QTO - Miền Tây Quảng Trị với núi rừng hùng vĩ, nhiều thác, suối hoang sơ và bản sắc văn hóa độc đáo của đồng bào dân tộc thiểu số Vân Kiều, Pa Kô, từ lâu được xem là vùng đất giàu tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng. Những năm gần đây, cùng với sự quan tâm của các cấp, ngành, nhiều bạn trẻ tại địa phương đã mạnh dạn khởi xướng mô hình du lịch trải nghiệm, homestay, quảng bá điểm đến trên mạng xã hội… Qua đó góp phần “đánh thức” tiềm năng sẵn có của bản làng, tạo sinh kế cho cộng đồng và lan tỏa hình ảnh quê hương đến với du khách gần xa. Họ chính là những “nhịp cầu” đưa du khách về bản.

Người “đánh thức” thác Tà Puồng

Giữa núi rừng Trường Sơn, thác Tà Puồng ở thôn Trăng Tà Puồng, xã Hướng Lập, đã trở thành điểm đến quen thuộc với nhiều du khách yêu thích khám phá thiên nhiên. Ít ai biết rằng, để có được diện mạo như hôm nay là nhờ nỗ lực của người dân địa phương, trong đó có vai trò quan trọng của anh Hồ Văn Giỏi.

Sinh ra và lớn lên giữa đại ngàn, anh Giỏi luôn trăn trở làm thế nào để quê hương mình trở thành một điểm đến hấp dẫn của du lịch trải nghiệm. Nhận thấy vẻ đẹp hoang sơ của thác Tà Puồng có thể trở thành lợi thế phát triển du lịch, năm 2021, anh mạnh dạn đề xuất thành lập Tổ mô hình quản lý du lịch cộng đồng Trăng Tà Puồng. Ban đầu, mọi thứ gần như bằng không. Con đường vào thác còn gập ghềnh, rừng cây um tùm, hạ tầng phục vụ du khách chưa có. Cùng với các hộ dân trong thôn, anh Giỏi vận động bà con góp công, góp sức mở lối đi vào thác, dọn dẹp cảnh quan, dựng những chòi tre làm nơi nghỉ chân cho du khách.

“Thời gian đầu rất vất vả. Chúng tôi phải mất nhiều ngày công mới mở được một đoạn đường nhỏ vào thác. Mùa mưa lũ lại bị cuốn trôi nhiều hạng mục, phải làm lại từ đầu. Nhưng nghĩ đến việc vừa tạo sinh kế cho bà con, vừa quảng bá cảnh đẹp quê hương nên ai cũng quyết tâm”, anh Giỏi chia sẻ.

Thác Tà Puồng ở xã Hướng Lập trở thành điểm du lịch  trải nghiệm thu hút nhiều du khách - Ảnh: L.T

Theo anh Giỏi, Tổ du lịch cộng đồng Trăng Tà Puồng có 22 thành viên, đại diện cho các hộ gia đình trong thôn. Không chỉ khai thác cảnh quan thiên nhiên, bà con còn tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm như chèo thuyền SUP, tắm thác, thưởng thức các món ăn truyền thống của người Vân Kiều hay tìm hiểu các sản phẩm thủ công từ tre, nứa do chính người dân địa phương làm ra.

“Điều quan trọng là nhờ du lịch cộng đồng đã góp phần thay đổi nhận thức của người dân. Nếu trước đây, cuộc sống của bà con chủ yếu dựa vào nương rẫy, thì nay nhiều hộ gia đình đã có thêm nguồn thu từ các dịch vụ du lịch. Đồng thời, ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan thiên nhiên cũng được nâng cao”, anh Giỏi phấn khởi.

Đưa homestay về bản

Nếu như anh Hồ Văn Giỏi chọn khai thác vẻ đẹp thiên nhiên để phát triển du lịch trải nghiệm, thì tại thôn Chênh Vênh, xã Hướng Phùng, chị Hồ Thị Thiết lại lựa chọn một hướng đi khác, đó là phát triển mô hình homestay gắn với văn hóa bản địa.

Những năm trước, cuộc sống của gia đình chị cũng như nhiều hộ dân trong thôn chủ yếu dựa vào làm rẫy, thu nhập bấp bênh. Khi được tiếp cận các chương trình hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng, chị bắt đầu nghĩ đến việc tận dụng chính ngôi nhà sàn truyền thống của gia đình để làm nơi lưu trú cho du khách. Quyết tâm biến ý tưởng thành hiện thực, chị mạnh dạn vay vốn, cải tạo lại nhà sàn, xây dựng thêm công trình phụ, mua sắm các vật dụng cần thiết để phục vụ khách.

