Đợt bùng phát dịch Ebola hiện nay có thể khiến châu Phi thiệt hại tới 3,6 tỉ USD và làm mất hàng trăm nghìn việc làm, đồng thời có nguy cơ dẫn đến một cuộc khủng hoảng phát triển trên toàn khu vực.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh (CDC) châu Phi, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và Chính phủ Uganda vừa chính thức ra mắt Nhóm Hỗ trợ quản lý sự cố cấp châu lục (IMST) nhằm tăng cường năng lực ứng phó với đợt bùng phát dịch Ebola hiện nay, đồng thời nâng cao khả năng sẵn sàng trước các tình huống y tế khẩn cấp trong tương lai.

Nhân viên y tế khử trùng thiết bị sau khi một bệnh nhân nghi nhiễm Ebola tử vong, tại Bunia, tỉnh Ituri, CHDC Congo, ngày 21/5/2026. (Ảnh: THX/TTXVN)

Lễ ra mắt IMST được tổ chức tại Đại học Makerere ở thủ đô Kampala của Uganda. IMST được thiết lập như một nền tảng điều hành thống nhất, hướng tới nâng cao hiệu quả phối hợp, công tác chuẩn bị và ứng phó khẩn cấp trên phạm vi toàn châu Phi.

Theo CDC châu Phi, IMST sẽ cung cấp hỗ trợ kỹ thuật tổng hợp, điều phối hoạt động và huy động đội ngũ chuyên gia đa lĩnh vực nhằm hỗ trợ Uganda, Cộng hòa Dân chủ Congo và các quốc gia láng giềng có nguy cơ chịu ảnh hưởng do chủng virus Bundibugyo.

Nền tảng mới này được xây dựng theo nguyên tắc "một đội ngũ, một kế hoạch, một ngân sách", quy tụ các chuyên gia trong nhiều lĩnh vực như giám sát dịch tễ, xét nghiệm, quản lý ca bệnh, phòng ngừa và kiểm soát lây nhiễm, hậu cần khẩn cấp, truyền thông nguy cơ, quản lý thông tin và điều phối đối tác.

Cũng theo trung tâm trên, việc thành lập IMST đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình củng cố hệ thống ứng phó với các tình huống y tế công cộng khẩn cấp của châu Phi.

Sáng kiến này cũng thể hiện cam kết chung của CDC châu Phi, WHO, Liên minh châu Phi (AU) và các quốc gia thành viên trong việc xây dựng cơ chế phản ứng nhanh hơn, đồng bộ hơn và lấy quốc gia làm trung tâm trước các mối đe dọa y tế ngày càng phức tạp.

Trong thời gian tới, IMST được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường năng lực sẵn sàng của khu vực, thúc đẩy hợp tác xuyên biên giới và nâng cao khả năng ứng phó lâu dài của châu Phi đối với các đợt bùng phát dịch bệnh cũng như các tình huống y tế khẩn cấp khác.

Trong một diễn biến khác liên quan, ngày 30/6, Liên hợp quốc cảnh báo rằng đợt bùng phát dịch Ebola hiện nay có thể khiến châu Phi thiệt hại tới 3,6 tỉ USD và làm mất hàng trăm nghìn việc làm, đồng thời có nguy cơ dẫn đến một cuộc khủng hoảng phát triển trên toàn khu vực.

Theo Chính phủ Cộng hòa Dân chủ Congo, kể từ khi đợt dịch bùng phát dịch bệnh này được công bố ngày 15/5, chủng virus Bundibugyo - hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu-đã làm 1.307 người mắc bệnh và 377 người tử vong.

Ngoài Cộng hòa Dân chủ Congo, một số lượng nhỏ ca mắc bệnh cũng được ghi nhận tại Uganda. Các chuyên gia cảnh báo dịch bệnh có thể tiếp tục lan sang các nước láng giềng khác như Nam Sudan.

Ông Damien Mama, đại diện thường trực của Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Cộng hòa Dân chủ Congo, nhấn mạnh: “Nếu chúng ta có đủ nguồn lực và tăng cường hành động, chúng ta có thể kiểm soát đợt bùng phát dịch bệnh này và ngăn chặn thêm những tổn thất. Ngược lại, nếu không có đủ nguồn lực và tăng cường hành động, tình trạng khẩn cấp về y tế này có nguy cơ trở thành một cuộc khủng hoảng phát triển sâu rộng và kéo dài đối với khu vực, thậm chí trên quy mô toàn châu Phi”.

UNDP đã xây dựng 3 kịch bản về tác động của dịch bệnh. Ở kịch bản khả quan nhất, khi dịch được khống chế trong phạm vi Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Cộng hòa Dân chủ Congo sẽ giảm khoảng 1 tỉ USD.

Trong kịch bản xấu nhất, nếu dịch bệnh lan sang các quốc gia như Rwanda và Angola, đồng thời xảy ra cùng với tình trạng giá nhiên liệu tăng cao liên quan đến cuộc khủng hoảng ở Vùng Vịnh hiện nay, GDP của toàn châu Phi có thể giảm 3,6 tỉ USD và khoảng 328.000 người sẽ bị mất việc làm.

Theo TTXVN/Vietnam+