QTO - Ngược lên vùng đất phía Tây trung tâm tỉnh lỵ, phường Đồng Sơn hôm nay như vừa khoác lên mình màu áo mới. Sau khi sáp nhập và mở rộng địa giới hành chính, với định hướng sát sao của cấp ủy, chính quyền địa phương cùng sự chủ động của người dân, Đồng Sơn đã đa dạng hóa các ngành nghề kinh tế, biến lợi thế đất đai dồi dào thành những dải xanh bạt ngàn...

“Nuôi dưỡng” làng nghề

Trong dòng chảy đổi mới của không gian đô thị, những làng nghề truyền thống trên địa bàn phường Đồng Sơn vẫn âm thầm được “nuôi dưỡng” và phát triển. Dù thu nhập chưa thực sự vượt trội so với một số lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ hiện đại, nhưng việc duy trì sản xuất các sản phẩm truyền thống không chỉ góp phần bảo đảm chất lượng, nâng tầm giá trị thương hiệu lâu dài, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc giữ đất, chống xói mòn và bảo vệ môi trường sinh thái.

Trên vùng đất tổ dân phố (TDP) Thuận Phước vốn xa xôi, cách trở, nay khoảng cách như được thu ngắn lại nhờ công cuộc đô thị hóa từ “thôn” lên “phố”. Sức sống mới ấy còn được thắp sáng bởi “tiếng thơm” của nghề sản xuất tinh dầu tràm, sả truyền thống...

Cảnh quan Đồng Sơn hôm nay - Ảnh: P.V

Chủ tịch UBND phường Đồng Sơn Đoàn Hồng Quân ghi nhận: Cùng với việc duy trì quy trình sản xuất nghiêm ngặt để cung cấp ra thị trường những sản phẩm “tinh hoa” của vùng chiến khu xưa, các hộ dân nơi đây còn xây dựng nên những vùng nguyên liệu tràm, sả bạt ngàn, phủ xanh cả vùng đồi.

Từ đó đã khơi dậy tinh thần sản xuất, tạo động lực cho nhiều hộ gia đình mở rộng diện tích trồng, chăm sóc cây nguyên liệu, góp phần tích cực bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Điển hình trong phong trào này là gia đình bà Nguyễn Thị Ánh Nguyệt với sản phẩm tinh dầu tràm, sả đạt chuẩn OCOP 3 sao.

“Ngoài việc thu mua sản phẩm cho bà con trong vùng, được sự đồng thuận, tạo điều kiện và khích lệ kịp thời của các cấp ủy, chính quyền địa phương, gia đình tôi đã chủ động tận dụng diện tích đất đồi bỏ trống trồng tràm, sả để phục vụ sản xuất. Trên vùng đồi hoang hóa ngày xưa, giờ đây tràm và sả đã phủ xanh bạt ngàn, vừa bảo đảm cung cấp nguyên liệu ổn định cho sản xuất, vừa tô điểm thêm vẻ đẹp phố phường”, bà Nguyệt phấn khởi chia sẻ.

Bí thư Chi bộ TDP Thuận Phước Trần Thị Thanh Lam cho biết, học tập cách làm hiệu quả của bà Nguyệt, trên địa bàn hiện có hàng chục hộ dân mạnh dạn mở rộng diện tích trồng tràm dầu, lên đến hàng chục hecta. Không chỉ phủ xanh đất trống, đồi trọc mà còn tạo ra không khí trong lành, làm mát cả một vùng đồi...

Giữ đất, xanh phố

Toàn TDP Thuận Phước hiện có 592 hộ với 2.550 nhân khẩu. Xen lẫn trong các khu dân cư có 20 hộ gia đình luôn “giữ lửa” nghề chế biến tinh dầu tràm, sả truyền thống. Nhờ dòng chảy sản xuất không ngừng nghỉ đó, những diện tích tràm, sả dần phát triển, từng bước ủ một màu xanh trù phú lên toàn bộ vùng đồi.

Vợ chồng ông Trần Đình Hòa (SN 1955) và bà Trần Thị Hòa (SN 1956) tranh thủ những ngày thời tiết khô ráo để thu hoạch vụ sả thứ 3 trong năm. Là một trong những hộ gia đình có kinh nghiệm sản xuất tinh dầu mấy chục năm nay, ông Hòa bồi hồi nhớ lại: “Chúng tôi là những người dân sơ tán năm xưa, khi thị xã Đồng Hới trở thành trọng điểm đánh phá ác liệt của đế quốc Mỹ. Gia đình tôi cùng nhiều người khác dắt díu nhau lên vùng đất này khai hoang, rồi gắn bó đến tận hôm nay. Cuộc sống gia đình ổn định nhờ chắt chiu từ đất và nhận lại dòng “tinh hoa” thơm ngát của cây sả, cây tràm gió”.

