QTO - Trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước, bên cạnh phong trào thi đua “ba đảm đang” được hưởng ứng mạnh mẽ, còn có phong trào thi đua 5 tốt do Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) Việt Nam phát động năm 1961 tại Đại hội đại biểu Phụ nữ Việt Nam lần thứ III tổ chức tại Thủ đô Hà Nội. Đây được xem là phong trào thi đua đầu tiên của phụ nữ Việt Nam trong cuộc chiến tranh chống Mỹ cam go, ác liệt. Tại tỉnh Quảng Bình (cũ), phong trào đã gặt hái nhiều thành tích ấn tượng, đặt nền móng vững chắc cho phong trào phụ nữ địa phương. Và tinh thần nỗ lực thi đua của phong trào vẫn tiếp tục lan tỏa đến thế hệ phụ nữ Quảng Trị thời đại mới.

Thời điểm đó, trước khí thế sôi động của mọi tầng lớp phụ nữ trong toàn quốc, Trung ương Hội LHPN Việt Nam đã phát động phong trào thi đua 5 tốt. Nội dung cơ bản của phong trào, gồm: Đoàn kết tốt, tiết kiệm tốt; chấp hành chính sách tốt; tham gia quản lý tốt; học tập văn hóa kỹ thuật tốt và xây dựng gia đình, nuôi dạy con tốt.

Phong trào nhằm động viên, khuyến khích phụ nữ phát huy hơn nữa ý chí, khả năng và nhiệt tình của mình trong lao động, sản xuất để xây dựng chủ nghĩa xã hội (CNXH); đồng thời, nêu cao truyền thống của người phụ nữ Việt Nam giỏi việc nước, đảm việc nhà, xây dựng đạo đức mới, đạo đức xã hội chủ nghĩa của người phụ nữ trong chế độ mới.

Tại Quảng Bình lúc bấy giờ, phong trào 5 tốt được phụ nữ trong tất cả các cấp, ngành, địa phương hưởng ứng nhiệt tình, sôi nổi. Bà Từ Thị Biêm, nguyên Phó Chủ tịch Hội LHPN Quảng Bình (cũ), thời điểm đó tròn 17-18 tuổi, vẫn còn nhớ mãi những ngày tháng thi đua sôi nổi. Bà là xã viên của hợp tác xã (HTX) ở thôn Nguyệt Áng (xã Tân Ninh, huyện Quảng Ninh cũ). Thanh niên trai tráng hầu hết đều ra mặt trận, chị em phụ nữ ở nhà vừa cáng đáng việc nhà, vừa chăm chỉ việc đồng áng, tuy vất vả trăm bề, nhưng không khí thi đua thì chưa bao giờ “nguội”. Tinh thần đoàn kết, tương thân, tương ái trong phụ nữ cũng được phát huy cao độ.

Cuốn “Lịch sử phong trào đấu tranh cách mạng phụ nữ Quảng Bình 1930-1975” còn ghi lại: … Chị em cùng giúp nhau ngày công, giống, phân bón để hoàn thành gieo cấy lúa đúng thời vụ. Nhiều chị em ở các địa phương trong tỉnh cùng góp tiền của ủng hộ các gia đình bị thiệt hại nhiều trong lũ lụt, hỏa hoạn, thăm hỏi, chăm sóc chị em lúc ốm đau, khi gia đình có chuyện rủi ro…

Xã viên HTX Đại Phong áp dụng kỹ thuật chọn giống lúa trên ruộng - Ảnh: Bảo tàng tỉnh

Đối với việc chấp hành chính sách tốt, các cấp hội phụ nữ trong toàn tỉnh thường xuyên tổ chức việc quán triệt và phổ biến sâu rộng đến chị em các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước; động viên chị em thực hiện tốt nghĩa vụ của mình. Do đó, phụ nữ toàn tỉnh luôn chấp hành một cách nghiêm túc, tự giác các chủ trương, chính sách với tinh thần trách nhiệm cao. Ở nhiều địa phương, đơn vị, chị em luôn đi đầu, gương mẫu trong việc hoàn thành kế hoạch Nhà nước, tập thể. Ý thức góp công xây dựng hậu phương vững chắc cho tiền tuyến lớn miền Nam đánh thắng giặc Mỹ luôn thường trực và có tác dụng lớn trong việc cổ vũ chị em phấn đấu không ngừng.

