QTO - Từ một cậu bé lớn lên bên dòng Long Đại, Trần Văn Thọ trở thành huấn luyện viên miệt mài truyền dạy kỹ năng bơi và phòng, chống đuối nước cho trẻ em. Với anh, dạy một đứa trẻ biết bơi không chỉ là trao thêm một kỹ năng, mà còn trao cho các em cơ hội tự bảo vệ mình trước hiểm nguy của sóng nước.

Biết bơi nhờ sông quê

Chiều về, ở bể bơi Trường THCS Đồng Hải, những cánh tay nhỏ vươn dài, đôi chân quẫy nước theo nhịp hướng dẫn của người thầy đứng bên thành bể. “Chậm thôi! Đưa tay ra trước, đạp chân đều… Đúng rồi!”, anh Trần Văn Thọ vừa nói, vừa cúi xuống làm mẫu từng động tác cho một cậu bé đang loay hoay tập nổi.

Thầy Trần Văn Thọ kiên trì hướng dẫn học viên tập bơi, phòng, chống đuối nước - Ảnh: X.T

Trần Văn Thọ (SN 1990), hiện ở tổ dân phố 6, phường Đồng Thuận. Tuổi thơ anh gắn với thôn Kim Sen, xã Trường Xuân (nay là xã Trường Sơn), nơi dòng Long Đại chảy qua. Ngày ấy, trẻ em trong vùng thường tìm đến bờ sông vui chơi, tập bơi. Không có những bể bơi được thiết kế an toàn như hôm nay, Thọ học bơi từ người thân rồi tự rèn luyện. “Ngày đó cứ xuống sông nhiều thì quen nước, rồi biết bơi lúc nào không hay”, Thọ chia sẻ.

Môi trường học đường sau đó đưa Thọ đến gần hơn với thể thao. Những lần tham gia Hội khỏe Phù Đổng, các giải bơi do nhà trường tổ chức giúp cậu học trò nhận ra mình có năng khiếu và đặc biệt yêu thích môn thể thao này. Năm 2012, Thọ tốt nghiệp Trường đại học Thể dục thể thao Đà Nẵng, chuyên ngành bơi lội. Sau đó, anh được Trường Quân sự Quân khu V tuyển dụng, đảm nhiệm công việc huấn luyện viên môn bơi, tham gia huấn luyện chiến sĩ chuẩn bị cho các hội thao toàn quân.

Thầy Trần Văn Thọ hướng dẫn học sinh kỹ năng phòng, chống đuối nước tại trường học - Ảnh: X.T

Môi trường quân đội giúp chàng trai trẻ tích lũy thêm kinh nghiệm. Trên đường đua xanh, anh không chỉ hướng dẫn kỹ thuật mà còn truyền cho các chiến sĩ cách phân phối sức, xử lý tâm lý và làm chủ đường bơi. Thế nhưng sau khoảng nửa năm, vì hoàn cảnh gia đình, Thọ trở về quê. Anh từng làm nhân viên cứu hộ tại một khu du lịch lớn rồi giảng dạy thể dục tại Trường THCS-THPT Chu Văn An và Trường tiểu học Hải Thành ở Đồng Hới.

Càng tiếp xúc với học sinh, anh càng nhận ra bơi lội không chỉ là một môn thể thao. Trong những vùng đất có sông, hồ, biển và thường xuyên chịu ảnh hưởng của mưa lũ, biết bơi đôi khi có thể trở thành kỹ năng sinh tồn.

Biết bơi để tự bảo vệ mình

Năm 2018, Trần Văn Thọ tham gia dự án bơi an toàn cho trẻ em (Swim for Life) thuộc Tổ chức nhân đạo Golden West. Công việc đưa anh đến nhiều trường học, nhiều địa bàn và tiếp xúc với những nhóm trẻ có điều kiện khác nhau. Điều Thọ đặc biệt chú trọng là giúp các em nhận diện nguy hiểm và hình thành kỹ năng phòng tránh tai nạn dưới nước.

Theo anh, biết bơi thôi chưa đủ. Một người bơi tốt vẫn có thể gặp nguy hiểm nếu không biết xử lý khi bị chuột rút, rơi vào vùng nước xoáy hoặc mất phương hướng giữa dòng nước. Bởi vậy, trong các lớp học, Thọ thường bắt đầu từ những điều tưởng như rất đơn giản: Làm quen với nước, tập thở, tập nổi, tập đạp chân, quạt tay rồi mới phối hợp các động tác.

