QTO - Hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh đang ngày càng phát triển. Tuy nhiên, nguồn nhân lực phục vụ du lịch chủ yếu vẫn là lực lượng lao động phổ thông, chưa qua đào tạo, trong đó hạn chế về ngoại ngữ là một rào lớn. Trước yêu cầu tăng nhanh về số lượng lẫn chất lượng nguồn nhân lực để đáp ứng việc mở rộng quy mô thị trường và khả năng cạnh tranh của điểm đến, tỉnh cần một kế hoạch dài hạn, hợp lực nhiều phía để “giải bài toán” về ngoại ngữ cho lao động trên lĩnh vực du lịch.

Rào cản từ ngoại ngữ

Theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT và DL), toàn tỉnh có hơn 20.000 lao động trực tiếp và gián tiếp phục vụ du lịch. Trong đó, bộ phận lưu trú và cơ sở kinh doanh dịch vụ có khoảng 30%-35% người lao động sử dụng được ngoại ngữ; đối với lĩnh vực lữ hành, khoảng 33% lao động có bằng cấp, chứng chỉ về ngoại ngữ.

Hiện có 642 hướng dẫn viên du lịch được cấp thẻ đang hoạt động (359 hướng dẫn viên quốc tế, 283 hướng dẫn viên du lịch nội địa), tuy nhiên, chỉ có khoảng 15% hướng dẫn viên được đào tạo bài bản về chuyên ngành hướng dẫn du lịch, còn lại là đào tạo nghiệp vụ ngắn hạn.

Theo đánh giá của cơ quan quản lý nhà nước về du lịch, nhìn chung, nhân lực phục vụ du lịch trên địa bàn tỉnh còn thiếu về số lượng, yếu về chất lượng. Tỉ lệ lao động du lịch được đào tạo đúng chuyên môn, nghiệp vụ còn thấp, đặc biệt nguồn nhân lực gián tiếp chưa được tập huấn, đào tạo về du lịch chiếm tỉ lệ khá cao.

Kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống, chăm sóc khách hàng cũng như trình độ ngoại ngữ của lao động du lịch còn hạn chế. Có thể thấy, chất lượng nguồn nhân lực đang là một trong những nguyên nhân khiến du lịch Quảng Trị phát triển chưa tương xứng với tiềm năng.

Khách du lịch quốc tế tham quan Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải - Ảnh: Visit Quang Tri

Để cải thiện vấn đề này, những năm qua, cơ quan quản lý nhà nước về du lịch đã từng bước triển khai nhiệm vụ nâng cao năng lực về ngoại ngữ cho từng nhóm lao động; tổ chức một số lớp đào tạo, tập huấn cho lực lượng lao động  ngành du lịch.

Đơn cử như năm 2025, Sở VH,TT và DL đã tổ chức đào tạo, tập huấn cho 310 lao động du lịch, trong đó có 2 lớp tập huấn nghiệp vụ du lịch cho 90 người điều khiển và nhân viên phục vụ trên xe ô tô vận tải khách du lịch đường bộ với 40% thời lượng tập huấn để bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp tiếng Anh du lịch. Sở cũng đã liên kết với Trường trung cấp Du lịch - Công nghệ số 9 tổ chức 1 lớp nâng cao kỹ năng giao tiếp tiếng Anh du lịch cho 30 học viên là cộng đồng dân cư làm du lịch tại huyện Bố Trạch (cũ) tham gia.

Nâng cao ngoại ngữ cho lao động du lịch

Ông Hà Minh Tuân, Trưởng phòng Quản lý du lịch, Sở VH,TT và DL cho biết: Định hướng phát triển du lịch của tỉnh Quảng Trị hiện nay là tập trung thu hút thị trường khách du lịch quốc tế. Tỉnh phấn đấu đến hết năm 2026, mức tăng trưởng khách du lịch quốc tế đạt 11,11% (khoảng 500.000 lượt khách); đến năm 2030, tỉ trọng khách quốc tế đạt 10% tổng số lượt khách đến Quảng Trị (khoảng 1,5 triệu lượt khách). Vì vậy, yêu cầu về năng lực ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh là điều rất cần thiết đối với lực lượng lao động ngành du lịch trên địa bàn.

Cũng theo ông Tuân, để công tác đào tạo ngoại ngữ trở thành động lực cho sự phát triển của du lịch Quảng Trị, cần có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ và có trách nhiệm từ nhiều phía nhằm tạo thành một hệ sinh thái đào tạo bền vững.

Thời gian tới, Sở VH,TT và DL sẽ nghiên cứu tiếp tục bố trí, hỗ trợ kinh phí và lựa chọn liên kết, phối hợp với các cơ sở đào tạo về ngoại ngữ uy tín, có kinh nghiệm nhằm tổ chức lớp đào tạo, tập huấn hằng năm cho lao động du lịch, trong đó ưu tiên các địa phương trọng điểm về du lịch. Đồng thời nghiên cứu tham mưu UBND tỉnh ban hành các chính sách đào tạo, phát triển nguồn nhân lực du lịch cho địa phương; xây dựng đề án nâng cao năng lực ngoại ngữ cho lao động ngành du lịch.

Tìm hiểu, kết nối với các tổ chức trong và ngoài nước, tranh thủ nguồn kinh phí hỗ trợ và chương trình đào tạo mới của các tổ chức để mở các lớp đào tạo, tập huấn nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ cho lao động du lịch, trong đó có năng lực ngoại ngữ.

Hiệp hội Du lịch tỉnh cần tổng hợp nhu cầu về đào tạo ngoại ngữ cho lao động của các doanh nghiệp du lịch; tăng cường vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp, cơ sở đào tạo với cơ quan quản lý nhà nước để phản ánh kịp thời nhu cầu đào tạo nhân lực. Cần tập trung ưu tiên tập huấn cho những người làm trong lĩnh vực du lịch như hướng dẫn viên, nhân viên khách sạn, nhà hàng, lái xe, tiểu thương chợ truyền thống, người dân các điểm du lịch cộng đồng, trải nghiệm...

Đồng thời tạo diễn đàn, môi trường để các tổ chức, thành viên chia sẻ kinh nghiệm, tài liệu và mô hình học ngoại ngữ hiệu quả. Doanh nghiệp, cơ sở dịch vụ du lịch cũng cần kết hợp giải pháp vừa đào tạo, vừa kết nối với những người có nền tảng ngoại ngữ để họ trở thành những thuyết minh viên điểm đến tại địa phương.

Mai Lâm