Sau một thời gian chuẩn bị, mô hình homestay của gia đình chị Thiết chính thức đi vào hoạt động. Homestay của chị không chỉ đơn thuần là nghỉ lại qua đêm, mà đến đây, du khách còn được trải nghiệm nấu ăn, thưởng thức các món truyền thống của người dân tộc thiểu số Vân Kiều, tham gia các hoạt động sinh hoạt cộng đồng và khám phá thiên nhiên xung quanh bản làng.

“Ngoài dịch vụ lưu trú và ẩm thực, tôi cùng nhiều bạn trẻ trong thôn hướng dẫn khách cách làm bánh AYƠH truyền thống của người Vân Kiều, giới thiệu trang phục truyền thống; kể các câu chuyện về đàn Ta-Lư, trình diễn văn hóa địa phương phục vụ du khách; tổ chức các hoạt động trải nghiệm như thả lưới bắt cá, đào măng vầu… Nhờ đó, homestay của tôi dần thu hút nhiều du khách trong và ngoài tỉnh, không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình mà còn tạo động lực để nhiều hộ dân khác trong thôn tham gia làm du lịch cộng đồng”, chị Thiết bộc bạch.

Nhờ mạnh dạn đầu tư, homestay của chị Hồ Thị Thiết trở thành điểm nghỉ chân quen thuộc của nhiều du khách - Ảnh: L.T

Tại thôn Chênh Vênh, hiện có khoảng 16 hộ gia đình tham gia vào các hoạt động du lịch. Trong đó, một số hộ đã đầu tư phát triển homestay, dịch vụ ăn uống, hướng dẫn du khách tham quan bản làng. Theo chị Thiết, điều khiến chị vui nhất không chỉ góp phần tăng thu nhập cho người dân mà còn thay đổi suy nghĩ của họ, rằng nếu biết tận dụng lợi thế thiên nhiên, văn hóa của bản làng thì hoàn toàn có thể làm du lịch để cải thiện cuộc sống.

“Sứ giả” mang du lịch cộng đồng đi xa

Bên cạnh những người trẻ trực tiếp làm du lịch tại bản làng, một lực lượng khác cũng đang góp phần quan trọng đưa hình ảnh du lịch Quảng Trị đến với đông đảo du khách, đó là những bạn trẻ làm nội dung trên mạng xã hội.

Sinh ra và lớn lên tại xã biên giới Lao Bảo, Nguyễn Trúc Dương có niềm đam mê khám phá và du lịch. Trong những chuyến đi của mình, Dương nhận ra rằng quê hương có rất nhiều cảnh đẹp nhưng vẫn còn ít người biết đến. Từ đó, chị bắt đầu thử sức với vai trò TikToker du lịch. Ban đầu chỉ là những video đơn giản ghi lại trải nghiệm cá nhân. Sau đó, Dương dần học cách xây dựng kịch bản, quay dựng và chỉnh sửa để tạo ra các video hấp dẫn hơn.

Các clip của Dương thường giới thiệu những điểm check-in nổi bật ở Khe Sanh, các món ăn đặc trưng hay đời sống của người Vân Kiều, Pa Kô. Nhờ nội dung gần gũi, chân thực, kênh TikTok của Dương thu hút hàng chục nghìn người theo dõi cùng hàng trăm nghìn lượt thích. Không chỉ vậy, nhiều du khách sau khi xem video đã tìm đến trực tiếp các địa điểm được giới thiệu. Điều này góp phần không nhỏ trong việc quảng bá hình ảnh du lịch của địa phương.

Cùng chung niềm đam mê với Trúc Dương, chị Trần Thị Lành ở xã Bến Quan cũng đang xây dựng các kênh mạng xã hội chuyên giới thiệu về du lịch và lịch sử Quảng Trị. Sau nhiều năm làm việc trong lĩnh vực truyền thông ở TP. Hà Nội, chị Lành quyết định trở về quê hương và bắt đầu thực hiện các video khám phá di tích, danh thắng và các điểm du lịch tại Quảng Trị. Nhờ cách thể hiện sinh động, nhiều video của Lành đã thu hút hàng nghìn lượt xem, góp phần giúp người trẻ hiểu hơn về lịch sử và văn hóa của quê hương.

Mỗi người có một cách làm khác nhau, nhưng điểm chung của những người trẻ như Hồ Văn Giỏi, Hồ Thị Thiết, Nguyễn Trúc Dương hay Trần Thị Lành là tình yêu dành cho quê hương. Trong bối cảnh du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng ngày càng được ưa chuộng, sự năng động và sáng tạo của người trẻ chính là “cầu nối” giúp mở ra nhiều hướng đi mới cho vùng đất miền Tây tiềm năng.

Lê Trường