QTO - Sau khi cùng đồng đội lập nên những chiến công hiển hách trên đảo Cồn Cỏ, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân (LLVTND) Thái Văn A vẫn gắn bó với binh nghiệp, người lính cho đến hết cuộc đời. Trước khi mất, di sản ông để lại cho con, cháu là những lời răn dạy, tấm huân chương, huy chương, bằng khen, hàng trăm bức ảnh, dòng nhật ký… quý giá nói về cuộc chiến tranh.

Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Thái Văn A đang làm nhiệm vụ trên đài quan sát tại Đảo Cồn Cỏ - Ảnh: T.L

“Mắt thần” giữ đảo

Sinh năm 1942 trong một gia đình nông dân nghèo có truyền thống cách mạng, ông Thái Văn A (quê ở thôn Liêm Hóa, xã Kim Phú) sớm đã bộc lộ tinh thần yêu nước. Ngày còn đi học, ông đã hăng hái tham gia công tác xã hội giúp đỡ địa phương. Năm 1962, chàng trai trẻ Thái Văn A lên đường nhập ngũ. Được huấn luyện, đào tạo bài bản ông nhận làm nhiều nhiệm vụ khác nhau. Năm 1963, ông được cử ra đảo Cồn Cỏ công tác. Lúc đó, Thái Văn A hiểu rõ tầm quan trọng của biển đảo nên kiên trì rèn luyện từng giờ, từng ngày để có đôi mắt sáng, dõi theo từng tấc biển của quê hương dù bất cứ ngày đêm, nguy hiểm.

Tại đây, ông được phân công làm nhiệm vụ quan sát trên đỉnh đồi 63,4m (ngọn đồi cao nhất đảo Cồn Cỏ) để xác định vị trí máy bay, tàu chiến địch rồi thông báo cho các đơn vị pháo cao xạ đánh trả. Thời điểm này, chiến tranh ngày càng ác liệt. Từ năm 1962-1965, đế quốc Mỹ tập trung không quân, hải quân bao vây đánh phá, có những ngày địch tập kích vào đảo 12 lần bằng đường không khiến Cồn Cỏ trở thành “túi hứng bom”.

Anh Thái Văn Thủy, con trai thứ 2 của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Thái Văn A đang xem lại những kỷ vật của cha mình để lại - Ảnh: V.H

Trong những thời khắc ác liệt đó, Thái Văn A vẫn dũng cảm đứng trên chòi canh quan sát để xác định vị trí máy bay và tàu chiến của địch để thông báo cho các đơn vị pháo cao xạ của ta đánh trả. Có lần ông bị thương nặng nhưng vẫn kiên cường bám trụ để tiếp tục làm nhiệm vụ. Trong 3 năm công tác, chiến đấu trên đảo Cồn Cỏ, Thái Văn A với đôi "mắt thần" của mình đã phục vụ chiến đấu hàng trăm trận, góp phần bắn rơi 20 máy bay của giặc Mỹ.

Với những chiến công đó, Thái Văn A đã được nhận nhiều phần thưởng cao quý do Đảng, Nhà nước trao tặng. Ngày 1/1/1967, ông được Chủ tịch nước tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Sau khi rời đảo Cồn Cỏ, ông tiếp tục hoạt động cách mạng, giữ nhiều chức vụ khác nhau trong ngành Quân đội. Năm 1989, ông nghỉ hưu với cấp bậc đại tá, chức vụ Tham mưu phó Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Trị Thiên (cũ). Sau đó, ông tiếp tục làm Chủ tịch Hội Cựu chiến binh huyện Minh Hóa (cũ) một thời gian rồi qua đời năm 2001.

Kỷ vật cho con

Anh hùng LLVTND Thái Văn A lập gia đình với bà Cao Thị Bình, một y tá làm việc trên địa bàn xã. Ông, bà có với nhau 3 người con trai, trong đó, người con đầu Thái Ngọc Thanh là bộ đội xuất ngũ, nay đang sinh sống tại xã Kim Phú; con trai thứ 2 là trung tá Thái Văn Thủy, Phó Trưởng Công an xã Kim Điền và người con thứ 3 là thiếu tá Công an Thái Ngọc Thu, đang công tác Trại giam Bình Điền (TP. Huế).

Những kỷ vật của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Thái Văn A để lại cho con, cháu - Ảnh: X.V

Anh Thái Ngọc Thanh tâm sự: “Tài sản có giá trị nhất mà ba để lại cho chúng tôi là những bức ảnh làm nhiệm vụ trên đảo Cồn Cỏ và gặp gỡ các nguyên thủ quốc gia trong những chuyến công tác. Ngoài ra, ông còn để lại những tấm huân chương, huy chương, quân hàm, bằng khen và quyển sổ nhật ký ghi từ chiến trường. Với anh em chúng tôi, đó là thứ tài sản vô cùng quý giá, đầy tự hào, là kỷ vật mà chúng tôi luôn trân trọng”.

Trong số hàng trăm bức ảnh của anh hùng Thái Văn A để lại cho con có bức ảnh chụp chung với Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong một chuyến công tác tại Hà Nội năm 1969. Trong chuyến đi đó, ông được gặp, nói chuyện và chụp ảnh lưu niệm với Đại tướng.

Trong cuốn nhật ký đã bạc màu theo thời gian, Anh hùng LLVTND Thái Văn A cũng đã ghi lại những ngày tháng làm nhiệm vụ, chiến đấu trên đảo Cồn Cỏ, nỗi nhớ vợ con trên những chặng đường hành quân, chiến đấu cận kề giữa sự sống và cái chết nơi chiến trường. “Trước lúc ra đi, ba có dặn tôi rằng: Các con cố gắng giữ gìn những kỷ vật để sau này cho cháu, chắt xem. Giờ đất nước không còn chiến tranh, các con phải một lòng theo Đảng, chấp hành pháp luật của Nhà nước, ra sức học tập, rèn luyện để cống hiến cho đất nước”, anh Thái Văn Thủy tâm sự.

Đài quan sát Thái Văn A đã được phục dựng lại trên đảo Cồn Cỏ - Ảnh: C.T.V

Những lời răn dạy của Anh hùng LLVTND Thái Văn A là hành trang quý giá để các con, cháu của ông luôn sống mẫu mực. Từ khi ông mất, những kỷ vật đó được con cháu ông giữ gìn cẩn thận, xem đó như là “báu vật” vô giá mà người cha kính yêu để lại…

Việt Hà