu vực gần các cửa hàng bán lẻ xăng dầu. Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội hiện đang phối hợp với UBND xã, phường kiểm tra, xử lý.

Tại TP. Hồ Chí Minh, tình hình kinh doanh xăng dầu trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh tương đối ổn định, các cửa hàng xăng dầu vẫn mở cửa hoạt động bình thường để phục vụ nhu cầu sản xuất, tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp, chưa phát hiện tình trạng đầu cơ, găm hàng, tăng giá bán bất hợp lý.

Tại nhiều nơi khác, qua công tác giám sát, nắm tình hình và kiểm tra hoạt động kinh doanh xăng dầu trên địa bàn, nhìn chung thị trường xăng dầu cơ bản ổn định, nguồn cung tại các cửa hàng bán lẻ xăng dầu được đảm bảo, không ghi nhận tình trạng gián đoạn nguồn hàng, đầu cơ, găm hàng hoặc tăng giá trái quy định.

Hoạt động kinh doanh xăng dầu của các thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối và cửa hàng bán lẻ diễn ra bình thường; việc niêm yết giá và bán theo giá niêm yết được thực hiện theo quy định.

Một số tỉnh như Bắc Ninh, Thái Nguyên, Phú Thọ, Lào Cai, Tuyên Quang, Gia Lai có hiện tượng tích trữ dầu diesel dưới hình thức các xe ô tô tải bốn chân xếp hàng đi đổ dầu ở các cây Petrolimex và quay đầu đổ ở các cửa hàng khác. Các lực lượng chức năng của địa phương đã hết sức tích cực để đảm bảo nguồn cung ko bị gián đoạn.

Theo Bộ Công Thương, trong những ngày vừa qua, do tâm lý lo sợ giá xăng dầu tăng cao và đứt gãy nguồn cung, người dân đổ xô đi mua hàng, tích trữ xăng dầu bằng nhiều hình thức như mua bằng can, phi, mang xe ô tô tải bốn chân xếp hàng đi đổ dầu ở các cây Petrolimex và quay đầu đổ ở các cửa hàng khác, góp phần làm nhu cầu mua xăng dầu tăng đột biến trong thời gian ngắn. Hiện tượng này xảy ra nhiều ở khu vực các tỉnh phía Bắc, nhất là địa bàn Hà Nội, các tỉnh phía Nam và miền Trung ít hơn.

Tổng hợp nhiều giải pháp

Đối với những giải pháp cần làm ngay, Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng kiến nghị thực hiện khẩn trương các giải pháp Chính phủ đã cho phép tại Nghị quyết 36 nhằm đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho các Nhà máy lọc dầu duy trì hoạt động ở công suất cao. Tiếp tục chỉ đạo và kiểm tra các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện nghiêm túc tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2026, đảm bảo đầy đủ nguồn cung xăng dầu cho hệ thống phân phối, thực hiện nghiêm túc dự trữ xăng dầu theo quy định. Tăng cường phối hợp lực lượng công an, biên phòng kiểm tra thị trường nhất là các khu vực, địa bàn tiêu thụ tăng đột biến và có dấu hiệu đầu cơ để ngăn chặn tình trạng găm hàng, nâng giá bất hợp lý, xuất khẩu lậu xăng dầu. Chỉ đạo các đầu mối tìm kiếm nguồn hàng nhập khẩu về theo kế hoạch Quý 1/2026 đã đăng ký.

Bộ Công Thương khẩn trương phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng phương án bình ổn giá xăng dầu trình Chính phủ, theo đó tùy từng cấp độ kiến nghị các phương án điều chỉnh tiếp tục các loại thuế, sử dụng Quỹ bình ổn giá nhằm bình ổn giá xăng dầu trong nước…

