QTO - Trải qua những đợt thiên tai khắc nghiệt, người nông dân Quảng Trị đã dần thích nghi với biến đổi khí hậu, chủ động thay đổi tư duy và phương thức sản xuất theo hướng bền vững. Sự xuất hiện của các cánh đồng lúa hữu cơ, trang trại chăn nuôi công nghệ cao, hay những mô hình liên kết chuỗi giá trị đã khẳng định nông nghiệp của tỉnh đang tạo đà bứt phá trong phát triển kinh tế nông thôn.

Trước thực tế biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, thiên tai, bão lũ xảy ra với tần suất dày và cường độ mạnh hơn, tác động trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã chủ động đổi mới tư duy, chuyển từ “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, coi nâng cao chuỗi giá trị và khả năng thích ứng là con đường tất yếu để phát triển bền vững.

Trong bối cảnh khó khăn chồng chất, toàn ngành đã nêu cao tinh thần kiên cường vượt khó, vừa khẩn trương khắc phục hậu quả thiên tai, phục hồi sản xuất, vừa mạnh mẽ đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng sinh thái, ứng dụng công nghệ cao và phát huy vai trò chủ thể của người dân trong xây dựng nông thôn mới. Sau những thách thức, nông nghiệp tỉnh đã tạo được đà bứt phá, với giá trị sản xuất nông, lâm, thủy sản năm 2025 tăng 2,9% so với năm 2024, tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột trong phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh.

Vườn dược liệu hữu cơ và mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị của Công ty TNHH Dược liệu hữu cơ An Xuân (xã Cam Lộ) - Ảnh: H.C

Theo Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Trần Quốc Tuấn, dấu ấn nổi bật trong thời gian qua là quá trình cơ cấu lại ngành nông nghiệp được triển khai quyết liệt, đi vào thực chất. Nông nghiệp hàng hóa phát triển rõ nét, nhiều vùng sản xuất tập trung gắn với các sản phẩm chủ lực của tỉnh từng bước hình thành. Qua đó, tư duy sản xuất manh mún, nhỏ lẻ được thay thế bằng tư duy liên kết chuỗi, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh của nông sản Quảng Trị trên thị trường.

Toàn tỉnh hiện có 417 cơ sở sản xuất ứng dụng công nghệ cao; hàng năm tổ chức sản xuất khoảng 230ha lúa hữu cơ và trên 900ha lúa theo hướng hữu cơ; trên 80% diện tích lúa và 70% diện tích ngô sử dụng giống chất lượng cao. Lĩnh vực chăn nuôi có 1.021 trang trại, trong đó có nhiều trang trại chăn nuôi hữu cơ, áp dụng quy trình chăn nuôi tiên tiến, khép kín, theo tiêu chuẩn VietGAP.

Không dừng lại ở trồng trọt, chăn nuôi, những đổi mới của ngành còn lan tỏa mạnh mẽ sang lĩnh vực lâm nghiệp, thủy lợi và quản lý tài nguyên, môi trường. Hiện nay, 100% diện tích rừng của tỉnh đã được số hóa trên nền tảng GIS, kết hợp thiết bị bay không người lái, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ rừng. Ngành thủy lợi từng bước hiện đại hóa với hệ thống bản đồ ngập lụt WebGIS, các trạm quan trắc tự động tại hồ chứa, trạm thủy văn; nhiều ứng dụng di động hỗ trợ phòng, chống thiên tai được đưa vào sử dụng. Công tác quản lý đất đai, môi trường được tăng cường thông qua số hóa toàn bộ bản đồ địa chính và hệ thống quan trắc môi trường tự động, hướng tới phát triển bền vững.

Nông nghiệp của tỉnh đã từng bước nâng cao chuỗi giá trị và xây dựng thương hiệu cho nhiều sản phẩm chủ lực. Nhiều mô hình sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu mang lại hiệu quả rõ nét, đó là nuôi tôm công nghệ cao, lúa hữu cơ, lúa giảm phát thải gắn với tín chỉ các-bon, trồng rừng gỗ lớn, rừng đạt chứng chỉ FSC, cà phê sinh thái, các mô hình nông-lâm kết hợp.

Đặc biệt, các mô hình liên kết chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp-hợp tác xã-nông dân ngày càng được mở rộng, giúp ổn định đầu ra, gia tăng thu nhập và giảm rủi ro cho người sản xuất. Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) tiếp tục tạo sức lan tỏa sâu rộng, trở thành điểm nhấn trong phát triển kinh tế nông thôn của tỉnh. Nhiều sản phẩm OCOP đã khẳng định thương hiệu, vươn ra thị trường trong nước và quốc tế, góp phần nâng tầm giá trị nông sản Quảng Trị.

“Những kết quả đạt được từ việc chuyển đổi tư duy sản xuất sang kinh tế nông nghiệp, gắn sản xuất với bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu không chỉ góp phần nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản, cải thiện thu nhập cho người dân mà còn tạo nền tảng vững chắc cho một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững trong thời gian tới.

Với quyết tâm nâng cao chuỗi giá trị và chủ động thích ứng biến đổi khí hậu, ngành Nông nghiệp và Môi trường Quảng Trị đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh, đóng góp quan trọng vào sự phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới”, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Trần Quốc Tuấn khẳng định.

Hiền Chi