QTO - Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, yêu cầu về phát triển nông nghiệp bền vững, thân thiện với môi trường trở thành xu hướng tất yếu. Tại tỉnh Quảng Trị, Hội Nông dân (HND) tỉnh đang đóng vai trò “bà đỡ” quan trọng, đồng hành với hội viên đẩy mạnh sản xuất theo hướng hữu cơ, góp phần nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho nông dân.

Những mô hình hiệu quả

Sau nhiều năm sản xuất theo phương thức truyền thống, từ năm 2022, được sự hỗ trợ của các cấp HND, Hợp tác xã (HTX) sản xuất, kinh doanh Nông sản sạch (SXKD NSS) Sen Thủy (xã Sen Ngư) đã xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu. Cụ thể, HTX SXKD NSS Sen Thủy đã áp dụng mô hình trồng cây hồ tiêu hữu cơ-giảm phát thải.

Ông Lê Quang Hoản, Giám đốc HTX cho biết: Thực hiện mô hình này, các thành viên HTX đã áp dụng phương thức canh tác hữu cơ, giảm sử dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật. Các hộ trồng tiêu hầu hết sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh tự sản xuất từ phụ phẩm nông nghiệp và phế phẩm chăn nuôi để bón cho cây. Đồng thời, thực hiện che phủ gốc bằng phụ phẩm nông nghiệp, hạn chế bốc hơi nước, chống xói mòn đất. Phương thức canh tác hữu cơ này đã góp phần cải tạo đất, tăng độ mùn, giữ ẩm tốt trong mùa khô, giúp cây tiêu chống chịu tốt trước thời tiết cực đoan.

Cùng với trồng tiêu theo hướng hữu cơ, HTX đã sử dụng máy sấy lạnh đối lưu nhiệt diệt khuẩn UV; máy sàng phân loại hạt trong chế biến hạt tiêu. Nhờ vậy, hạt tiêu khi thu hoạch được chế biến ngay mà không phụ thuộc vào thời tiết, chống hao hụt, bảo đảm chất lượng hạt tiêu tốt nhất.

Nông dân trồng tiêu theo hướng hữu cơ, góp phần cải tạo đất, nâng cao giá trị sản phẩm - Ảnh: P.P

Áp dụng nghiêm ngặt quy trình sản xuất này, đến nay, hồ tiêu của HTX SXKD NSS Sen Thủy đã được cấp giấy chứng nhận hữu cơ. Sản lượng tiêu hạt sấy lạnh tăng từ 9,7 tấn (năm 2022) lên 15 tấn (năm 2025). Doanh thu tăng từ 1,34 tỉ đồng lên trên 2,2 tỉ đồng/năm. HTX thu hút 70 hộ dân tham gia chuỗi liên kết, tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương. Sản phẩm đạt OCOP 4 sao, thị trường ngày càng mở rộng trong và ngoài tỉnh.

Năm 2025, ông Nguyễn Đăng Vương (SN 1983), Giám đốc HXT Nông nghiệp sạch (NNS) Tây Sơn (xã Vĩnh Linh) được bình chọn là “Nhà khoa học của nhà nông” với dự án “Sản xuất thành công sản phẩm thức ăn hỗn hợp vi sinh Tây Sơn từ nguồn sản phẩm, phụ phế phẩm nông sản phục vụ chăn nuôi”.

Ông Vương là nông dân điển hình trong việc nghiên cứu và sản xuất nông nghiệp hữu cơ, canh tác tự nhiên, liên kết theo chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp. Các sản phẩm thức ăn chăn nuôi và phân bón vi sinh hữu cơ do ông nghiên cứu và sản xuất thành công đã tạo ra một lượng lớn thức ăn và phân hữu cơ phục vụ sản xuất nông nghiệp hữu cơ ở địa phương.

Ông Nguyễn Đăng Vương cho biết: HTX NNS Tây Sơn hiện có 41 thành viên, vốn lưu động 1,6 tỉ đồng. Nhờ sử dụng thức ăn chăn nuôi vi sinh tự sản xuất, mỗi năm HTX cung cấp ra thị trường 2.600 con lợn với chất lượng thịt thơm ngon. Ngoài ra, HTX còn liên kết với 3 hộ dân nuôi 100 con bò sinh sản và hàng trăm con bò vỗ béo mỗi năm. Riêng gia đình ông Vương, mỗi năm có thu nhập hơn 300 triệu đồng từ nuôi lợn, bò, gà đẻ trứng…

Tăng cường hỗ trợ nông dân

Ông Trần Tiến Sỹ, Chủ tịch HND tỉnh cho biết: Phát triển nông nghiệp bền vững, theo hướng hữu cơ, thân thiện với môi trường trở thành xu hướng tất yếu. Đây cũng là quan điểm chỉ đạo nhất quán của tỉnh về phát triển kinh tế xanh, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu.

Bám sát yêu cầu đó, HND tỉnh đã có nhiều đổi mới trong hoạt động, tiếp tục đồng hành, tăng cường hỗ trợ hội viên nông dân trong toàn tỉnh phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hữu cơ, góp phần bảo vệ môi trường, nâng cao thu nhập. Trong đó, các cấp HND trong tỉnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động hội viên nâng cao nhận thức.

Thông qua các lớp tập huấn, hội thảo, mô hình trình diễn, bà con nông dân trong tỉnh đã hiểu rõ lợi ích lâu dài của sản xuất nông nghiệp hữu cơ. Nhiều hộ nông dân, HTX ngay từ những ngày đầu khởi nghiệp đã khẳng định ngay con đường của mình là không còn chạy theo sản lượng đơn thuần, mà chú trọng chất lượng, an toàn thực phẩm để khẳng định thương hiệu, thu hút khách hàng, nâng cao giá trị sản phẩm.

Trong giai đoạn 2021-2025, HND tỉnh đã phối hợp với Chương trình nông dân châu Á-Thái Bình Dương (APFP) và các doanh nghiệp hỗ trợ nhiều nông dân và HTX trên địa bàn thực hiện các mô hình canh tác hữu cơ, thích ứng với biến đổi khí hậu, mang lại hiệu quả rõ rệt. Điển hình như HTX nông nghiệp Dinh Trạm ( xã Tân Mỹ), từ sự hỗ trợ của APFP đã đầu tư máy móc hiện đại, tăng công suất chế biến tinh dầu gấp 30 lần, giảm 50% chi phí sản xuất.

Năm 2025, HND xã Tuyên Bình đã bắt đầu hợp tác với Công ty TNHH MTV Nông nghiệp Organic Quế Lâm vận động nông dân đồng hành xây dựng và phát triển các mô hình kinh tế nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn gắn với liên kết chuỗi giá trị Quế Lâm. HTX NSS canh tác tự nhiên Triệu Phong; HTX SXKD DVNN Lộc Long đã thực hiện sản xuất lúa theo hướng hữu cơ, giảm phát thải, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Từ nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân tỉnh quản lý hơn 107.000 triệu đồng, HND tỉnh đã thực hiện cho vay nhiều dự án, trở thành “đòn bẩy” quan trọng giúp hội viên mạnh dạn đầu tư chuyển đổi sản xuất theo hướng hữu cơ. Cùng với đó, các cấp hội cũng tích cực hỗ trợ nông dân trong việc xây dựng thương hiệu, tiêu thụ sản phẩm.

Với sự đồng hành của HND tỉnh, hành trình xây dựng nền nông nghiệp hữu cơ, phát triển kinh tế xanh đang dần đi vào chiều sâu. Không chỉ mang lại lợi ích trước mắt, hướng đi này còn mở ra tương lai bền vững cho nông dân, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Phan Phương