 Để thực hiện tốt nội dung thứ 3 của phong trào 5 tốt, Tỉnh hội đã cử đồng chí phó hội trưởng và một số cán bộ có năng lực chỉ đạo HTX Trung Nghĩa cải tiến quản lý để rút kinh nghiệm; sau đó, chỉ đạo điểm ở xã Đại Trạch và mở các lớp đào tạo trình độ quản lý cho đội ngũ nữ cán bộ cốt cán ở huyện, xã, HTX. Tỉnh hội đề nghị với Ủy ban Hành chính tỉnh và các cấp, ngành quan tâm đến cán bộ nữ, bổ sung phụ nữ vào các chức vụ quan trọng ở các địa phương, đơn vị; đồng thời, thường xuyên bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý cho chị em.

Bà Nguyễn Thị Kim Ba, nguyên Phó Chủ tịch Hội LHPN huyện Tuyên Hóa thời kỳ những năm 1960 bồi hồi nhớ lại: Nội dung học tập văn hóa kỹ thuật tốt đã được chị em Tuyên Hóa tiếp nhận một cách tự giác và phấn khởi. Khi bắt tay vào thực hiện kế hoạch Nhà nước 5 năm lần thứ nhất 1961-1965, lúc này việc xóa mù chữ trên địa bàn huyện cơ bản được hoàn thành, trình độ văn hóa của phụ nữ được nâng cao. Nhiều chị em sau khi hoàn thành xóa mù, tiếp tục bổ túc văn hóa để nâng cao trình độ. Năm 1964, một số chị em đã có trình độ lớp 7, Huyện hội thường xuyên mở lớp bồi dưỡng văn hóa và các lớp hướng dẫn áp dụng biện pháp khoa học kỹ thuật tiến bộ trong sản xuất, được chị em tích cực tham gia.

Phụ nữ Quảng Trị tích cực tham gia phong trào "Bình dân học vụ số" - Ảnh: NVCC

Đó cũng là không khí thi đua học tập sôi nổi của chị em phụ nữ trên địa bàn toàn tỉnh trong giai đoạn này. Bà Từ Thị Biêm, nguyên Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh Quảng Bình (cũ) chia sẻ, giai đoạn này, chị em đi đâu cũng mang theo cuốn vở học ở lớp, vừa làm, vừa học, vừa đọc, vừa thuộc bài. Chị em thi đua nhau cùng học, cùng lao động, không khí rất sôi nổi. Ai nấy đều hăng hái học tập, tìm hiểu và áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật tiến bộ trong sản xuất, do đó, đã nâng cao được hiệu quả lao động; đồng thời, tự trang bị cho mình những kiến thức cần thiết để xây dựng một cuộc sống mới văn minh, lành mạnh và hạnh phúc.

Bên cạnh đó, phụ nữ Quảng Bình còn hưởng ứng sôi nổi nội dung xây dựng gia đình, nuôi dạy con tốt. Xác định rõ trách nhiệm của mình, ngoài việc tổ chức các lớp nữ công, hướng dẫn cho chị em cách nuôi con khỏe, dạy con ngoan, các cấp hội phụ nữ còn chú trọng công tác phúc lợi xã hội đối với nhi đồng. Các nhóm trẻ, vườn trẻ, nhà mẫu giáo được xây dựng ngày càng nhiều và có quy mô hơn. Đặc biệt, hình thức sinh hoạt được cải tiến. Hằng tháng, các cháu được kiểm tra sức khỏe và các bà mẹ được chỉ dẫn cách chăm sóc con cái một cách hợp lý, khoa học. Nhờ làm tốt nội dung thứ 5 trong phong trào thi đua 5 tốt, chị em yên tâm công tác và phấn đấu đạt nhiều thành tích trong lao động, sản xuất.

Qua phong trào thi đua này, người phụ nữ Quảng Bình không chỉ bộc lộ được ý thức giác ngộ cách mạng mà còn thể hiện sự dũng cảm, tự tin khi đối mặt với những khó khăn trong thực tiễn để đấu tranh bảo vệ những lợi ích chính đáng và thiết thực của bản thân, gia đình. Đồng thời, chị em đã đóng góp xứng đáng cùng  người dân toàn tỉnh sớm hoàn thành kế hoạch của Nhà nước trong bước khởi đầu xây dựng cơ sở vật chất của CNXH trên miền Bắc.

Ngày nay, tinh thần thi đua của phong trào 5 tốt tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ trong các phong trào thi đua của phụ nữ Quảng Trị. Bên cạnh các phong trào thi đua do Trung ương và tỉnh phát động, các cấp hội đang nỗ lực cụ thể hóa các nội dung phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương, đơn vị để triển khai hiệu quả phong trào thi đua “Xây dựng người phụ nữ Quảng Trị thời đại mới: Yêu nước-Tự chủ-Bản lĩnh-Nhân ái-Trí tuệ-Sáng tạo-Trách nhiệm-Số-Xanh” gắn với việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; đồng thời, lồng ghép hiệu quả các phong trào thi đua, nhất là phong trào “Bình dân học vụ số”.

Mai Nhân