QTO - Từ những nét chữ nguệch ngoạc, bài học kỹ năng sống đầu đời cho đến từng bữa ăn, giấc ngủ, tập thể cán bộ, giáo viên và nhân viên Trường Giáo dục chuyên biệt Quảng Trạch vẫn đang lặng thầm chăm chút cho học sinh bằng cả trái tim. Ở mái trường đặc biệt ấy, bằng tấm lòng nhiệt huyết và tình yêu thương, các thầy cô đang từng ngày thắp lên ngọn lửa hy vọng, chắp cánh cho những mảnh đời kém may mắn tự tin bước vào đời.

Hành trình thầm lặng

Đến Trường Giáo dục chuyên biệt Quảng Trạch, nhìn các thầy cô miệt mài hướng dẫn học sinh tập đọc, tập viết hay rèn luyện từng kỹ năng tự lực, chúng tôi mới cảm nhận hết những nhọc nhằn, vất vả phía sau bục giảng.

Phần lớn các em học sinh đang theo học tại trường đều có độ tuổi, mức độ khuyết tật và hoàn cảnh gia đình khác nhau. Điểm chung lớn nhất ở các em là tâm lý rụt rè, dễ cáu gắt và luôn ngại tiếp xúc với môi trường xung quanh. Thậm chí, nhiều em dù đã lớn nhưng chưa biết tự vệ sinh cá nhân, không thể tự mặc quần áo, hoặc thường xuyên la hét, gặp những hạn chế nghiêm trọng về khả năng nghe, nói, nhìn. Tùy theo từng dạng tật từ tự kỷ, động kinh, khiếm thính, khiếm thị cho đến đa tật, nhà trường và đội ngũ giáo viên luôn phải trăn trở xây dựng phương pháp can thiệp và giáo dục linh hoạt, sát hợp với năng lực và tâm sinh lý của từng học sinh.

Một tiết học dành cho trẻ khiếm thính tại Trường Giáo dục chuyên biệt Quảng Trạch - Ảnh: L.C

Cô giáo Dương Thị Sen, giáo viên chủ nhiệm lớp 1A chia sẻ: “Khó khăn lớn nhất trong quá trình giảng dạy là mỗi em mang một dạng tật, khả năng tiếp thu và mức độ nhận thức hoàn toàn khác nhau. Có nhiều em hạn chế rất sâu về ngôn ngữ giao tiếp, kỹ năng xã hội và khả năng tự phục vụ.

Có những kiến thức, kỹ năng sinh hoạt tưởng chừng như vô cùng đơn giản nhưng phải hướng dẫn, làm mẫu và luyện tập rất nhiều lần các em mới có thể thực hiện được. Chính vì vậy, dạy học sinh khuyết tật đòi hỏi người giáo viên phải thực sự nhẫn nại, chịu khó, không được nóng vội”.

Để vượt qua những rào cản ấy, cô Sen cùng tập thể giáo viên nhà trường đã sáng tạo, chủ động đổi mới phương pháp giảng dạy. Bên cạnh việc sử dụng tranh ảnh trực quan, vật thật, làm mẫu và thực hành trải nghiệm qua các trò chơi học tập, nhà trường tích cực ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác soạn giảng. Những video ngắn, hình ảnh minh họa sinh động và các trò chơi tương tác trực quan đã giúp bài học trở nên cuốn hút, giúp học sinh dễ tiếp thu và tích cực tham gia vào bài giảng hơn.

“Điều khiến tôi cảm thấy hạnh phúc và tự hào nhất chính là được chứng kiến sự tiến bộ của các em từng ngày. Có em từ chỗ rụt rè, chưa mạnh dạn, nay đã biết chủ động khoanh tay chào hỏi thầy cô, bạn bè. Có em từ chỗ chưa nhận biết được âm thanh, nay đã phản ứng rõ hơn và bước đầu phát âm được những từ, câu đơn giản.

Dù sự tiến bộ của các em có thể không nhanh hay lớn lao như kỳ vọng của nhiều người, nhưng với những người làm giáo dục chuyên biệt như chúng tôi, đó là những quả ngọt vô cùng quý giá, tiếp thêm động lực để chúng tôi tiếp tục gắn bó và tận tâm hơn với nghề”, cô Sen xúc động bộc bạch.

Không chỉ dừng lại ở những giờ lên lớp trên bục giảng, sự tận tụy ấy còn hiện hữu trong từng sinh hoạt đời thường của đội ngũ nhân viên chăm sóc. Chị Phạm Thị Thanh Thảo chia sẻ: “Công việc của chúng tôi là hỗ trợ các em ăn uống, tắm rửa, vệ sinh cá nhân, sắp xếp chỗ ngủ và theo dõi sức khỏe. Có em chỉ cần cô hướng dẫn là tự làm được, nhưng có những em phải hỗ trợ trực tiếp trong hầu hết mọi hoạt động sinh hoạt. Trước những bộn bề khó khăn đó, chúng tôi luôn sắp xếp công việc hợp lý theo từng thời điểm, ưu tiên những trường hợp cần chăm sóc đặc biệt và tuyệt đối không để bất kỳ học sinh nào bị bỏ rơi”.

