QTO - Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học không chỉ là định hướng chiến lược, mà còn là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thời kỳ hội nhập. Tại các trường học trên địa bàn tỉnh, chủ trương này đang được cụ thể hóa bằng nhiều hoạt động cụ thể, thiết thực.

"Luồng gió mới" ở vùng nông thôn

Nếu như trước đây, việc dạy và học môn Tiếng Anh ở các trường vùng nông thôn gặp không ít khó khăn, thì hiện nay, nhiều trường đã có bước chuyển mình rõ rệt khi triển khai giảng dạy một số môn học khác bằng tiếng Anh một cách bài bản.

Dạy Toán và các môn học khác bằng tiếng Anh là một trong những hoạt động được các trường học chú trọng triển khai - Ảnh: Nh.V

Để tổ chức hiệu quả giờ dạy môn Toán bằng tiếng Anh cho học sinh (HS) lớp 1, cô giáo Trần Thị Kiều Anh (Trường tiểu học Hàm Ninh, xã Quảng Ninh) đã đầu tư kỹ lưỡng vào việc xây dựng giáo án. Bằng cách sử dụng những mẫu câu tiếng Anh ngắn, vận dụng linh hoạt công nghệ thông tin và giáo cụ trực quan, cô Kiều Anh đã khéo léo lồng ghép tiếng Anh vào bài giảng, giúp HS ghi nhớ bài học và phát triển vốn từ vựng tiếng Anh một cách tự nhiên.

Cô Dương Thị Hồng Hải, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: Trường đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên, trong đó chú trọng tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề để giáo viên cùng trao đổi, tháo gỡ khó khăn và chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy. Những giáo viên có năng lực ngoại ngữ tốt được giao nhiệm vụ giảng dạy một số môn học như Tiếng Việt, Khoa học… bằng tiếng Anh. Cách làm này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dạy học mà còn tạo động lực thi đua sôi nổi trong toàn đội ngũ.

Trường tiểu học Hàm Ninh  đầu tư nguồn sách truyện tiếng Anh nhằm tạo sức hút và cải thiện chất lượng dạy học ngoại ngữ - Ảnh: Nh.V

Những chuyển biến tích cực từ phía nhà trường đã mang lại niềm tin cho các bậc phụ huynh. Chị Hoàng Thị Hoài, có con đang theo học tại trường, chia sẻ: Trước đây, tôi luôn băn khoăn, lo lắng con mình ở vùng nông thôn sẽ gặp nhiều khó khăn trong học ngoại ngữ so với HS ở khu vực trung tâm. Tuy nhiên, qua từng năm học, khi thấy con ngày càng tự tin giao tiếp bằng tiếng Anh và hào hứng tham gia các hoạt động trải nghiệm, tôi cảm thấy rất vui và tin tưởng môi trường học tập này sẽ giúp các con phát triển toàn diện, đặc biệt là năng lực ngoại ngữ, để các con có thêm nhiều cơ hội trong tương lai.

Bên cạnh việc nâng cao chất lượng các giờ học chính khóa, trường còn triển khai nhiều hoạt động bổ trợ nhằm phát triển kỹ năng giao tiếp cho HS như thành lập các câu lạc bộ tiếng Anh, tổ chức các hoạt động ngoại khóa theo từng chủ đề… tạo môi trường học tập sinh động, bổ ích.

Em Võ Chiêu My, HS lớp 4 bày tỏ: Tham gia câu lạc bộ tiếng Anh của trường, em thích nhất là được thử sức ở nhiều vai trò khác nhau như dẫn chương trình, đóng vai nhân vật trong truyện, trải nghiệm các trò chơi với thầy cô, bạn bè. Nhờ đó, giúp em tự tin hơn khi giao tiếp bằng tiếng Anh.

Tại xã biên giới Kim Ngân, nơi có hơn 95% HS là người dân tộc Bru-Vân Kiều, Trường PTDTBT tiểu học và THCS Lâm Thủy được biết đến là điểm sáng trong phong trào dạy và học ngoại ngữ trên địa bàn vùng khó. Thầy giáo Ngô Mậu Tình, Phó hiệu trưởng nhà trường, cho hay: Xác định tiếng Anh là "chìa khóa" để thu hẹp khoảng cách giáo dục và mở ra cánh cửa hội nhập, đội ngũ giáo viên nhà trường đã không ngừng sáng tạo, tìm tòi những phương pháp giảng dạy phù hợp với đặc thù của HS vùng dân tộc thiểu số. Nhà trường còn xây dựng một hệ sinh thái học tập đa dạng thông qua mô hình câu lạc bộ, các sân chơi… Nhờ đó, HS của trường từ chỗ chỉ quen với tiếng mẹ đẻ, nay đã tự tin dùng tiếng Anh để giao tiếp và thể hiện bản sắc văn hóa dân tộc.

