QTO - Trước đây, họ đã từng vào rừng đặc dụng để đốn gỗ, săn bắt thú rừng… Bây giờ, tất cả họ đều trở thành những thành viên nòng cốt, năng nổ của các cộng đồng, nhóm hộ, hộ gia đình nhận khoán bảo vệ rừng của Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Quảng Trị như một cách để “chuộc lỗi” với rừng xanh.

Vào một ngày cuối tháng 4, Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm A Bung Nguyễn Xuân Tuấn đến thăm gia đình anh Hồ Văn Ác ở bản Cựp, xã Tà Rụt, để bàn kế hoạch tuần tra bảo vệ rừng. Vợ anh Ác là chị N. từng phải chấp hành án phạt tù trong vụ án “Hủy hoại rừng” xảy ra vào tháng 5/2020. Còn hiện tại, anh Ác là thành viên tích cực, năng nổ của Tổ bảo vệ rừng bản Cựp.

Anh Hồ Văn Ác cho biết, năm 2023, Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Đakrông đã tạo điều kiện cho anh tham gia Tổ bảo vệ rừng bản Cựp. Tổ được giao nhiệm vụ quản lý và bảo vệ 1.364ha rừng. Tham gia Tổ bảo vệ rừng bản Cựp, anh Ác được lực lượng Kiểm lâm tập huấn, tuyên truyền, phổ biến Luật Lâm nghiệp và các quy định về bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) nên anh càng hiểu hơn về giá trị của rừng đối với cộng đồng.

Theo Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm A Bung Nguyễn Xuân Tuấn, Tổ bảo vệ rừng bản Cựp được chia thành 3 nhóm và lập 1 chốt để bảo vệ rừng. Hằng tháng, tổ chủ động xây dựng kế hoạch bảo vệ diện tích rừng được giao. Các thành viên của tổ thường thay phiên nhau tiến hành kiểm tra, tuần tra rừng; bình quân mỗi thành viên có 2 ngày trong tuần đi kiểm tra, tuần tra rừng. Với cán bộ kiểm lâm địa bàn, thời gian ở rừng nhiều hơn ở nhà, có những chuyến đi tuần mất vài ngày trong rừng.

Ngoài ra, cán bộ kiểm lâm địa bàn thường xuyên cùng với thành viên các tổ bảo vệ rừng bám sát địa bàn, tuyên truyền cho người dân hiểu được chính sách và quy định của pháp luật về bảo vệ rừng; nâng cao ý thức sẵn sàng tố giác tội phạm; các vụ vi phạm đều được xử lý nghiêm minh, tạo tính răn đe… nên tình trạng xâm hại rừng ở Khu Bảo tồn thiên nhiên Đakrông được hạn chế đến mức thấp nhất.

Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm A Bung Nguyễn Xuân Tuấn cùng anh Hồ Văn Ác trong một chuyến tuần tra bảo vệ diện tích rừng được giao - Ảnh: S.H

Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Quảng Trị Hồ Viết Thắng thông tin, tổng diện tích quản lý của đơn vị là 66.145,77ha, gồm Khu Bảo tồn thiên nhiên Đakrông, Khu Bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa và Khu cảnh quan đường Hồ Chí Minh nằm trên 6 xã vùng đệm. Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Quảng Trị có lực lượng nhận khoán bảo vệ rừng trên diện tích hơn 39.778,29ha với sự tham gia của 18 cộng đồng dân cư, 10 nhóm hộ và 167 hộ gia đình trong vùng đệm.

Trong các cộng đồng, nhóm hộ, hộ gia đình nhận khoán bảo vệ rừng có nhiều người từng vào rừng đốn gỗ, săn bắt thú rừng. Bỏ lại quá khứ, đến bây giờ, khi đã trở thành thành viên của các tổ bảo vệ rừng thì chính họ là những người nòng cốt, nhiệt tình trong công tác bảo vệ rừng.

Các tổ bảo vệ rừng là “cánh tay” đắc lực giúp lực lượng kiểm lâm đấu tranh, ngăn chặn hiệu quả tình trạng xâm hại, hủy hoại rừng. Các thành viên của các tổ bảo vệ rừng có nhiệm vụ tuyên truyền, vận động người dân bảo vệ, không chặt phá rừng. Họ luân phiên tuần tra, không cho người vào khai thác, săn bắn trên diện tích rừng được bảo vệ; về mùa khô hanh chủ động các phương án trực phòng cháy rừng, khoanh vùng những nơi có nguy cơ cháy cao, tham mưu UBND xã, kiểm lâm địa bàn xây dựng các phương án phòng, chống cháy rừng…

Ngoài việc xây dựng và duy trì các cộng đồng, nhóm hộ, hộ gia đình nhận khoán bảo vệ rừng, Ban Quản lý rừng đặc dụng Nam Quảng Trị thường xuyên tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học cho người dân sống trong vùng đệm của các khu bảo tồn.

Chỉ trong năm 2025,  đơn vị đã triển khai 82 đợt họp dân ở 48 thôn, bản với 5.760 lượt người tham gia về nội dung tuyên truyền bảo vệ rừng, PCCCR, vận động người dân giải quyết tình trạng xâm lấn, lấn chiếm rừng và đất rừng đặc dụng; tổ chức 13 đợt tuyên truyền lưu động về công tác bảo vệ rừng, PCCCR, bảo tồn đa dạng sinh học tại các xã vùng đệm của các khu bảo tồn…

Sỹ Hoàng