Phòng dịch bệnh vật nuôi từ cơ sở

  • 22:24, 17/11/2026
  • icon facebook
  • icon youtube
  • icon titok

QTO - Chăn nuôi phát triển, quy mô đàn vật nuôi trên địa bàn tỉnh ngày càng lớn nhưng nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu, nhất là trong điều kiện sản xuất còn nhỏ lẻ, phân tán. Từ ý thức chủ động của người chăn nuôi đến công tác tiêm phòng, giám sát và xử lý dịch bệnh tại địa phương, thực tiễn cho thấy phòng dịch hiệu quả không chỉ là trách nhiệm của mỗi hộ dân mà còn đòi hỏi sự vào cuộc thường xuyên, đồng bộ của chính quyền và lực lượng chuyên môn ngay từ cơ sở.

Tại thôn An Bình, xã Hiếu Giang, ông Hồ Văn Dương phát triển mô hình chăn nuôi lợn với quy mô khoảng 1.000 con/lứa, mỗi năm xuất chuồng hơn 2 lứa lợn. Ông Dương xác định, phòng bệnh phải được đặt lên hàng đầu, thay vì chỉ tập trung xử lý khi dịch bệnh xảy ra.

Theo ông Dương, một trong những giải pháp quan trọng trong phòng dịch là thực hiện đầy đủ quy trình tiêm phòng cho đàn lợn và bảo đảm quy trình chăm sóc phải an toàn. Hệ thống chuồng nuôi được đầu tư theo hướng khép kín, có camera theo dõi hoạt động của vật nuôi và kiểm soát người ra vào. Nền chuồng phải được giữ khô, sạch; khi thời tiết nắng nóng có quạt làm mát, lúc trời rét bổ sung thiết bị sưởi ấm.

Ông Hồ Văn Dương (ngoài cùng bên trái) chia sẻ xử lý chất thải bảo đảm an toàn dịch bệnh đàn vật nuôi - Ảnh: N.B
Ông Hồ Văn Dương (ngoài cùng bên trái) chia sẻ xử lý chất thải bảo đảm an toàn dịch bệnh đàn vật nuôi - Ảnh: N.B

Bên cạnh đó, gia đình ông cũng đầu tư hệ thống xử lý nước thải gần 1,2 tỉ đồng; bố trí khu vực riêng để thu gom, lưu giữ chất thải rắn, chất thải nguy hại và hợp đồng với đơn vị có chức năng để xử lý. Theo ông, nếu không được thu gom, bảo quản đúng cách, các loại chất thải này có thể phát tán ra môi trường, ảnh hưởng đến chính khu vực chăn nuôi và cộng đồng xung quanh.

Có thể thấy phòng dịch trong chăn nuôi không chỉ nằm ở việc tiêm đủ vắc xin mà cần được thực hiện đồng bộ từ kiểm soát con giống, chăm sóc, vệ sinh chuồng trại đến quản lý chất thải và môi trường. Tuy nhiên, điều kiện đầu tư và khả năng áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học giữa các hộ không đồng đều. Đặc biệt, ở những địa bàn có nhiều hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, việc tổ chức tiêm phòng, theo dõi đàn vật nuôi và vận động người dân chấp hành các biện pháp phòng dịch vẫn còn không ít khó khăn.

Công tác tiêm phòng cho đàn vật nuôi tại xã Hoàn Lão là một ví dụ. Địa bàn rộng, nhiều hộ chăn nuôi ở xa khu dân cư, trên các vùng rẫy hoặc trang trại khiến việc rà soát, nắm bắt nhu cầu và tổ chức tiêm phòng không phải lúc nào cũng thuận lợi.

Chị Dương Thị Hoài Châu, người tham gia công tác tiêm phòng tại địa phương cho biết, dù chính quyền và các thôn đã tuyên truyền, vận động, vẫn còn một số hộ chưa thực sự quan tâm, thậm chí cho rằng tiêm vắc xin không mang lại hiệu quả nên chưa chủ động đăng ký.

Chị Dương Thị Hoài Châu (ngoài cùng bên phải) hướng dẫn người dân phương pháp chăm sóc bảo đảm an toàn vật nuôi - Ảnh: N.B
Chị Dương Thị Hoài Châu (ngoài cùng bên phải) hướng dẫn người dân phương pháp chăm sóc bảo đảm an toàn vật nuôi - Ảnh: N.B

Trong khi đó, việc tiêm phòng cần có sự phối hợp của người chăn nuôi, từ đăng ký nhu cầu, bố trí thời gian đến tạo điều kiện để lực lượng chuyên môn tiếp cận đàn vật nuôi. Khi một bộ phận người dân còn tâm lý chủ quan, công tác tiêm phòng khó đạt được mức độ bao phủ như mong muốn. Đây cũng là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ dịch bệnh lây lan khi xuất hiện mầm bệnh.

Theo bà Lê Thị Như Bông, Phó Chủ tịch UBND xã Hoàn Lão, năm 2026, địa phương có hơn 7.100 con trâu, bò; hơn 18.200 con lợn và gần 170.000 con gia cầm. Với quy mô đàn vật nuôi lớn, trong khi xã chưa có cán bộ thú y chuyên trách, việc theo dõi, giám sát và phát hiện sớm dịch bệnh gặp những hạn chế nhất định.

Trước mắt, UBND xã phân công Phòng Kinh tế phối hợp với Trung tâm Dịch vụ tổng hợp, Trạm Chăn nuôi và Thú y số 3, các thôn và cơ sở chăn nuôi tăng cường giám sát, tổ chức tiêm phòng, vệ sinh, tiêu độc khử trùng; đồng thời kiến nghị cấp có thẩm quyền quan tâm bố trí nhân lực có chuyên môn thú y trực tiếp tại cấp xã.

