QTO - Cách mạng Tháng Tám thành công, lực lượng Công an nhân dân ra đời và trở thành một trong những lực lượng nòng cốt của chính quyền nhân dân. Ngày 18/4/1946, Bộ Nội vụ ban hành Nghị định số 121/NV-NĐ về thành lập tổ chức Việt Nam Công an vụ gồm 3 cấp: Công an Việt Nam (gọi là Nha Công an Việt Nam), Công an kỳ (gọi là Sở Công an kỳ) và Công an tỉnh (gọi là Ty Công an tỉnh). Trong đó, Phòng Chính trị thuộc Nha Công an có bộ phận chính trị làm nhiệm vụ điều tra, theo dõi phản cách mạng, là tổ chức tiền thân của lực lượng An ninh nội địa (ANNĐ) hiện nay.

Ngay khi mới ra đời, chính quyền cách mạng non trẻ phải đương đầu với “thù trong, giặc ngoài”. Các lực lượng Liêm phóng, Trinh sát, Quốc gia tự vệ cuộc đã bắt tay ngay vào cuộc đấu tranh bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền cách mạng. Những thế hệ cán bộ, chiến sĩ (CBCS) đầu tiên của lực lượng ANNĐ vượt qua gian khổ của chiến tranh, dựa vào Nhân dân, kiên trì đấu tranh, khéo léo vận dụng pháp luật, trấn áp nhiều tổ chức phản động manh động chống đối chính quyền, bắt và trừng trị nhiều tên tay sai chỉ điểm, từng bước vô hiệu hóa hoạt động chống phá của các thế lực nội phản câu kết với giặc ngoại xâm.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, lực lượng ANNĐ từng bước khẳng định vai trò qua những chiến công đánh địch, bảo vệ chính quyền cách mạng. Lực lượng ANNĐ kịp thời phát hiện, đấu tranh, đập tan các tổ chức phản động như “Đảng Việt Kiến”, “Liên tôn giáo”, “Đảng Việt Hưng”, “Đảng Công Nông”... Nhiều trinh sát anh dũng xông pha vào sào huyệt địch, săn lùng mật thám, trừ khử những tên ác ôn nợ máu như: Lưu Đức Trừng, Nguyễn Âu Tây, Quản Long.

Những chiến công của lực lượng ANNĐ Quảng Trị đã góp phần quan trọng vào chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu, đưa cuộc kháng chiến của Nhân dân ta đến thắng lợi hoàn toàn. Ngày 21/7/1954, Hiệp định Giơnevơ về kết thúc chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương được ký kết. Sông Bến Hải-vĩ tuyến 17 được chọn làm giới tuyến quân sự tạm thời trong thời gian hai năm. Quảng Trị trở thành mảnh đất chứng kiến đất nước bị chia cắt.

Danh hiệu đơn vị “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” của Phòng Bảo vệ chính trị, nay là Phòng An ninh nội địa, Công an tỉnh - Ảnh: L.V.H

Tuy nhiên, chính quyền Ngô Đình Diệm bội ước, ra sức phá hoại Hiệp định, hòng biến giới tuyến tạm thời thành ranh giới chính trị vĩnh viễn. Ở nơi “địa đầu giới tuyến”, lực lượng ANNĐ phải đương đầu với muôn vàn khó khăn, thử thách.

Vừa bí mật hoạt động trong lòng địch, tìm cách thâm nhập vào bộ máy đầu não của kẻ thù, xây dựng cơ sở, lực lượng ANNĐ vừa vũ trang tuyên truyền, xây dựng phong trào cách mạng rộng khắp, đấu tranh chống các đợt tấn công, càn quét của địch.

Lực lượng ANNĐ đã tham gia bảo vệ trật tự trị an, trừng trị đích đáng bọn gián điệp, biệt kích, diệt trừ ác ôn, bảo vệ cuộc sống Nhân dân, bảo vệ chính quyền cách mạng, làm tiền đề chuẩn bị cho chiến dịch Xuân Hè 1972, giải phóng tỉnh Quảng Trị.

