QTO - Sau hơn 1 tháng triển khai đợt cao điểm khám sức khỏe toàn dân gắn với tạo lập Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID, ngành Y tế Quảng Trị đang nỗ lực “chăm sóc sức khỏe chủ động và toàn diện” ngay từ tuyến y tế cơ sở. Đợt cao điểm khám sức khỏe toàn dân không chỉ là một chiến dịch y tế, mà là bước đệm quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu quản lý sức khỏe vòng đời cho từng người dân.

Chăm sóc sức khỏe chủ động

Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW, ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân; Chỉ thị số 17/CT-TTg, ngày 6/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân cùng các hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, UBND tỉnh và Sở Y tế đã nhanh chóng triển khai thực hiện. Ngày 12/7/2026, tỉnh Quảng Trị tổ chức lễ phát động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho người dân, kích hoạt đồng loạt việc triển khai đợt cao điểm khám sức khỏe cho người dân trên phạm vi toàn tỉnh.

Nhằm bảo đảm nguồn lực triển khai, UBND tỉnh đã cấp bổ sung kinh phí 32,44 tỉ đồng (đợt 1) cho các xã, phường để tập trung khám sàng lọc, lập hồ sơ cho các nhóm đối tượng ưu tiên là người có công với cách mạng và người khuyết tật. Với chi phí bình quân gần 350.000 đồng/người/lần khám do Nhà nước chi trả, chương trình đã mang lại quyền lợi thiết thực cho Nhân dân.

Theo báo cáo của Sở Y tế, tính tích lũy từ ngày 1/1-12/8/2026, toàn tỉnh đã có trên 750.000 lượt người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí, đạt tỉ lệ 41,26% dân số. Chỉ tính riêng trong 5 tuần cao điểm chiến dịch (từ 12/7-12/8), đã có hơn 22.000 người thuộc nhóm đối tượng ưu tiên (người có công, người khuyết tật) được khám sức khỏe định kỳ.

Đông đảo người dân tham gia khám sức khỏe tại lễ phát động khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc năm 2026 được tổ chức tại phường Đồng Hới - Ảnh: M.L

Từ ngày 12/7 đến nay, xã Diên Sanh đã tổ chức 6 đợt khám, phục vụ cho 4.461/16.000 người dân (xếp thứ 9 toàn tỉnh), trong đó có 663/914 người có công và người khuyết tật. Đối với 251 trường hợp còn lại nằm trong diện khám đợt 1 (đa phần là người già yếu, neo đơn, di chuyển khó khăn), Trạm Y tế xã cùng Bệnh viện đa khoa khu vực Hải Lăng đã thành lập các tổ công tác lưu động “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để khám bệnh trực tiếp.

Bác sĩ Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Trạm Y tế xã Diên Sanh chia sẻ: “Lâu nay, người khuyết tật hay người cao tuổi thường quen với các đợt khám bệnh từ thiện có tặng quà. Khi cán bộ y tế đến nói chuyện khám sức khỏe và lập hồ sơ theo dõi, nhiều người ban đầu chưa mặn mà. Chúng tôi phải phân công cán bộ phụ trách từng địa bàn, trực tiếp đến nhà phát giấy mời, trò chuyện, giải thích cặn kẽ rằng sự quan tâm của Đảng và Nhà nước là muốn giúp người dân phát hiện bệnh sớm, giảm chi phí điều trị lâu dài và theo dõi sức khỏe trọn đời trên hệ thống y tế điện tử. Nhờ kiên trì vận động, nhận thức của bà con đã có sự thay đổi đáng kể”.

“Chìa khóa” chuyển đổi số y tế

Chiến dịch cao điểm lần này được đánh giá là hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay tại Quảng Trị. Điểm mới của chiến dịch là tất cả kết quả khám sàng lọc được đồng bộ tích hợp vào Hồ sơ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID. Đây là cơ sở dữ liệu nền tảng giúp ngành Y tế quản lý sức khỏe cư dân liên tục, xuyên suốt và chủ động ngay từ cơ sở.

