QTO - Với tình yêu quê hương và niềm đam mê khám phá công nghệ, cô giáo Lê Thị Ngọc Lan, dạy môn Địa lý, Trường THCS và THPT Bắc Sơn (trường đóng tại xã Tuyên Lâm) đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thực hiện hàng chục video giới thiệu về các địa danh, di tích lịch sử, cảnh quan thiên nhiên và nét đẹp văn hóa địa phương. Những thước phim của cô không chỉ góp phần lan tỏa hình ảnh quê hương mà còn mở ra hướng tiếp cận mới trong việc ứng dụng công nghệ AI vào giáo dục.
Khi tình yêu quê hương kết hợp AI
Sinh ra và lớn lên tại xã Tuyên Phú, cô giáo Lê Thị Ngọc Lan (SN 1985) có tình yêu đặc biệt với lịch sử, địa lý và văn hóa quê hương. Cô tốt nghiệp khoa Địa lý, Trường đại học Sư phạm Huế năm 2007, sau đó hoàn thành chương trình thạc sĩ năm 2009. Từ năm 2010 đến nay, cô gắn bó với công việc giảng dạy tại Trường THCS và THPT Bắc Sơn.
Ngoài những giờ lên lớp, cô Lan dành nhiều thời gian tìm hiểu thiên nhiên, con người, lịch sử và những câu chuyện văn hóa của các vùng đất. Qua những chuyến đi, quá trình tìm hiểu tài liệu, cô nhận thấy quê hương có nhiều cảnh quan đẹp, những địa danh giàu giá trị lịch sử nhưng chưa được nhiều người biết đến.
Trong khi đó, sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là AI đã mở ra những cách thức mới để truyền tải thông tin. Từ những bức ảnh, tư liệu và lời thuyết minh, AI có thể hỗ trợ tạo nên những video sinh động, giúp người xem hình dung rõ hơn về một địa danh hay câu chuyện lịch sử. “Ban đầu, tôi chỉ muốn lưu giữ những hình ảnh đẹp, chia sẻ những điều mình biết về quê hương. Nhưng càng làm, tôi càng say mê và mong muốn giới thiệu được nhiều địa danh, di tích lịch sử hơn”, cô Lan chia sẻ.
![]() |
| Cô giáo Lê Thị Ngọc Lan (áo hồng) đang dạy học sinh tại Trường THCS và THPT Bắc Sơn - Ảnh: X.V |
Theo cô Lan, lịch sử và địa lý luôn có mối quan hệ mật thiết. Nếu địa lý giúp con người hiểu về thiên nhiên, cảnh quan và đặc điểm của một vùng đất thì lịch sử giải thích những sự kiện, dấu ấn và quá trình hình thành các giá trị trên vùng đất ấy.
Bởi vậy, trong mỗi video, cô không chỉ chú trọng giới thiệu cảnh quan mà còn cố gắng lồng ghép những câu chuyện lịch sử, văn hóa và đời sống. Ví dụ, dòng sông Gianh không chỉ mang những đặc điểm địa lý riêng mà còn gắn với những câu chuyện lịch sử. Hay với một hang động, ngọn núi hoặc cây cầu, bên cạnh vẻ đẹp cảnh quan còn có những dấu ấn về con người, chiến tranh và quá trình phát triển của quê hương. Do vậy, qua mỗi video, cô Lan mong muốn đưa người xem đến với một vùng đất như đang trải nghiệm một chuyến tham quan nhỏ.
Kể chuyện bằng AI
Video đầu tiên cô giáo Ngọc Lan thực hiện là sản phẩm giới thiệu về Quảng Trị sau sáp nhập. Khi quê hương bước sang một giai đoạn phát triển mới, cô mong muốn xây dựng một sản phẩm có thể khái quát diện mạo, cảnh quan thiên nhiên, những giá trị lịch sử, văn hóa và tiềm năng của vùng đất.