Từ một mảnh vườn nhỏ ban đầu, đến nay gia đình ông Hòa đã sở hữu gần 3.000m² đất phủ xanh tràm gió và sả. Mỗi vụ, bằng phương pháp nấu cất truyền thống, gia đình ông thu được 12 lít tinh dầu sả và 4 lít tinh dầu tràm. Quyết không để trống bất kỳ diện tích đất nào, ông bà lại tiếp tục làm đất để trồng thêm 1.000m² tràm gió và chăm sóc 1.200m² cây keo lấy gỗ.

Vợ chồng anh Nguyễn Tiến Thùy chăm sóc vườn tràm gân sắp được thu hoạch - Ảnh: H.Tr

“Trước đây đất đai bị bỏ hoang phí lắm. Nhưng từ khi địa phương có sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao, nhu cầu thu mua nguyên liệu tăng cao đã khơi dậy phong trào trồng tràm, trồng sả. Bà con chuyển đổi sang trồng cây dược liệu, mở ra hướng phát triển kinh tế bền vững mà trước đây ít ai nghĩ tới. Tuy sản lượng tinh dầu tràm gió không nhiều nhưng giá trị lại rất cao, mỗi lít có giá lên đến hơn 3 triệu đồng”, ông Hòa tâm sự.

Không chỉ có những người đi trước, thế hệ trẻ ở Đồng Sơn cũng hòa mình vào làn sóng phát triển diện tích trồng cây dược liệu với sự đầu tư táo bạo hơn. Vợ chồng anh Nguyễn Tiến Thùy (SN 1982) và chị Nguyễn Thị Lựu (SN 1985) đã cải tạo gần 2ha đất hoang hóa để trồng hơn 30.000 cây tràm 5 gân, đồng thời tiếp tục mở rộng thêm 1ha tràm nguyên liệu. Ngoài ra, anh chị còn quy hoạch 2ha tràm lấy gỗ cùng diện tích trồng cây hương bài và cây ăn quả đã cho thu hoạch 3 mùa “quả ngọt”.

“Nhờ vào “đất” mà cuộc sống kinh tế gia đình tôi khá ổn định. Nếu được ngược thời gian trở lại, vợ chồng tôi vẫn chọn sinh sống trên mảnh đất này và đầu tư sớm hơn với một diện tích lớn hơn cho các loại cây tràm, dược liệu và cây ăn quả”, anh Thùy chia sẻ.

“Ý Đảng” thuận “lòng dân”

Thực tiễn phát triển tại phường Đồng Sơn cho thấy, sức sống bạt ngàn của những rừng tràm, đồi sả không chỉ đến từ sự năng động của người dân, mà bắt nguồn từ sự sâu sát, chỉ đạo đúng đắn của cấp ủy, chính quyền địa phương.

Bí thư Đảng ủy phường Đồng Sơn Nguyễn Hữu Phước cho biết, xác định phát triển kinh tế sinh thái là nhiệm vụ quan trọng trong tiến trình đô thị hóa, các cấp ủy đảng địa phương đã định hướng người dân khai thác, tận dụng tối đa tiềm năng đất đai. Thông qua việc lồng ghép phong trào “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) với cuộc vận động “phủ xanh đất trống, đồi trọc”, địa phương đã tuyên truyền, vận động, đưa cán bộ, đảng viên đi đầu trong việc cải tạo đất đai, trồng rừng và cây dược liệu.

Nhờ làm tốt công tác dân vận, “ý Đảng” thuận “lòng dân”, phong trào trồng rừng, trồng cây dược liệu không chỉ dừng lại ở bài toán thu nhập, mà đã trở thành một nét đẹp, tinh thần bảo vệ không gian sống. Từ những đồi trọc, vùng đất hoang hóa cằn cỗi năm xưa, nay những cánh rừng tràm, vườn sả, vườn cây ăn quả đã hình thành nên một “Rừng trong phố” đúng nghĩa; góp phần giữ đất, điều hòa không khí và bảo vệ môi trường sinh thái, tạo nên tảng cho sự phát triển bền vững của trung tâm đô thị mới hôm nay và mai sau.

Hương Trà