QTO - Những năm gần đây, việc ứng dụng công nghệ cao (CNC) và chuyển đổi sang phương thức sản xuất bền vững đang trở thành xu hướng tất yếu. Tại Quảng Trị, tư duy làm nông nghiệp đang có bước chuyển mình mạnh mẽ từ “định hướng” sang “hành động”, hướng tới xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, xanh, sinh thái và thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Bước tiến công nghệ cao

Việc ứng dụng CNC vào sản xuất nông nghiệp đang dần trở thành hướng đi bền vững tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Trị. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên, nhiều nông dân và doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư lớn để làm chủ quy trình sản xuất, mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội.

Tại thôn Văn La, xã Quảng Ninh, ông Lê Ngọc Phúc là một trong những người tiên phong triển khai mô hình trồng dưa lưới, dưa vua và dưa chuột bao tử trong nhà lưới. Với diện tích hơn 800m², ông Phúc đầu tư gần 1 tỉ đồng để xây dựng hệ thống nhà lưới hiện đại cho khoảng 1.500 gốc dưa.

Theo ông Phúc, việc trồng dưa trong nhà lưới mang lại nhiều lợi ích vượt trội so với sản xuất truyền thống. Môi trường khép kín giúp ngăn chặn hiệu quả sâu bệnh, giảm đáng kể việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, bảo đảm sản phẩm sạch và an toàn cho người tiêu dùng. Hệ thống tưới nhỏ giọt cung cấp nước đến từng gốc cây, tránh lãng phí nước. Nhờ kiểm soát tốt môi trường và dinh dưỡng, dưa cho quả đồng đều, hương vị thơm ngon và đạt chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm. Mô hình này không chỉ nâng cao thu nhập cho gia đình ông mà còn mở ra hướng đi mới cho địa phương.

Cây cà gai leo được trồng trên vùng đồi xã Hiếu Giang với quy trình khép kín, đạt tiêu chuẩn GACP-WHO - Ảnh: L.Chi

Nắm bắt xu hướng thực phẩm sạch, Công ty TNHH Thương mại-Xây dựng tổng hợp Hoàng Văn đã mạnh dạn đầu tư hơn 80 tỉ đồng để xây dựng trang trại chăn nuôi gà đẻ trứng tại thôn Hoàng Viễn, xã Lệ Ninh. Trên diện tích 10ha, mô hình được vận hành bằng dây chuyền hiện đại, khép kín nhập khẩu hoàn toàn từ Đan Mạch.

Trang trại có quy mô 190.000 con gà mỗi năm, trong đó có 90.000 gà đẻ trứng. Điểm nổi bật của sản phẩm chính là việc ứng dụng công nghệ vào truy xuất nguồn gốc. Mỗi vỉ trứng gà đều được dán mã QR giúp khách hàng có thể kiểm tra chi tiết về ngày sản xuất, hạn sử dụng và quy trình chăn nuôi đạt chuẩn VietGAP chỉ bằng một thao tác đơn giản trên điện thoại.

Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN-MT), toàn tỉnh hiện có trên 417 cơ sở ứng dụng CNC; trong đó có 98 nhà màng, nhà kính với diện tích gần 8,8 ha, 105 hợp tác xã (HTX) nông nghiệp ứng dụng CNC và trên 192ha nuôi tôm ứng dụng CNC. Nhiều doanh nghiệp, như: Organicsmore, Tập đoàn Quế Lâm, Tổng Công ty Thương mại Quảng Trị, Butaphan, Hòa Phát, C.P. Việt Nam, Tập đoàn Việt-Úc đã đầu tư sản xuất, chế biến theo hướng CNC, góp phần hình thành các vùng sản xuất tập trung và chuỗi giá trị nông sản.

Đột phá tư duy với nông nghiệp hữu cơ

Những năm gần đây, sản xuất hồ tiêu hữu cơ đã trở thành hướng đi chủ lực trong chiến lược phát triển bền vững cây hồ tiêu của tỉnh. Trong đó, nhiều hộ nông dân và HTX trên địa bàn các xã, như: Cồn Tiên, Cửa Tùng, Vĩnh Hoàng... đã mạnh dạn chuyển đổi phương thức canh tác, thay thế phân bón hóa học bằng chế phẩm sinh học, tận dụng nguồn phụ phẩm nông nghiệp để ủ phân hữu cơ, duy trì thảm thực vật tự nhiên và áp dụng quy trình chăm sóc an toàn. Không chỉ giúp cây tiêu phát triển khỏe, giảm sâu bệnh, trồng tiêu hữu cơ còn tạo ra sản phẩm có chất lượng vượt trội, đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của thị trường trong và ngoài nước.