Trong thời điểm này, đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn tung nhiều toán biệt kích ra miền Bắc qua đường không, đường biển, đường bộ, tìm cách xâm nhập vào tỉnh Quảng Bình để thu thập tin tức tình báo, bắt cóc nhằm phá hoại phong trào cách mạng, gây hoang mang trong quần chúng nhân dân. Lực lượng ANNĐ đã phát hiện, đấu tranh bắt gọn 38 toán gián điệp, biệt kích; bóc gỡ nhiều ổ, nhóm gián điệp cài lại.

Trải qua 21 năm vừa kháng chiến chống đế quốc Mỹ, vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội, lực lượng ANNĐ đã trấn áp các hoạt động phá hoại, gây rối của bọn phản cách mạng và tội phạm khác; giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội ở miền Bắc, đồng thời, tiến hành cuộc đấu tranh kiên cường chống lại cuộc chiến tranh bình định, chiến tranh tâm lý và các hoạt động chiêu hồi, tình báo của địch. Những chiến công, thành tích của lực lượng ANNĐ góp phần vào thắng lợi vẻ vang của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Tháng 3/1976, tỉnh Quảng Bình cùng tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên và khu vực Vĩnh Linh hợp nhất thành tỉnh Bình Trị Thiên. Lực lượng ANNĐ tiếp nối truyền thống, lập nhiều chiến công xuất sắc như: Tổ chức ổn định vùng giải phóng; theo dõi, quản lý hàng vạn ngụy quân, ngụy quyền, đảng phái phản động cũ; phát hiện, đấu tranh thành công hàng chục vụ xâm nhập từ bên ngoài vào, hàng chục tổ chức phản cách mạng, đập tan âm mưu thâm độc của các thế lực thù địch thời hậu chiến.

Lực lượng ANNĐ phối hợp chặt chẽ với các đơn vị, địa phương, chủ động phát hiện, đấu tranh, triệt phá hàng chục tổ chức phản động do các phần tử ngụy quân, ngụy quyền, đảng phái phản động cầm đầu. Tiêu diệt, xóa sổ nhiều tổ chức phản động với hàng trăm đối tượng tham gia như: Vụ Tống Châu Khang với cái gọi là “Mặt trận thống nhất dân quân Phục quốc”; Phạm Lự cầm đầu tổ chức với cái gọi là “Đại Việt phục hồi” và 10 tổ chức đảng, phái phản động khác, đưa ra trừng trị trước pháp luật nhiều tên cầm đầu nguy hiểm...

Tháng 7/1989, Quảng Trị và Quảng Bình trở về địa giới cũ, lực lượng ANNĐ nhanh chóng bắt tay vào triển khai nhiệm vụ công tác và lập được nhiều chiến công mới. Lực lượng ANNĐ phối hợp với nước bạn Lào đập tan chiến dịch “Đông Tiến III” do Trần Quang Đô cầm đầu, có ý đồ xâm nhập và xây dựng mật cứ tại Việt Nam; phá thành công kế hoạch thâm nhập của “Tổ chức giải phóng Việt Nam” do Đặng Văn Thanh và Lê Minh Trung cầm đầu; đập tan kế hoạch “Vượt sóng” của tổ chức phản động lưu vong mang bí số N20. Đồng thời, phát hiện, truy bắt 8 đối tượng âm mưu chuẩn bị cướp tàu của Xí nghiệp đánh cá sông Gianh làm phương tiện vượt biển, bảo vệ được tài sản Nhà nước.