Cô và trò Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn - Ảnh: Q.H

Điểm tựa yêu thương

Chính từ tình yêu thương dung dưỡng và sự kiên trì không biết mệt mỏi của tập thể cán bộ, giáo viên, Trường Giáo dục chuyên biệt Quảng Trạch đã thực sự trở thành điểm tựa vững chắc, đổi thay cuộc đời của biết bao học sinh kém may mắn, giúp các em từng bước vượt qua mặc cảm để hòa nhập với cuộc sống.

Trường hợp của em Trần Hoàng Khánh Huyền, học sinh lớp 3B, là một minh chứng cảm động. Khánh Huyền bị chậm phát triển trí tuệ và gặp rào cản lớn trong giao tiếp. Những ngày đầu mới nhập trường, em hoàn toàn thu mình, ngay cả việc vệ sinh cá nhân tối thiểu cũng không thể tự thực hiện, việc kết nối với thế giới xung quanh dường như là một khoảng trống vô tận.

Thế nhưng, bằng sự kiên trì dạy dỗ, chỉ bảo từng chút một của cô giáo chủ nhiệm và các nhân viên chăm sóc, Khánh Huyền đã có sự thay đổi kỳ diệu. Giờ đây, em không chỉ tự tin hòa nhập, vui vẻ chơi đùa cùng các bạn mà còn trở nên hoạt bát, thích thú mỗi khi tham gia vào các hoạt động chung của lớp.

Một câu chuyện khác là em Trần Ngọc Bảo Châu, học sinh lớp 2A, mắc chứng tăng động giảm chú ý, thường xuyên khó kiểm soát hành vi và ngại giao tiếp. Thời gian đầu, việc đưa em vào nếp sống tập thể là một thử thách lớn đối với nhà trường. Tuy nhiên, qua thời gian sinh hoạt, dưới sự dìu dắt bao dung, kiên nhẫn và tình yêu thương chân thành của thầy cô, Bảo Châu đã từng bước vượt lên mặc cảm tự ti. Em trở nên hòa đồng, ngoan ngoãn hơn, biết lắng nghe và tích cực tham gia vào các môn học cùng bạn bè.

Cô giáo Dương Thị Hằng, Hiệu trưởng Trường Giáo dục chuyên biệt Quảng Trạch cho biết, năm học 2026-2027, nhà trường đang nuôi dạy và giáo dục 91 học sinh (gồm khối tiểu học và khối can thiệp), trong đó có 49 học sinh nội trú và 42 học sinh bán trú. Với số lượng lớn học sinh nội trú, mọi hoạt động từ bữa ăn, giấc ngủ đến sinh hoạt đều được nhà trường tổ chức khoa học, bảo đảm an toàn, đủ chất dinh dưỡng để phụ huynh yên tâm gửi gắm con em.

Sự tận tụy không chỉ ở trên bục giảng mà còn trong từng bữa ăn, giấc ngủ - Ảnh: L.C

“Trên cương vị quản lý, tôi luôn xác định trách nhiệm hàng đầu là phân công công việc rõ ràng, theo sát việc thực hiện của từng bộ phận và kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh. Công tác chăm sóc, nuôi dưỡng được tổ chức bài bản, bảo đảm bữa ăn an toàn, đủ dinh dưỡng và phù hợp với thể trạng của từng học sinh.

Bên cạnh việc truyền thụ kiến thức, nhà trường đặc biệt chú trọng phát triển các kỹ năng đặc thù, như: Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng xã hội, kỹ năng tự chăm sóc bản thân và sống tự lập. Chúng tôi lựa chọn những mục tiêu vừa sức, điều chỉnh cách dạy theo sự tiến bộ thực tế của từng em để giúp các em từng bước tự tin hơn trong cuộc sống”, Hiệu trưởng Trường Giáo dục chuyên biệt Quảng Trạch Dương Thị Hằng cho hay.

Mỗi bước tiến của các em học sinh tại Trường Giáo dục chuyên biệt Quảng Trạch có thể diễn ra rất chậm, đòi hỏi sự kiên trì bền bỉ ngày này qua ngày khác của cả cô và trò. Nhưng đằng sau mỗi lời chào, mỗi hành động tự phục vụ hay nụ cười hồn nhiên của các em là cả một hành trình đầy tâm huyết. Chính tình yêu thương và sự tận tụy ấy đang tiếp tục thắp sáng niềm tin, mang lại môi trường an toàn, thân thiện và tôn trọng để những mầm xanh kém may mắn vươn lên hòa nhập cùng cộng đồng.

Lan Chi