QTO - Quá trình thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) cho học sinh phổ thông tại các địa phương trong tỉnh đang được triển khai một cách chủ động, bài bản, gắn với điều kiện thực tiễn, bước đầu mang lại những chuyển biến tích cực. Việc làm này nhằm từng bước hiện thực hóa mục tiêu về đột phá phát triển giáo dục, đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị.

Theo đó, ngành Giáo dục Quảng Trị đã ban hành kế hoạch thí điểm ứng dụng AI trong học sinh phổ thông năm học 2025-2026. Có 143/gần 580 cơ sở giáo dục trên địa bàn toàn tỉnh tham gia thí điểm, gồm: Cấp THPT có 25 trường, THCS 78 trường, tiểu học 40 trường. Lộ trình triển khai từ tháng 12/2025 đến tháng 6/2026, sau đó báo cáo tổng kết thí điểm.

Theo lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) Quảng Trị, việc đưa AI vào trường học nhằm từng bước hình thành năng lực số, năng lực thích ứng, tư duy sáng tạo cho học sinh; trang bị cho học sinh kiến thức nền tảng và kỹ năng vận dụng cơ bản về AI. Cùng với đó, hình thành các phẩm chất cần thiết để sử dụng AI một cách an toàn, có trách nhiệm trong học tập và đời sống, chuẩn bị cho học sinh sẵn sàng tham gia môi trường số trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Trường THPT Cam Lộ hiện thực hóa kế hoạch trên bằng việc xác định rõ mục tiêu phát triển năng lực AI cho cả giáo viên và học sinh, gắn với đổi mới phương pháp dạy học và nâng cao chất lượng giáo dục. Hiệu trưởng Trường THPT Cam Lộ Hồ Đắc Vinh cho biết, giáo viên của trường được tập huấn kiến thức nền tảng về AI trong giáo dục; sử dụng AI để soạn giáo án, câu hỏi, học liệu; thiết kế kiểm tra, đánh giá; phân hóa nhiệm vụ học tập; phản hồi bài làm của học sinh; hướng dẫn học sinh sử dụng AI đúng quy định. Đối với học sinh, các em được trang bị nhận thức cơ bản về AI và ứng dụng AI; kỹ năng sử dụng công cụ AI phục vụ học tập; kỹ năng đặt câu hỏi, kiểm chứng thông tin; giáo dục đạo đức và trách nhiệm khi sử dụng AI, đồng thời ứng dụng AI trong học tập các môn học.

Học sinh Trường THPT Cam Lộ ứng dụng AI thiết kế poster với chủ đề “Lịch sử hào hùng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh” thuyết trình trước toàn trường - Ảnh: THPT Cam Lộ

Theo ông Hồ Đắc Vinh, Tin học là môn học đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai thí điểm nội dung giáo dục AI cho học sinh tại trường. Ngoài nội dung đã có trong chương trình môn Tin học, các giáo viên thực hiện lồng ghép, tăng cường một số nội dung, chủ đề giáo dục AI bảo đảm phù hợp và hiệu quả trong quá trình triển khai. Mỗi giáo viên Tin học thực hiện ít nhất 1 chuyên đề (lồng ghép vào trong nội dung bài học, đặc biệt ở chuyên đề học tập). Đối với các môn học, hoạt động giáo dục khác, giáo viên sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ nhằm đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, nâng cao hiệu quả, chất lượng giáo dục.

Ngoài ra, nhà trường khuyến khích tổ chức các hoạt động dưới hình thức câu lạc bộ phát triển năng lực AI nhằm đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng của học sinh có năng khiếu, sở trường, sở thích. Đáng chú ý, nhân kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Đoàn trường tổ chức cuộc thi ứng dụng công nghệ AI thiết kế poster/infographic với chủ đề “Lịch sử hào hùng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh” được đông đảo đoàn viên, thanh niên hưởng ứng tích cực.

