QTO - Thời gian gần đây, tình trạng tự ý thay đổi linh kiện xe đạp điện, xe máy điện để chạy nhanh hơn đang trở thành trào lưu đáng lo ngại trong một bộ phận thanh thiếu niên, học sinh. Khi những chiếc xe vốn được thiết kế an toàn bị biến đổi về kết cấu, điều đó không chỉ vi phạm pháp luật, mà còn trở thành hiểm họa trực tiếp đối với tính mạng các em.

Ẩn họa cháy nổ, tai nạn

Trào lưu “độ, chế” xe đạp điện, xe máy điện trong lứa tuổi học sinh bắt nguồn từ tâm lý muốn thể hiện bản thân trước bạn bè. Theo thiết kế, xe đạp điện chỉ vận hành an toàn ở ngưỡng tốc độ khoảng 25-40km/h, xe máy điện tối đa khoảng 50km/h. Tuy nhiên, sau khi bị “độ, chế”, nhiều phương tiện có thể đạt tốc độ 60-80km/h, thậm chí vượt 100km/h.

Những thay đổi tưởng chừng đơn giản như thay IC, nâng cấp bình điện để xe chạy nhanh hơn lại kéo theo hàng loạt nguy cơ mất an toàn, như: Hệ thống phanh được thiết kế phù hợp với xe đi chậm sẽ hoàn toàn mất tác dụng khi bị ép chạy với vận tốc lớn, không đủ bám để dừng xe an toàn; khung sườn và lốp xe cũng không được thiết kế để chịu lực ly tâm cao, dẫn đến nguy cơ gãy gập hoặc xẹp lốp đột ngột khi vào cua; việc thay thế, nâng cấp bình ắc quy hay pin không rõ nguồn gốc và không tương thích làm tăng nguy cơ cháy nổ…

Công an xã Nam Hải Lăng phát hiện và lập biên bản các trường hợp “độ, chế” xe đạp điện của học sinh - Ảnh: Công an xã Nam Hải Lăng cung cấp

Một phương tiện vốn được xem là an toàn cho học sinh, khi bị can thiệp trái phép, đã không còn giữ được bản chất ban đầu. Điều đáng lo là người điều khiển các xe điện “độ chế” này phần lớn là học sinh chưa đủ tuổi, chưa có kỹ năng xử lý tình huống, khi tốc độ vượt quá khả năng kiểm soát, chỉ một va chạm nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Anh Nam, một thợ sửa xe lâu năm ở phường Nam Đông Hà cho biết, việc “độ, chế” để một chiếc xe đạp điện, xe máy điện chạy nhanh hơn thiết kế của nhà sản xuất khá dễ, không phức tạp như xe gắn máy chạy xăng. Các linh kiện như IC, pin, động cơ dùng cho xe đạp điện “độ, chế” cũng dễ dàng mua được trên các sàn thương mại điện tử. Thậm chí, trên một số mạng xã hội có cả hướng dẫn để học sinh tự thay đổi linh kiện, “độ, chế” xe điện. Nhận thấy việc tiếp tay cho trào lưu “độ, chế” xe điện là vi phạm pháp luật, gây mất an toàn, nên anh Nam từ chối các yêu cầu “nâng cấp” xe điện của học sinh.

Sự dễ dãi của phụ huynh và lỗ hổng quản lý

Không khó để bắt gặp hình ảnh những chiếc xe đạp điện, xe máy điện đã qua “độ, chế” của học sinh lao nhanh trên đường, nhất là vào giờ tan tầm. Mới đây, trong một buổi ra quân kiểm tra tại cổng trường học trên địa bàn xã Nam Hải Lăng, lực lượng chức năng đã phát hiện và lập biên bản 3 trường hợp học sinh tự ý thay đổi kết cấu, “độ, chế” phương tiện.

Thượng tá Nguyễn Văn Thăng, Trưởng Công an xã Nam Hải Lăng cho biết, Công an xã đã trực tiếp tuyên truyền về tác hại và những rủi ro pháp lý cho học sinh. Đồng thời yêu cầu học sinh và phụ huynh ký cam kết không tái phạm; buộc khôi phục phương tiện về nguyên trạng ban đầu theo đúng thiết kế của nhà sản xuất.

“Trong thời gian tới, Công an xã Nam Hải Lăng sẽ tiếp tục duy trì tuần tra và phối hợp với các cơ sở giáo dục tổ chức tuyên truyền ngoại khóa, giúp học sinh nhận thức đúng đắn về an toàn giao thông, quyết tâm đẩy lùi tình trạng “độ, chế” xe trong học đường”, thượng tá Nguyễn Văn Thăng nhấn mạnh.

Thời gian qua, lực lượng chức năng trên địa bàn tỉnh đã tăng cường kiểm tra, xử lý các trường hợp vi phạm tự ý thay đổi kết cấu xe, không đủ điều kiện điều khiển phương tiện, đặc biệt tại khu vực cổng trường. Tuy nhiên, nếu chỉ tập trung vào người điều khiển thì mới giải quyết được phần ngọn.

Trào lưu “độ, chế” xe điện trong học sinh là lời cảnh báo rõ ràng về khoảng trống trong quản lý và giáo dục, cũng như sự dễ dãi của phụ huynh. Để ngăn chặn hiệu quả tình trạng này, cần sự vào cuộc đồng bộ từ gia đình, nhà trường và các cơ quan chức năng. Giáo dục an toàn giao thông không chỉ là bài giảng trên lớp, mà phải bắt đầu từ sự nghiêm khắc của cha mẹ ngay từ việc kiểm soát phương tiện giao cho con mỗi ngày, trả lại cho xe điện đúng nghĩa là một phương tiện xanh và an toàn khi đến trường.

Thanh Hải