Về nguồn cung, dựa trên các kiến nghị Chính phủ đã cho phép tại Nghị quyết 36, nghiên cứu thực hiện ngay các giải pháp đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn. Tăng cường tối đa nguồn dầu thô và condensate trong nước nhằm hạn chế ảnh hưởng biến động giá dầu thô và chi phí vận chuyển. Chỉ đạo TKV, EVN, PVN chỉ đạo các nhà máy lọc hóa dầu, chế biến khí, nhà máy điện đạm, các công trình khai thác khí, dầu áp dụng khoa học kỹ thuật tăng tối đa công suất nhưng cần đảm bảo duy trì an toàn trong vận hành, phòng cháy chữa cháy, nhất là vận hành với công suất cao. Áp dụng khoa học công nghệ tạo ra các sản phẩm mới bổ sung cho nguồn cung xăng dầu. Sớm hoàn thành đưa vào vận hành các nhà máy condensat, Etanol để bổ sung nguồn nguyên liệu cho pha chế, phối trộn. Tạo điều kiện thuận lợi đối với ngoại tệ nhập khẩu xăng dầu, có chính sách lãi suất ưu đãi cho sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực năng lượng. Triển khai sớm áp dụng lộ trình nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống; Phát động phong trào sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả.

Giải pháp về cầu, chủ động thực hành tiết kiệm năng lượng, ưu tiên sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe điện và các loại nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào xăng khoáng. Truyền thông để người dân hiểu, giữ tâm lý bình tĩnh trước những biến động của thị trường, tránh hoang mang hoặc tích trữ xăng dầu không cần thiết, qua đó góp phần ổn định thị trường.

Trong dài hạn, đẩy nhanh việc bổ sung dự trữ quốc gia xăng dầu, xây dựng cơ chế dự trữ quốc gia xăng dầu phối hợp giữa nhà nước, doanh nghiệp; xây dựng cơ chế xuất, cấp dự trữ quốc gia để ứng cứu trong các trường hợp khẩn cấp. Thúc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi năng lượng.

Đáng chú ý, Bộ Công Thương kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tài chính tiếp tục phối hợp Bộ Công Thương thực hiện công tác điều hành giá xăng dầu theo quy định. Cập nhật, điều chỉnh mức thuế suất thuế nhập khẩu bình quân gia quyền áp dụng trong công thức tính giá cơ sở, thông báo kịp thời cho Bộ Công Thương để cùng phối hợp tính toán giá cơ sở xăng dầu. Cập nhật, rà soát và điều chỉnh các chi phí thực tế phát sinh trong cơ cấu tính giá cơ sở mặt hàng xăng dầu; Tạo điều kiện thuận lợi thông quan nhanh hàng hóa, nhất là mặt hàng xăng dầu. Phối hợp Bộ Công Thương khẩn trương trình Chính phủ phương án bình ổn giá xăng dầu, theo đó tùy từng cấp độ kiến nghị các phương án điều chỉnh tiếp tục các loại thuế, sử dụng Quỹ bình ổn giá nhằm bình ổn giá xăng dầu trong nước…

Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương chủ trì, phối hợp với các bộ ngành, doanh nghiệp liên quan tạo điều kiện thuận lợi để sớm ứng dụng, sử dụng phụ gia vào sản xuất, chế biến, pha chế xăng dầu để thúc đẩy tiết kiệm nhiên liệu. Trường hợp có khó khăn vướng mắc vượt thẩm quyền, cần thiết có thể triển khai theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát và báo cáo cấp có thẩm quyền trong tháng 3/2026. Hỗ trợ trong công tác thông quan, chứng nhận hợp quy chất lượng các lô hàng xăng dầu nhập khẩu để rút ngắn thời gian cấp giấy phép và đưa xăng dầu lưu thông trong thời gian ngắn nhất để đảm bảo nguồn cung xăng dầu.

Bộ Công an phối hợp với Bộ Công Thương kiểm tra, kiểm soát, xử lý đối với các hành vi găm hàng xăng dầu chờ tăng giá, trục lợi nhằm ổn định thị trường đảm bảo an ninh năng lượng. 

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chuẩn bị nguồn ngoại tệ, hỗ trợ cho nhập khẩu; có chính sách ưu đãi về lãi suất đối với việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Ưu tiên nguồn ngoại tệ, tín dụng cho các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh xăng dầu nhập khẩu dầu thô, sản phẩm xăng dầu để khuyến khích doanh nghiệp tạo nguồn nhập hàng, bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước. 

Theo TTXVN/Báo Tin tức và Dân tộc