Đất nước bước vào thời kỳ mới, lực lượng ANNĐ đã đổi mới mạnh mẽ tư duy, biện pháp nghiệp vụ, chủ động tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh nhiều chủ trương, chính sách quan trọng về bảo vệ an ninh trật tự (ANTT), bảo đảm lợi ích, an ninh quốc gia, không để hình thành “điểm nóng” về ANTT. Tích cực tham mưu giải quyết các vụ việc liên quan đến khiếu kiện, tập trung đông người, phục vụ triển khai các công trình và dự án trọng điểm trên địa bàn như: Hệ thống thủy lợi Rào Nan, đường bộ cao tốc Bắc-Nam, đường bộ ven biển, Nhà máy Nhiệt điện Quảng Trạch 1, thủy điện La Trọng, cảng biển Mỹ Thủy…, góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh nhà.

Tập thể cán bộ, chiến sĩ Phòng An ninh nội địa chụp ảnh lưu niệm tại Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh, xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An - Ảnh: L.V.H

Do điều kiện lịch sử để lại, Quảng Trị là địa bàn tập trung đông đối tượng ngụy quân, ngụy quyền và các đảng phái phản động cũ. Phát hiện sớm ý đồ nhen nhóm hoạt động và hình thành tổ chức, lực lượng ANNĐ triển khai các kế hoạch tấn công chính trị, răn đe, giáo dục số cầm đầu, cốt cán, đấu tranh xóa bỏ các hội, nhóm phức tạp tại địa bàn. Đặc biệt, một số đối tượng trên địa bàn bất mãn, quá khích, lợi dụng vấn đề dân chủ, nhân quyền, cố tình đi ngược lợi ích quốc gia, dân tộc đã bị nghiêm trị như Nguyễn Trung Trực, Lê Thu Hà, Hoàng Thông, Hoàng Chí Kiên; đấu tranh phá rã, vô hiệu hóa tổ chức phản động “Hội Anh em dân chủ”, “Chính phủ quốc gia Việt Nam lâm thời”…

Quán triệt phương châm “An ninh chủ động”, lực lượng ANNĐ tăng cường bám sát địa bàn cơ sở, nắm bắt tình hình, tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo; đề ra các giải pháp nhằm ngăn chặn, xử lý kịp thời những hiện tượng “tín ngưỡng”, “tôn giáo mới” mang màu sắc mê tín dị đoan như Pháp Luân Công, Hội thánh Đức Chúa trời mẹ, Năng lượng gốc-Trống đồng Việt Nam, không để phát sinh tình hình phức tạp về ANTT.

Dù trải qua nhiều giai đoạn lịch sử với tổ chức, bộ máy, tên gọi khác nhau nhưng chức năng, nhiệm vụ của lực lượng ANNĐ không thay đổi và đã khẳng định vai trò nòng cốt, xung kích trên mặt trận bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội. Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ CBCS lực lượng ANNĐ luôn giữ vững và phát huy phẩm chất cách mạng, truyền thống vẻ vang “Trung thành-Mưu trí-Dũng cảm-Đoàn kết-Vì Nhân dân phục vụ”, góp phần quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ Đảng, Nhà nước và cuộc sống bình yên của Nhân dân.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, năm 1995, Phòng Bảo vệ chính trị, nay là Phòng ANNĐ vinh dự được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam phong tặng danh hiệu đơn vị “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”. Những chiến công thầm lặng của CBCS lực lượng ANNĐ là biểu tượng sáng ngời cho lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm, ý chí quyết tâm và sự hy sinh, cống hiến vì Đảng, vì đất nước và Nhân dân.

Tự hào về truyền thống đó, trên chặng đường mới, lực lượng ANNĐ nguyện tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc, hết sức, hết lòng phục vụ Nhân dân, sẵn sàng chiến đấu, hy sinh để bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ cuộc sống bình yên và hạnh phúc của Nhân dân. Đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nỗ lực quyết tâm cùng cả nước tiến nhanh, tiến mạnh vào kỷ nguyên mới-kỷ nguyên phát triển hùng cường, giàu mạnh của dân tộc.

Đại tá Lê Văn Hóa

Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Giám đốc Công an tỉnh Quảng Trị