Điểm nổi bật của cuộc thi là yêu cầu sản phẩm bắt buộc phải ứng dụng công nghệ AI trong ít nhất một công đoạn của quá trình thực hiện, từ xây dựng ý tưởng, phát triển nội dung đến thiết kế hình ảnh. Đặc biệt, mỗi sản phẩm đều kèm theo “nhật ký prompting” nhằm minh chứng quá trình tương tác với AI, qua đó thể hiện rõ tư duy và khả năng làm chủ công nghệ của học sinh.

Là một trong những đơn vị được lựa chọn thí điểm giáo dục AI ở cấp THCS, Trường THCS số 1 Nhân Trạch, xã Nam Trạch, đã tích cực triển khai ứng dụng AI vào công tác dạy và học. Ông Nguyễn Anh Sơn, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, nhiều năm qua, trường rất quan tâm đến việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác dạy, học. Việc ứng dụng này được chủ động đưa vào kế hoạch giáo dục từ đầu mỗi năm học.

Vì vậy, khi nhận được chủ trương của bộ và ngành về thí điểm giáo dục AI trong nhà trường, đơn vị đã nhanh chóng triển khai trong giáo viên và học sinh để khai thác tối ưu của AI, giúp nâng cao chất lượng giáo dục của đơn vị. Đặc biệt, trường chú trọng giúp học sinh hiểu và thực hành đạo đức AI thông qua các buổi chào cờ, sinh hoạt chuyên môn, câu lạc bộ sử dụng AI của học sinh và các hoạt động giáo dục khác. Qua đó, giúp các em nhận diện lợi ích, rủi ro, thiên vị dữ liệu, quyền riêng tư và trách nhiệm cá nhân khi sử dụng công nghệ; có thái độ ứng xử đúng đắn, tôn trọng pháp luật và văn hóa số.

Từ thực tiễn triển khai thí điểm tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh, có thể nhận thấy những chuyển biến tích cực bước đầu cả về nhận thức và hành động. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên từng bước thích ứng với yêu cầu mới, chủ động hơn trong việc tiếp cận và ứng dụng công nghệ vào dạy học. Học sinh thể hiện sự hứng thú rõ rệt với các hoạt động học tập có sự hỗ trợ của AI, từ đó nâng cao hiệu quả tiếp thu kiến thức. Tháng 5/2026, ngành sẽ tổng kết đánh giá kết quả thí điểm ứng dụng AI trong GD-ĐT, báo cáo Bộ GD-ĐT. Trên cơ sở đó, để tiếp tục mở rộng và nâng cao chất lượng triển khai trong thời gian tiếp theo.

Tuy nhiên, quá trình đưa AI vào trường học cũng đặt ra không ít thách thức. Hạ tầng công nghệ ở một số cơ sở giáo dục trên địa bàn còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu triển khai đồng bộ. Năng lực ứng dụng công nghệ của đội ngũ giáo viên chưa đồng đều, đòi hỏi phải có thời gian và nguồn lực để bồi dưỡng, nâng cao. Cùng với đó, nguy cơ lạm dụng AI trong học tập, dẫn đến phụ thuộc vào công nghệ và suy giảm khả năng tư duy độc lập của học sinh là vấn đề cần được quan tâm đúng mức.

Trước thực tế đó, lãnh đạo Sở GD-ĐT cho biết, việc ứng dụng AI trong giáo dục phải đi đôi với công tác quản lý, định hướng và giáo dục đạo đức số cho học sinh. Không để công nghệ trở thành yếu tố làm giảm sút năng lực tự học, mà ngược lại phải là công cụ hỗ trợ để phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực của người học. Đồng thời, ngành GD-ĐT sẽ tiếp tục đẩy mạnh bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, nỗ lực đầu tư hạ tầng, từng bước nhân rộng ứng dụng AI trong giáo dục, nhằm góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD-ĐT.

Tuệ Linh