QTO - Với việc triển khai các điểm chuyển đổi số (CĐS) cộng đồng, xây dựng thôn thông minh, phát huy vai trò của các tổ chức đoàn thể và ứng dụng công nghệ trong bảo đảm an ninh, trật tự, xã Lệ Thủy đang từng bước thúc đẩy CĐS đi vào chiều sâu, gắn với nhu cầu thực tiễn của người dân. Những mô hình, cách làm cụ thể đã góp phần đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân, tạo nền tảng xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh.

Điểm chuyển đổi số cộng đồng

Nhằm thúc đẩy chuyển đổi số từ cơ sở, UBND xã Lệ Thủy đã thành lập Ban Điều hành và triển khai mô hình “Điểm CĐS cộng đồng” tại 3 thôn: Xuân Thủy, Xuân Hạ và Xuân Thượng. Để bảo đảm điều kiện hoạt động, UBND xã Lệ Thủy hỗ trợ mỗi điểm một bộ máy vi tính, một máy scan cùng các trang thiết bị cần thiết. Đây là giải pháp cụ thể nhằm đưa các dịch vụ, tiện ích số đến gần hơn với người dân, nhất là những người còn hạn chế về kỹ năng sử dụng công nghệ.

Tại các điểm CĐS ở thôn, người dân được hướng dẫn sử dụng tài khoản định danh điện tử VNeID, thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, quét mã QR và tiếp cận các nguồn thông tin chính thống trên không gian mạng. Với sự hỗ trợ trực tiếp của lực lượng nòng cốt, người dân được hướng dẫn thực hiện một số thao tác, thủ tục ngay tại thôn, góp phần tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại.

Công an xã Lệ Thủy ra mắt mô hình “Hộp thư số”, đưa chuyển đổi số vào công tác bảo đảm an ninh, trật tự - Ảnh: P.V

Phó Chủ tịch UBND xã Lệ Thủy Lê Văn Tân cho biết: “CĐS muốn đạt hiệu quả thực chất phải bắt đầu từ nhu cầu và khả năng tiếp cận của người dân. Việc xây dựng các điểm CĐS cộng đồng nhằm tạo địa chỉ hỗ trợ trực tiếp, giúp người dân từng bước làm quen và sử dụng các dịch vụ số thiết yếu. Địa phương cũng xác định đây là không gian để phổ cập kỹ năng số, hình thành thói quen ứng dụng công nghệ trong sinh hoạt, sản xuất và kinh doanh, qua đó nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân”.

Một trong những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả hoạt động của mô hình là lực lượng hỗ trợ tại chỗ. Trong đó, Tổ công nghệ số cộng đồng giữ vai trò nòng cốt, với sự tham gia tích cực của đoàn viên, thanh niên. Bằng phương thức hướng dẫn trực tiếp, cầm tay chỉ việc, lực lượng này hỗ trợ người dân từng bước làm quen với các ứng dụng, nền tảng số, nhất là người cao tuổi và những người chưa thành thạo trong việc sử dụng điện thoại thông minh.

Xây dựng gia đình số

Cùng với chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể ở Lệ Thủy cũng tích cực tham gia thúc đẩy CĐS, đưa công nghệ đến gần hơn với từng gia đình, từng nhóm dân cư. Một trong những cách làm thiết thực là mô hình “Chi hội số-Gia đình số” do Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) xã triển khai làm điểm tại Chi hội Phụ nữ thôn Xuân Hạ. Mô hình hướng đến nâng cao kiến thức, kỹ năng số cho cán bộ, hội viên; đồng thời phát huy vai trò của phụ nữ trong tuyên truyền, vận động các thành viên gia đình chủ động tiếp cận và ứng dụng công nghệ.

Theo Chủ tịch Hội LHPN xã Lệ Thủy Mai Thanh Huyền, thực tế cho thấy, công nghệ số ngày càng hiện diện trong cuộc sống hàng ngày của người dân, từ liên lạc, trao đổi thông tin, giải quyết thủ tục hành chính đến thanh toán không dùng tiền mặt, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm trên môi trường mạng. Trong mỗi gia đình, phụ nữ có vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận, chia sẻ kiến thức và hướng dẫn các thành viên sử dụng công nghệ an toàn, hiệu quả.

“Thông qua mô hình, hội viên phụ nữ đã từng bước nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ, chủ động sử dụng các nền tảng số phục vụ đời sống. Đây cũng là hướng đổi mới phương thức hoạt động của tổ chức hội, góp phần tăng cường kết nối hội viên, nâng cao hiệu quả tuyên truyền và hỗ trợ phụ nữ thích ứng với yêu cầu của thời đại số”, bà Mai Thanh Huyền chia sẻ.

Và thôn thông minh

Trong lộ trình xây dựng nông thôn mới hiện đại, thôn Xuân Hạ được lựa chọn triển khai các mô hình CĐS, từng bước hình thành không gian sinh hoạt cộng đồng có ứng dụng công nghệ. Việc xây dựng thôn thông minh hướng đến những thay đổi thiết thực trong phương thức quản lý, trao đổi thông tin, kết nối cộng đồng và giải quyết các nhu cầu của người dân. Tại đây, nhà văn hóa thôn được định hướng trở thành điểm kết nối số, nơi người dân có thể tìm hiểu, thực hành các tiện ích công nghệ và nhận sự hỗ trợ khi thực hiện dịch vụ công trực tuyến.

Trưởng thôn Xuân Hạ Hoàng Ngọc Phách cho hay: “Xây dựng thôn thông minh trước hết phải xuất phát từ những việc thiết thực, gần gũi với người dân. Thời gian qua, thôn tập trung tuyên truyền, vận động bà con thay đổi thói quen, từng bước sử dụng điện thoại thông minh và các ứng dụng số trong tiếp nhận thông tin, thực hiện thủ tục hành chính, thanh toán. Chúng tôi cũng phát huy vai trò của Tổ công nghệ số cộng đồng, phối hợp với các đoàn thể để hướng dẫn, hỗ trợ người dân hiểu rõ hơn tiện ích của CĐS, từ đó chủ động tham gia và duy trì việc ứng dụng công nghệ trong đời sống hằng ngày”.

Sự đổi mới tại thôn Xuân Hạ được người dân cảm nhận qua những tiện ích trong sinh hoạt hằng ngày. Bà Lê Thị Khương, thôn Xuân Hạ chia sẻ: “Từ khi thôn triển khai các hoạt động CĐS, chúng tôi thấy khu dân cư có nhiều đổi mới, hiện đại hơn. Nhà văn hóa được trang bị máy tính, máy scan, có người hướng dẫn sử dụng các ứng dụng trên điện thoại, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, quét mã QR. Trước đây, nhiều thao tác chúng tôi chưa biết cách làm, còn ngại sử dụng công nghệ, nay được hướng dẫn trực tiếp nên thuận tiện hơn. Người dân cũng có điều kiện tiếp cận thông tin nhanh hơn, tiết kiệm thời gian đi lại”.

CĐS chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi công nghệ được ứng dụng vào giải quyết những vấn đề cụ thể của đời sống, giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí, tiếp cận thông tin thuận lợi và được sống trong môi trường an toàn hơn. Với những mô hình, cách làm đang được triển khai, xã Lệ Thủy đang từng bước tạo dựng nền tảng cho nền hành chính hiện đại, cộng đồng dân cư thông minh, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh và phát triển bền vững trong giai đoạn 2026-2030.

Hiền Chi