Phó Giám đốc Sở NN-MT Nguyễn Hồng Phương cho biết, phát triển nông nghiệp hữu cơ tiếp tục được tỉnh xác định là giải pháp trọng tâm thúc đẩy nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững. Đến nay, toàn tỉnh có trên 1.497ha được chứng nhận hữu cơ, gồm: 227ha lúa, 20,2ha cà phê, 94,6ha hồ tiêu, 534ha cây ăn quả, 552,6ha cây dược liệu và cây trồng khác.

Mùa vàng trên cánh đồng sản xuất lúa hữu cơ ST25 ở xã Nam Ba Đồn - Ảnh: L.Chi

Bên cạnh đó, toàn tỉnh có 384ha lúa canh tác tự nhiên và trên 619ha sản xuất theo hướng hữu cơ đang hoàn thiện điều kiện chứng nhận. Các mô hình lúa hữu cơ đạt năng suất 55-68 tạ/ha, được bao tiêu với giá cao hơn thị trường 20%-40%, lợi nhuận đạt 20-30 triệu đồng/ha, cao hơn 20%-35% so với sản xuất truyền thống.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, nhiều mô hình chăn nuôi gia súc, gia cầm an toàn sinh học, theo hướng hữu cơ, kinh tế tuần hoàn đang được triển khai nhân rộng. Các HTX, hộ chăn nuôi đang duy trì và mở rộng hơn 2.100ha nuôi cá-lúa sinh thái; 8,25ha nuôi tôm VietGAP và 184ha nuôi tôm theo hướng an toàn thực phẩm.

Hướng tới nông nghiệp xanh, hiện đại và bền vững

Theo Phó Giám đốc Sở NN-MT Nguyễn Hồng Phương, sau gần một năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nông nghiệp xanh bước đầu đã chuyển từ “định hướng” sang “hành động” với nhiều kết quả rõ nét, như: Hình thành vùng nguyên liệu giảm phát thải, mở rộng sản xuất hữu cơ, phát triển chuỗi liên kết và ứng dụng mạnh chuyển đổi số. Đây là nền tảng quan trọng để từng bước xây dựng Quảng Trị trở thành trung tâm kinh tế nông nghiệp xanh của vùng Bắc Trung bộ và duyên hải miền Trung.

Trong thời gian tới, tỉnh xác định lấy phát triển kinh tế nông nghiệp xanh làm định hướng xuyên suốt, tập trung vào 4 trụ cột chính, gồm: Trồng trọt giảm phát thải, an toàn, hữu cơ; chăn nuôi an toàn sinh học; thủy sản công nghệ cao; lâm nghiệp bền vững theo tiêu chuẩn FSC; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển kinh tế hợp tác, liên kết chuỗi giá trị và thu hút đầu tư nhằm nâng cao giá trị gia tăng, hiệu quả sản xuất và phát triển nông nghiệp bền vững.

Ngành NN-MT tập trung cơ cấu lại ngành trồng trọt theo hướng xanh, hữu cơ và phát thải thấp; phát triển các vùng sản xuất tập trung gắn với vùng nguyên liệu phục vụ chế biến và xuất khẩu; mở rộng diện tích sản xuất hữu cơ, sản xuất theo VietGAP, GlobalGAP, IPHM và các mô hình sản xuất giảm phát thải; đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, liên kết tiêu thụ và ứng dụng công nghệ số trong sản xuất nhằm nâng cao giá trị gia tăng và giảm phát thải khí nhà kính.

Bên cạnh đó, ngành NN-MT tiếp tục đẩy mạnh phát triển chăn nuôi theo hướng an toàn sinh học, hữu cơ và kinh tế tuần hoàn; khuyến khích phát triển trang trại quy mô tập trung, ứng dụng CNC gắn với kiểm soát dịch bệnh, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường; thu hút doanh nghiệp đầu tư phát triển chăn nuôi CNC, cơ sở giết mổ tập trung và chế biến sản phẩm; hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ; tiếp tục cơ cấu lại ngành thủy sản theo hướng hiện đại, hiệu quả và có trách nhiệm; mở rộng nuôi trồng thủy sản ứng dụng CNC, nuôi biển, nuôi theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ và an toàn thực phẩm; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và công nghệ sinh học trong toàn ngành…

Lan Chi