QTO - Sáng 23/10, Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh do đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh dẫn đầu thảo luận về các dự án: Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi); Luật Văn bản quy phạm pháp luật; tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.

Đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh thảo luận về các dự án luật - Ảnh: C.T.V

Góp ý hoàn thiện dự thảo Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh đề nghị làm rõ thẩm quyền ban hành văn bản, hoàn thiện quy trình xây dựng chính sách, tăng cường tính minh bạch và bảo đảm sự thống nhất trong áp dụng pháp luật, nhất là sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Về hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tại Điều 4, ý kiến đề nghị quy định cụ thể hình thức văn bản của chính quyền địa phương tại đơn vị hành chính-kinh tế đặc biệt, như nghị quyết hoặc quyết định, nhằm bảo đảm tính thống nhất, minh bạch và thuận lợi trong quá trình thực hiện.

Đối với quy trình xây dựng chính sách tại Điều 25, đồng chí kiến nghị bổ sung trường hợp luật sửa đổi, bổ sung một số điều nhưng có nội dung hình thành chính sách mới hoặc làm thay đổi cơ bản mục tiêu, giải pháp, đối tượng chịu tác động hay cơ chế thực hiện chính sách hiện hành. Việc xây dựng chính sách trong trường hợp này chỉ cần tập trung vào nội dung mới hoặc phần có thay đổi cơ bản, qua đó bảo đảm chất lượng chính sách và phù hợp thực tiễn.

Về trình tự, thủ tục rút gọn tại Điều 46, đồng chí cho rằng, việc sử dụng cụm từ “có thể” khi đăng tải dự thảo và lấy ý kiến đối tượng chịu tác động có thể làm giảm tính minh bạch, hạn chế sự tham gia của người dân, doanh nghiệp. Do đó, cần chuyển sang quy định bắt buộc đăng tải dự thảo, lấy ý kiến trong thời hạn rút ngắn, khoảng 3-5 ngày, trừ trường hợp thuộc phạm vi bí mật nhà nước.

Đối với việc áp dụng văn bản sau sáp nhập đơn vị hành chính tại Điều 53, đồng chí đề nghị quy định rõ thời hạn rà soát, thống nhất hoặc bãi bỏ văn bản của các đơn vị cũ, đồng thời công khai danh mục văn bản tiếp tục áp dụng và văn bản bị bãi bỏ. Giải pháp này góp phần khắc phục tình trạng quy định khác nhau cùng tồn tại trên một địa bàn, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Về hướng dẫn áp dụng pháp luật tại Điều 60, ý kiến đề nghị quy định trực tiếp các trường hợp, nguyên tắc và tiêu chí hướng dẫn ngay trong điều luật, tránh dẫn chiếu chưa phù hợp với quy định về giải thích pháp luật, bảo đảm tính logic và tính chặt chẽ của dự thảo.

Góp ý dự thảo Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản (sửa đổi), đồng chí Nguyễn Minh Tâm đề nghị hoàn thiện các quy định về áp dụng pháp luật, hành vi bị nghiêm cấm và trách nhiệm bồi thường thiệt hại, bảo đảm tính thống nhất, khả thi của pháp luật và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Về áp dụng pháp luật tại Điều 4, đồng chí cho rằng cần cân nhắc quy định ưu tiên áp dụng luật chuyên ngành nếu có nội dung khác về trường hợp, thẩm quyền quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản, bởi có thể dẫn đến thiếu thống nhất trong hệ thống pháp luật. Đồng chí đề nghị xác định Luật Trưng mua, trưng dụng tài sản là cơ sở quy định các nguyên tắc, điều kiện, thủ tục chung và cơ chế bảo vệ quyền tài sản; trường hợp áp dụng quy định đặc thù của luật chuyên ngành phải xác định rõ phạm vi, không làm giảm các bảo đảm pháp lý đối với người có tài sản.

Đối với các hành vi bị nghiêm cấm tại Điều 13, ý kiến đề nghị tiếp tục rà soát, bổ sung những hành vi có thể phát sinh trong thực tiễn, như: Cố ý xác định sai giá trưng mua, mức bồi thường; giả mạo hồ sơ, tài liệu; chậm hoặc không thanh toán tiền trưng mua, bồi thường; không hoàn trả tài sản trưng dụng đúng thời hạn và cản trở hoạt động giám sát, khiếu nại, tố cáo hợp pháp. Đồng thời, cần phân biệt hành vi cản trở việc thực hiện quyết định hợp pháp với việc phản đối, ngăn chặn quyết định trái pháp luật; đối chiếu từng hành vi bị nghiêm cấm với chế tài xử lý tương ứng, tránh quy định thiếu căn cứ thực thi.

Về hủy bỏ quyết định trưng mua, trưng dụng tài sản tại Điều 9, ý kiến nhận thấy dự thảo chưa làm rõ đầy đủ trách nhiệm bồi thường khi quyết định bị hủy bỏ do trái pháp luật, nhất là trường hợp trưng mua tài sản. Vì vậy, cần quy định cụ thể phạm vi thiệt hại được bồi thường, trách nhiệm khắc phục hậu quả và mối quan hệ với pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, pháp luật dân sự; bảo đảm việc hoàn trả tài sản hoặc thanh toán giá trị tài sản không loại trừ quyền yêu cầu bồi thường các thiệt hại hợp pháp khác.

Ngọc Mai