Qua đợt cao điểm khám sức khỏe toàn dân lần này, ở nhiều địa phương đã phát hiện và nghi vấn nhiều trường hợp mắc các bệnh lý mạn tính không lây nhiễm, như: Tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh lý cơ xương khớp và các bệnh về mắt. Bác sĩ Nguyễn Thị Lan, Phó Giám đốc Trạm Y tế Phong Nha cho biết: “Nhiều bệnh lý diễn tiến âm thầm trong cộng đồng. Người dân không thấy đau ốm nên nghĩ mình khỏe mạnh. Nếu không có những đợt khám định kỳ quy mô này, bệnh chỉ được phát hiện khi đã có biến chứng nặng, việc điều trị sẽ rất tốn kém và phức tạp. Giá trị lớn nhất của khám sức khỏe định kỳ là chuyển từ thế “thụ động chờ bệnh nhân” sang chủ động tầm soát nguy cơ”.

Dù đạt được những kết quả đáng ghi nhận nhưng thực tiễn việc triển khai khám sức khỏe định kỳ hiện nay tại Quảng Trị đang gặp nhiều khó khăn, thách thức. Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Nguyễn Xuân Dũng, hiện nay, Bộ Y tế chưa có quy định thống nhất về khái niệm, phạm vi và các loại hình khám sức khỏe được tính vào số liệu báo cáo dẫn đến cách hiểu và phương pháp tổng hợp số liệu giữa các đơn vị trên toàn quốc chưa thống nhất.

Bên cạnh đó, theo quy định hiện hành, các trạm y tế xã, phường chưa đủ điều kiện để thực hiện khám sức khỏe định kỳ. Toàn tỉnh hiện nay mới có 30 cơ sở y tế đủ điều kiện, các cơ sở này vừa phải bảo đảm công tác khám, chữa bệnh hằng ngày tại đơn vị, vừa bố trí nhân lực, trang thiết bị về cơ sở khám sức khỏe định kỳ cho người dân nên rất áp lực. Ngoài ra, khối lượng nhập liệu sau khám cũng rất lớn, cán bộ y tế vừa phải thực hiện nhập liệu, rà soát và đối chiếu thủ công nên tốn nhiều thời gian, ảnh hưởng đến tiến độ khám bệnh cũng như hoàn thiện dữ liệu, gây quá tải cho hệ thống y tế.

Để tháo gỡ vướng mắc trên, tỉnh Quảng Trị đề nghị Bộ Y tế sớm ban hành hướng dẫn thống nhất về thống kê số liệu và cơ chế tài chính. Đồng thời, xem xét hướng dẫn, cho phép trạm y tế cấp xã được tổ chức thực hiện khám sàng lọc bước đầu trong phạm vi chuyên môn cho phép và nhập liệu kết quả sàng lọc lên Cổng dữ liệu sức khỏe của bộ. “Đây là “chìa khóa” để vừa giảm tải cho cơ sở y tế tuyến trên, vừa thực hiện đúng tinh thần quản lý sức khỏe ban đầu cho người dân.

Ngoài ra, cần điều chỉnh nới rộng thời gian liên thông dữ liệu lên 5-7 ngày thay vì 24 giờ để phù hợp với hạ tầng vùng khó. Về lâu dài, giải pháp căn cơ nhất là sớm có lộ trình đưa khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc vào danh mục chi trả của Quỹ Bảo hiểm y tế, đồng thời cho phép lồng ghép linh hoạt với khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, bảo đảm một dịch vụ y tế không thanh toán trùng từ nhiều nguồn, đồng thời tận dụng được kết quả khám, xét nghiệm, chẩn đoán đã có, tránh tổ chức khám lại, xét nghiệm lại không cần thiết và giảm chi phí cho ngân sách nhà nước”, ông Dũng cho biết.

Mai Lâm