Để nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ, Trường THCS Hồng Thủy (xã Cam Hồng) đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực, trọng tâm là đổi mới phương pháp giảng dạy. Xuất thân là giáo viên Tiếng Anh, thầy giáo Nguyễn Văn Chung, Hiệu trưởng nhà trường, rất tâm huyết với việc nâng tầm ngoại ngữ cho giáo viên, HS. Không chỉ đầu tư cơ sở vật chất đồng bộ cho phòng học ngoại ngữ, mời giáo viên bản ngữ về trực tiếp giảng dạy nhằm rèn luyện kỹ năng giao tiếp cho HS, trường còn chú trọng công tác bồi dưỡng nâng cao năng lực ngoại ngữ cho giáo viên. Một trong những nhiệm vụ mà nhà trường đang hướng đến là sử dụng tiếng Anh trong sinh hoạt chuyên môn của đội ngũ giáo viên, từng bước xây dựng một môi trường ngôn ngữ tự nhiên trong học đường.

Để tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai, Sở Giáo dục và Đào tạo đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó chú trọng thực hiện các nội dung của chương trình Giáo dục phổ thông 2018.

Theo đó, môn Tiếng Anh được chuẩn hóa thành môn học bắt buộc từ lớp 3 đến lớp 12, đồng thời mở rộng diện dạy học tự chọn cho HS lớp 1, 2 và lứa tuổi mầm non tại các cơ sở có đủ điều kiện. Ngành luôn khuyến khích công tác xã hội hóa, huy động sự đồng thuận của phụ huynh để mời giáo viên người nước ngoài vào giảng dạy tại các trường học.

Đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh là hoạt động được các nhà trường hết sức chú trọng - Ảnh: Nh.V

Song song với việc đổi mới chương trình, ngành Giáo dục và Đào tạo còn tập trung triển khai nhiều giải pháp chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, giáo viên. Theo đó, giáo viên phải đáp ứng khung năng lực ngoại ngữ từ bậc 4 đến bậc 5 tùy theo cấp học, đồng thời ký cam kết tự bồi dưỡng, nâng cao trình độ nếu chưa đạt chuẩn quy định.

Những năm gần đây, nhiều trường học đã phát động phong trào sử dụng tiếng Anh trong đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên, tổ chức sinh hoạt chuyên môn bằng tiếng Anh, xây dựng kho học liệu song ngữ dùng chung cho các môn như Toán, Khoa học tự nhiên... trên trang thông tin điện tử để giáo viên tra cứu, sử dụng.

Điều dễ nhận thấy là không gian tiếng Anh đã được “trực quan hóa” ngay trong khuôn viên của nhiều trường học qua hệ thống bảng chỉ dẫn, khẩu hiệu… song ngữ. Các trường còn tổ chức nhiều hội thi thuyết trình, hùng biện bằng tiếng Anh, thi tài năng tiếng Anh, động viên HS tham gia các sân chơi trực tuyến như IOE, Violympic… nhằm tạo môi trường học tập đa dạng. Mặt khác, các trường thường xuyên rà soát, nâng cấp hệ thống phòng học bộ môn cũng như trang thiết bị phục vụ cho công tác dạy và học ngoại ngữ…

Những nỗ lực đó đã góp phần xây dựng nền tảng vững chắc nâng cao năng lực dạy và học ngoại ngữ cho giáo viên và HS. Qua đó, thể hiện rõ quyết tâm đổi mới căn bản, toàn diện của ngành Giáo dục và Đào tạo, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Box: Quyết định số 2371/QĐ-TTg, ngày 27/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án "Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045" nhấn mạnh: Nâng cao chất lượng dạy học tiếng Anh, dạy học bằng tiếng Anh, xây dựng hệ sinh thái ngôn ngữ tiếng Anh trong trường học; tạo môi trường thuận lợi nhất để tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai.

                                                                                  Nh.V