QTO - Ba mất sớm, ngày ngày phụ mẹ gánh vác việc gia đình nhưng em Võ Thị Hồng Lê (SN 2009), trú tại phường Đông Hà, vẫn không chỉ học giỏi mà còn liên tiếp “gặt” giải thưởng quốc gia. Hành trình vượt khó của Lê là minh chứng sinh động khẳng định: Không có giới hạn nào cho đam mê và nỗ lực.  

Trưởng thành từ nỗi đau

Những ngày này, quán bánh mì của gia đình Hồng Lê đông khách hơn. Tay thoăn thoắt phụ mẹ, Lê vừa chuyện trò, cảm ơn những người đến mua mì và thăm hỏi, chúc mừng sau khi hay tin em vừa giải nhì cuộc thi “Sáng kiến an toàn giao thông Việt Nam” 2025. Nhìn sang mẹ, thấy nụ cười tỏa rạng, trái tim Lê như được sưởi ấm.

Hồng Lê (bên phải) chia sẻ với bạn thân về hệ thống kiểm soát an toàn học đường bằng QR Code 3 tầng-SafeEduQR - Ảnh: Q.H

Tuổi thơ của Lê khép lại chuỗi ngày êm đềm vào năm lớp 5, khi ba em qua đời do căn bệnh ung thư. Từ đây, gánh nặng gia đình đặt trọn lên đôi vai gầy của mẹ. Gượng dậy sau nỗi đau, mẹ Lê mở quán bánh mì, chắt chiu từng đồng để lo cho con. Dẫu nhiều lúc rất mệt nhưng mẹ em không dám ngơi nghỉ.

Sau những ngày dài vất vả, mẹ Lê đột ngột đổ bệnh. Nhìn mẹ nằm thiêm thiếp ở viện, để lại căn bếp lạnh lẽo, Lê và anh trai hiểu mình không thể chỉ nhận lấy yêu thương mà còn phải tập gánh vác việc gia đình. Vì thế, 2 anh em vừa học, vừa đi làm thêm để trang trải cuộc sốngvà lo thuốc thang cho mẹ. Dù thời gian đèn sách không còn nhiều nhưng năm ấy, Lê vẫn nỗ lực thi và đỗ vào Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, còn anh trai thành công bước chân vào giảng đường. Thấy mẹ khỏe hơn sau khi nhận tin vui, anh em Lê càng nỗ lực. Năm nào, 2 anh em cũng mang giấy khen về cho mẹ.

“Thủ lĩnh sáng tạo” trên ghế nhà trường

Chọn học chuyên Sinh, Lê quyết tâm sau này trở thành bác sĩ để chăm sóc cho mẹ và mọi người. Em thường dành nhiều thời gian cho những bộ môn mũi nhọn. Dẫu vậy, Lê vẫn quan tâm đến các môn học, vấn đề xã hội. Em âm thầm quan sát cuộc sống, cặm cụi xây dựng các dự án riêng. 

Hồng Lê miệt mài bên trang sách - Ảnh: Q.H

Năm lớp 10, thấy Trường đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức cuộc thi “Thủ lĩnh sáng tạo”, tìm kiếm những ý tưởng có ý nghĩa đối với cộng đồng, Lê mạnh dạn đưa dự án phát triển khả năng học tiếng Anh cho trẻ em vùng sâu, vùng xa đến tham gia. Vượt qua hàng trăm dự án từ khắp cả nước, em xuất sắc giành giải nhì. 

Lê kể: “Lúc nhỏ, em rất ngại môn tiếng Anh. Khi tham gia hoạt động thiện nguyện ở miền núi, thấy thiếu nhi ở đây cũng có nỗi sợ giống mình, em nghĩ đến việc vận động nhà hảo tâm tổ chức những tour du lịch trang bị kiến thức, kỹ năng tiếng Anh cho các em nhỏ. Em rất vui vì dự án nhận nhiều sự quan tâm và được chọn trao giải nhì”.

Sau khi nhận giải, Hồng Lê đã trích tiền thưởng để mua sách tặng các em nhỏ ở xã Hướng Hiệp. Món quà cũng là lời nhắn nhủ của nữ sinh con nhà khó. Lê mong các em nhỏ vùng cao sẽ cùng mình vượt qua nghịch cảnh, vươn đến tương lai tươi sáng hơn. 

Viết code bằng trách nhiệm

Mới đây nhất, cái tên Võ Thị Hồng Lê một lần nữa được xướng lên tại lễ trao giải cuộc thi “Sáng kiến an toàn giao thông Việt Nam” 2025 do Cục Cảnh sát Giao thông phối hợp với Công ty Ô tô Toyota Việt Nam và Báo Dân Trí tổ chức. Nhìn danh sách nhận giải, nhiều người rất bất ngờ khi biết một nữ sinh 16 tuổi có thể tự mày mò viết code, xây dựng hệ thống giải pháp khá hoàn chỉnh bằng công nghệ.

Hồng Lê cho biết, là học sinh, em thấy mình cần góp sức vì mục tiêu an toàn giao thông. Qua quan sát hằng ngày, Lê thấy phụ huynh, giáo viên, thậm chí cả lực lượng chức năng đôi khi vẫn còn gặp khó khăn trong việc kiểm soát học sinh sử dụng phương tiện giao thông. Việc kiểm tra, giám sát theo hình thức cũ thường mất nhiều thời gian, chưa thuận tiện.

“Để giải quyết vấn đề ấy, em nghĩ cần xây dựng một ứng dụng thông minh giúp kết nối nhà trường, phụ huynh và lực lượng chức năng. Ứng dụng này có thể hỗ trợ kiểm tra nhanh độ tuổi điều khiển phương tiện, sự cho phép của phụ huynh, ghi nhận vi phạm thông qua mã QR…”, Lê chia sẻ.

Không qua trường lớp lập trình bài bản, Lê tự mày mò trên mạng, “vật lộn” với những dòng code khô khan suốt 20 ngày. Có lúc, em cảm thấy bất lực. Nhưng rồi, nghĩ đến việc bản thân có thể góp phần giúp ngăn chặn những vụ tai nạn thương tâm, cùng lời động viên từ người thân, bạn bè, Lê lại dậy lên quyết tâm, tự tin hơn khi đến với cuộc thi “Sáng kiến an toàn giao thông Việt Nam” 2025. Kết quả, vượt qua hàng trăm sáng kiến, hệ thống kiểm soát an toàn học đường bằng QR Code 3 tầng-SafeEduQR đã được chọn trao giải nhì. 

Từ khi tham gia các cuộc thi, Lê như khám phá ra được những con người khác trong mình. Em muốn học tập, sáng tạo và cống hiến nhiều hơn. Đó là lý do thôi thúc Lê tiếp tục vươn lên dẫu những khó khăn vẫn còn ở đó. 

Quang Hiệp