QTO - Nhắc đến Quảng Trị là nhắc đến mảnh đất đã thấm bao máu xương của hàng vạn người con ưu tú đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc, nhưng đến nay hài cốt của nhiều liệt sĩ vẫn chưa được tìm kiếm, quy tập (TKQT) và xác định danh tính. Do đó, mỗi hài cốt liệt sĩ (HCLS) được tìm thấy và xác định danh tính không chỉ là niềm an ủi lớn lao cho gia đình, thân nhân, mà còn là mệnh lệnh từ trái tim của những người ở lại. Nhân dịp này, phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Quảng Trị đã có cuộc trao đổi với đại tá Trương Viết Hải, Tỉnh ủy viên, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh về hành trình vượt gian khó, đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình và quê hương.

• P.V: Tại hội nghị sơ kết của Ban Chỉ đạo quốc gia về TKQT và xác định danh tính HCLS (gọi tắt là Ban Chỉ đạo quốc gia) vừa qua, Quảng Trị được biểu dương là một trong những địa phương tiêu biểu. Đồng chí có thể chia sẻ về những kết quả nổi bật mà lực lượng vũ trang tỉnh đã đạt được trong thời gian qua?

- Đại tá Trương Viết Hải: Trước hết, cần khẳng định rằng, thời gian qua, Ban Chỉ đạo về TKQT và xác định danh tính HCLS tỉnh, các sở, ban, ngành, đoàn thể các cấp đã quán triệt đầy đủ và triển khai toàn diện, đồng bộ, quyết liệt các chỉ đạo, hướng dẫn và đề ra nhiều giải pháp nhằm TKQT và xác định danh tính HCLS, nhất là các kế hoạch, quyết định của Ban Chỉ đạo quốc gia về thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện TKQT và xác định danh tính HCLS” (gọi tắt là “Chiến dịch 500 ngày đêm”).

Vì vậy, công tác TKQT và xác định danh tính HCLS bước đầu tạo đột phá và đạt kết quả tích cực. Cụ thể, trong 6 tháng đầu năm 2026, các Đội TKQT HCLS của lực lượng vũ trang tỉnh đã TKQT được 93 HCLS, trong đó 65 HCLS ở trong nước, 28 HCLS tại Lào. Cùng với đó, lực lượng vũ trang tỉnh đã kịp thời tham mưu Ban Chỉ đạo tỉnh đẩy mạnh công tác lấy mẫu sinh phẩm đối với các HCLS chưa xác định được danh tính trên 126 nghĩa trang. Tính đến cuối tháng 7/2026, các lực lượng đã khai quật và lấy mẫu sinh phẩm 4.632 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin, trong đó trong đó 2.683 mộ lấy được mẫu, bàn giao 1.788 mẫu cho Viện pháp y Bộ Y tế để giám định ADN.

Đồng chí Nguyễn Văn Phương, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy thăm, động viên lực lượng tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ - Ảnh: C.H

• P.V: Trong chiến tranh, Quảng Trị là một trong những chiến trường ác liệt, thế nhưng trải qua hơn nửa thế kỷ, địa hình địa vật đã có nhiều thay đổi. Điều đó ảnh hưởng như thế nào đến quá trình TKQT và những khó khăn, thử thách mà lực lượng vũ trang tỉnh đang gặp phải là gì, thưa đồng chí?

- Đại tá Trương Viết Hải: Có thể nói, chưa bao giờ nhiệm vụ TKQT và xác định danh tính HCLS được triển khai với quy mô và tiến độ khẩn trương, với nhiều nội dung mới như lần này. Bởi, số lượng HCLS cần phải TKQT và mộ liệt sĩ cần phải xác định danh tính trên địa bàn tỉnh rất lớn; thông tin về nơi chôn cất ban đầu của liệt sĩ ngày càng ít, độ chính xác không cao; nhân chứng cung cấp thông tin tuổi đã cao, trí nhớ giảm sút; địa hình, địa vật qua thời gian cũng đã bị thay đổi; nhân lực, phương tiện, trang bị phục vụ nhiệm vụ lấy mẫu còn hạn chế. Khó khăn là vậy.

Thế nhưng, nhận diện rõ khó khăn là để quyết tâm khắc phục và tìm cách thực hiện. Ngay từ đầu năm, Ban Chỉ đạo tỉnh đã thành lập Tổ công tác liên ngành, phát huy vai trò của cơ quan thường trực, cơ quan chuyên môn các cấp để tham mưu, triển khai việc thực hiện nhiệm vụ chiến dịch; lựa chọn, điều động cán bộ, nhân viên có đầy đủ phẩm chất, năng lực để biên chế vào Đội quy tập 584, 589; xây dựng kế hoạch huấn luyện, bảo đảm cho cán bộ, chiến sĩ thành thạo về kỹ thuật, chiến thuật đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao; đồng thời, bảo đảm đầy đủ điều kiện cơ sở, vật chất, hậu cần để các lực lượng tham gia thực hiện nhiệm vụ TKQT và xác định danh tính liệt sĩ.

Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo tỉnh đã tổ chức các hội thảo về xác định và tìm kiếm về thông tin mộ liệt sĩ, để tạo điều kiện tốt nhất cho công tác TKQT và xác định danh tính HCLS.

Để có được kết quả tích cực nói trên, một trong những yếu tố quan trọng quyết định chính là nhờ nỗ lực, quyết tâm rất lớn của cả hệ thống chính trị và sự vào cuộc đồng bộ, sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, ngành, đoàn thể, tổ chức và các lực lượng trên địa bàn tỉnh. Hơn ai hết, mỗi một cán bộ, chiến sĩ “Bộ đội Cụ Hồ” chúng tôi luôn ý thức được rằng, mỗi HCLS được tìm thấy và xác định danh tính không chỉ là niềm an ủi lớn lao cho gia đình, thân nhân, mà còn là mệnh lệnh từ trái tim của người lính.

Khai quật và lấy mẫu sinh phẩm mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin - Ảnh: C.H

• P.V: Thưa đồng chí, nhiệm vụ TKQT và xác định danh tính HCLS, đặc biệt là việc thực hiện các mục tiêu “Chiến dịch 500 ngày đêm” được xác định là “nhiệm vụ chính trị đặc biệt” quan trọng. Xin đồng chí cho biết mục tiêu trọng tâm trong thời gian tới và những giải pháp quyết liệt mà Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh triển khai để đảm bảo tiến độ và hiệu quả của chiến dịch này?

- Đại tá Trương Viết Hải: Quán triệt sâu sắc quan điểm, chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước đối với công tác TKQT và xác định danh tính HCLS, thời gian tới, Ban Chỉ đạo tỉnh  và Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh tiếp tục xem đây là “nhiệm vụ chính trị đặc biệt” quan trọng và là trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và các lực lượng vũ trang tỉnh.

Mục tiêu 6 tháng cuối năm 2026, phấn đấu TKQT 180 HCLS trở lên; hoàn thành việc lấy mẫu sinh phẩm, số hóa thông tin đối với khoảng hơn 12.000 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ; đồng thời, hoàn thành số hóa thông tin về HCLS được quy tập và mộ liệt sĩ trong các nghĩa trang liệt sĩ vào phần mềm quản lý, nhằm phục vụ công tác TKQT và xác định danh tính HCLS.

Thời gian còn lại của năm 2026, nhiệm vụ TKQT và xác định danh tính HCLS bước vào giai đoạn đẩy mạnh thực hiện trên diện rộng và tăng tốc để đạt các chỉ tiêu đề ra. Tuy nhiên, đây cũng là thời gian xảy ra mưa lũ, sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình triển khai nhiệm vụ của các đơn vị, lực lượng.

Vì vậy, cùng với việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, quán triệt sâu rộng Chỉ thị của Bộ Chính trị, các quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo các cấp về việc TKQT và xác định danh tính HCLS, nhất là “Chiến dịch 500 ngày đêm”, đòi hỏi sự vào cuộc trách nhiệm, quyết liệt của các sở, ban, ngành, đoàn thể, cơ quan chức năng liên quan và cấp ủy, chính quyền các địa phương, nhằm phấn đấu hoàn thành mục tiêu, chỉ tiêu được giao.

Đối với các đơn vị, lực lượng thực hiện nhiệm vụ TKQT và xác định danh tính HCLS, Ban Chỉ đạo tỉnh sẽ kiện toàn biên chế các đội quy tập, ưu tiên bố trí những cán bộ, nhân viên có phẩm chất, năng lực, sức khỏe và chuyên môn tốt, vừa bảo đảm tính kế thừa, ổn định, vừa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ TKQT trong thời gian tới; làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, huấn luyện quân sự, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, kinh nghiệm công tác TKQT; chuẩn bị chu đáo phương tiện, vật chất, hậu cần cho nhiệm vụ mùa khô 2026-2027.

Với một địa phương có số lượng hài cốt liệt sĩ chưa xác định được thông tin danh tính rất lớn, Ban Chỉ đạo sẽ tập trung huy động cao nhất các lực lượng, phương tiện để thực hiện nhiệm vụ lấy mẫu sinh phẩm, số hóa thông tin, bàn giao mẫu các mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin trong nghĩa trang liệt sĩ theo đúng quy định.

Tăng cường kiểm tra, quản lý chặt chẽ tình hình mọi mặt, phát hiện, giải quyết kịp thời những tồn tại, khó khăn, vướng mắc nảy sinh; chủ động phối hợp với các đơn vị của nước bạn Lào tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để hai đội quy tập thực hiện nhiệm vụ. Kịp thời động viên, khen thưởng các tổ chức, cá nhân có thành tích trong công tác TKQT HCLS.

• P.V: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí về cuộc trao đổi ý nghĩa này!

Dương Công Hợp (thực hiện)