Củng cố năng lực phòng dịch ngay từ cơ sở

Thực tế tại xã Hoàn Lão cũng là vấn đề đặt ra ở nhiều địa phương trong tỉnh. Khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành, việc sắp xếp tổ chức bộ máy đã tác động trực tiếp đến lực lượng thú y cơ sở. Trong khi đó, nhiệm vụ quản lý chăn nuôi, theo dõi đàn vật nuôi, kiểm soát dịch bệnh vẫn đòi hỏi phải được thực hiện thường xuyên, liên tục.

Tại xã Gio Linh, sau khi lực lượng thú y trước đây nghỉ theo chế độ, địa phương đã phải tìm phương án bổ sung nhân lực để duy trì công tác chuyên môn. Ông Nguyễn Văn Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Gio Linh cho biết, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã đã hợp đồng cán bộ thú y để thực hiện tiêm phòng và theo dõi tình hình dịch bệnh trên địa bàn. Với diện tích rộng, đàn vật nuôi phân bố ở nhiều khu vực, nếu không có người am hiểu chuyên môn trực tiếp theo dõi thì công tác phòng, chống dịch và kiểm soát hoạt động giết mổ sẽ gặp nhiều khó khăn.

 Tiêm phòng góp phần bảo vệ đàn vật nuôi phòng chống dịch bệnh - Ảnh: N.B
Tiêm phòng góp phần bảo vệ đàn vật nuôi phòng chống dịch bệnh - Ảnh: N.B

Ở một số địa bàn, người được giao phụ trách lĩnh vực nông nghiệp chưa có chuyên môn sâu về thú y. Do đó, khi vật nuôi xuất hiện dấu hiệu bất thường, việc nhận diện, chẩn đoán và đề xuất biện pháp xử lý cần có sự hỗ trợ của lực lượng chuyên môn. Chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán vẫn chiếm tỉ lệ đáng kể, khiến công tác kê khai, thống kê đàn vật nuôi và kiểm soát việc tái đàn gặp khó khăn. Điều này khiến cho chính quyền địa phương sẽ khó chủ động trong xây dựng kế hoạch tiêm phòng, giám sát dịch bệnh và tổ chức xử lý khi có ổ dịch phát sinh.

Theo ông Nguyễn Phú Quốc, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, toàn tỉnh hiện có trên 180.000 con trâu, bò; gần 500.000 con lợn và hơn 10 triệu con gia cầm. Từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh đã ghi nhận các ổ dịch cúm A/H5N1, viêm da nổi cục, dịch tả lợn châu Phi. Trong điều kiện chăn nuôi còn nhỏ lẻ, phân tán, việc áp dụng các biện pháp an toàn sinh học chưa đồng đều, nguy cơ dịch bệnh vẫn hiện hữu.

Đáng chú ý, toàn tỉnh hiện chỉ có 14/78 xã, phường bố trí được lực lượng thú y cơ sở. Sự thiếu hụt này ảnh hưởng trực tiếp đến việc nắm bắt tình hình chăn nuôi, phát hiện, đề xuất xử lý dịch bệnh cũng như triển khai tiêm phòng, tiêu độc khử trùng.

Vì vậy, việc sớm kiện toàn lực lượng thú y cơ sở là yêu cầu cấp thiết để bảo đảm công tác phòng, chống dịch bệnh được thực hiện thường xuyên, liên tục, không để gián đoạn.

Phòng dịch bệnh vật nuôi là nhiệm vụ không thể thực hiện theo từng đợt hay chỉ tập trung khi xuất hiện ổ dịch. Từ việc người chăn nuôi chủ động tiêm phòng, bảo đảm an toàn sinh học đến sự giám sát, hướng dẫn và xử lý của chính quyền, ngành chức năng, mỗi khâu đều có vai trò quan trọng. Khi lực lượng thú y cơ sở được củng cố, trách nhiệm quản lý được phân công rõ ràng và người dân nâng cao ý thức chấp hành, công tác phòng dịch mới có thể chuyển từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa, bảo vệ đàn vật nuôi ngày càng phát triển.

Nguyên Bảo 

tin liên quan

Xây dựng nông thôn mới thực chất, hiệu quả
Xây dựng nông thôn mới thực chất, hiệu quả
QTO - Dù còn gặp nhiều khó khăn trong thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) nhưng với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, xã Ninh Châu đang tiếp tục huy động tối đa mọi nguồn lực, phấn đấu hoàn thiện và nâng cao chất lượng các tiêu chí, hướng tới mục tiêu NTM hiện đại.
Điểm tựa để phụ nữ phát triển kinh tế
Điểm tựa để phụ nữ phát triển kinh tế
QTO - Từ nguồn vốn tín dụng chính sách, sự hỗ trợ về kiến thức, kỹ thuật đến kết nối các mô hình sản xuất hiệu quả, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Đồng Lê đang trở thành điểm tựa để hội viên mạnh dạn đầu tư phát triển kinh tế. Nhiều mô hình kinh tế do phụ nữ làm chủ từng bước khẳng định hiệu quả, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống gia đình và xây dựng nông thôn mới.
Tập huấn phát triển mô hình nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm cho các hợp tác xã
Tập huấn phát triển mô hình nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm cho các hợp tác xã
QTO - Sáng 16/11, tại phường Đông Hà, Liên minh Hợp tác xã (HTX) tỉnh tổ chức khai mạc lớp tập huấn về “Phát triển mô hình nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm” cho các HTX trên địa bàn tỉnh năm 2026.