Huấn luyện viên Trần Văn Thọ trao chứng nhận hoàn thành khóa học bơi cho học viên - Ảnh: X.T

Chúng tôi từng chứng kiến cách anh đón những học viên nhỏ tuổi trong buổi học đầu tiên. Với những em còn sợ nước, anh không vội vàng bắt các em xuống bể. Anh trò chuyện, giải thích, làm mẫu, tạo cảm giác an toàn rồi mới từng bước hướng dẫn. Khi học viên đã biết bơi, bài học tiếp tục được mở rộng bằng những kỹ năng xử lý tình huống dưới nước.

“Dạy bơi không chỉ để các em bơi được vài chục mét. Quan trọng hơn là các em phải biết đâu là nguy hiểm và phải làm gì để an toàn”, Thọ chia sẻ.

Từ năm 2020 đến nay, ngoài công việc tại dự án Swim for Life, sau giờ làm việc, Thọ lại đến các bể bơi ở Đồng Hới mở lớp. Học viên đủ mọi lứa tuổi, từ những em nhỏ mới 5 tuổi đến người trưởng thành gần 40 tuổi mới bắt đầu học bơi. Với mỗi người, anh lựa chọn một cách hướng dẫn khác nhau, tùy sức khỏe, thể trạng và khả năng tiếp thu.

Không chỉ dạy tại bể bơi, Thọ còn tham gia các chương trình tuyên truyền phòng, chống đuối nước trong trường học. Cô giáo Đinh Phương Nhạn, Phó Hiệu trưởng Trường tiểu học số 2 Nam Gianh cho biết: Trong chương trình tuyên truyền bơi an toàn và phòng, chống đuối nước với chủ đề “Một cú đạp nước, ngàn bước an toàn”, thầy Thọ đã hướng dẫn học sinh những kiến thức, kỹ năng phòng, chống đuối nước; tổ chức trò chơi vận động dưới nước, biểu diễn kỹ thuật bơi và hướng dẫn một số phương pháp cứu đuối. Những hoạt động ấy giúp học sinh rèn luyện thể chất, kỹ năng sống và quan trọng hơn là hình thành ý thức chủ động phòng tránh nguy hiểm.

Niềm đam mê bơi lội cũng đưa Thọ đến với công việc huấn luyện các đội tuyển học sinh ở Đồng Hới tham gia những giải đấu cấp tỉnh. Nhiều học trò của anh đã giành huy chương tại các giải bơi. Gần đây, đội bơi tiếp sức nữ lứa tuổi 12-13 của phường Đồng Hới do anh hướng dẫn giành huy chương vàng nội dung 4x50m tiếp sức nữ. Những tấm huy chương ấy là phần thưởng cho sự nỗ lực của thầy và trò. Nhưng với Thọ, thành quả lớn hơn có lẽ nằm ở những đứa trẻ biết tự tin xuống nước và biết cách giữ an toàn cho mình.

Điều khiến tôi ấn tượng ở Trần Văn Thọ không chỉ là những giờ đứng bên bể bơi hay các buổi tuyên truyền tại trường học. Anh còn dành thời gian kết nối, hỗ trợ những hoạt động cộng đồng liên quan đến an toàn dưới nước.

Còn nhớ vào năm 2024, khi Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam huyện Minh Hóa cũ phối hợp với Huyện đoàn Minh Hóa trao tặng 100 phao cứu sinh và 101 biển cảnh báo đuối nước cho các cơ sở đoàn trên địa bàn, Thọ đã hỗ trợ kết nối nguồn phao từ Đà Nẵng, đồng thời hướng dẫn nội dung và hình thức làm biển cảnh báo.

Từ dòng sông quê, Thọ có những sải bơi đầu tiên. Rồi cũng từ tình yêu với những sải bơi ấy, anh bước vào giảng đường đại học, đến môi trường quân đội, trở thành giáo viên, huấn luyện viên và tiếp tục gắn bó với công việc dạy bơi, truyền đạt kỹ năng an toàn dưới nước. Một hành trình tưởng như nhiều gấp khúc, nhưng lại có một dòng chảy xuyên suốt “tình yêu với bơi lội và mong muốn giúp người khác biết bơi, biết tự bảo vệ mình”.

Xuân Thi