“Thời điểm ấy, kinh nghiệm làm video bằng AI còn hạn chế nên tôi phải tự tìm hiểu từ cách viết câu lệnh, lựa chọn hình ảnh, tạo chuyển động đến ghép nối các phân cảnh. Không ít chi tiết tôi phải thực hiện lại nhiều lần mới đạt yêu cầu. Khi thấy những hình ảnh quen thuộc của quê hương Quảng Trị, như dòng sông, ngọn núi, con người, văn hóa... hiện lên sinh động trên video, nhận được nhiều lượt thích, bình luận, chia sẻ của cộng đồng mạng khiến tôi rất vui”, cô Lan tâm sự.
Đến nay, cô giáo Lê Thị Ngọc Lan đã thực hiện trên 30 video về các địa danh, di tích lịch sử, cảnh quan thiên nhiên và nét đẹp văn hóa địa phương (chủ yếu trên địa bàn huyện Tuyên Hóa cũ). Trong đó, những sản phẩm về hang Lèn Hà, cầu Ka Tang và tuyến đường sắt trên không... để lại nhiều ấn tượng cho người xem. Một số video thu hút hàng nghìn lượt xem, lượt thích, bình luận và chia sẻ.
![]() |
| Những hình ảnh trong các video do cô giáo Ngọc Lan thực hiện hiện lên rất sinh động - Ảnh: AI |
Nếu video về hang Lèn Hà gợi lên niềm xúc động khi tìm hiểu về những hy sinh, mất mát và tinh thần kiên cường của thế hệ cha ông trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước thì video về cầu Ka Tang và tuyến đường sắt trên không tại xã Tuyên Lâm lại mở ra cơ hội khám phá những dấu ấn lịch sử về giao thông.
Để hoàn thành mỗi sản phẩm, cô Lan thường bắt đầu bằng việc lựa chọn chủ đề, tìm kiếm thông tin từ sách, báo, tài liệu lịch sử địa phương, nhân chứng và các nguồn chính thống. Sau khi đối chiếu thông tin, cô lựa chọn hình ảnh thực tế, xây dựng kịch bản, viết lời dẫn và chia nội dung thành từng phân cảnh. Tiếp đó, AI được sử dụng để hỗ trợ tạo chuyển động, xây dựng nhân vật dẫn chuyện và hoàn thiện video.
Trong quá trình sáng tạo, cô Lan luôn đặt tính chính xác của thông tin lên hàng đầu. Theo cô, AI có thể giúp cách kể chuyện trở nên hấp dẫn, nhưng không thể thay thế việc nghiên cứu, đối chiếu và kiểm chứng tư liệu. Hình ảnh thực tế, giá trị lịch sử và đặc trưng văn hóa của địa phương phải được tôn trọng, tránh để công nghệ làm sai lệch thông tin.
Những video được cô đăng tải trên mạng xã hội đã nhận được sự quan tâm, chia sẻ và động viên của nhiều người, nhất là những người con xa quê. Anh Đinh Gia Bảo, một người dân xã Đồng Lê đang sinh sống tại Ninh Bình tâm sự: “Có những hình ảnh rất đỗi bình thường với người đang sống ở quê nhưng lại chứa đựng cả một miền ký ức đối với người đi xa. Xem video của cô giáo Ngọc Lan đã giúp tôi vơi đi nỗi nhớ quê phần nào; biết thêm về lịch sử, văn hóa địa phương và tự hào hơn về nơi mình sinh ra”.
Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Bắc Sơn Trần Xuân Bách cho biết: “Những kiến thức về địa danh, sông núi, cảnh quan thiên nhiên, di tích lịch sử hay đặc điểm văn hóa địa phương được thể hiện qua các video do cô giáo Lê Thị Ngọc Lan thực hiện rất sinh động, gần gũi. Thời gian tới, nhà trường sẽ khuyến khích các giáo viên tiếp tục thực hiện, khai thác các video phù hợp để giảng dạy môn Địa lý, Lịch sử, Giáo dục địa phương và Hoạt động trải nghiệm; nghiên cứu ứng dụng AI để thiết kế bài giảng, tạo hứng thú học tập cho học sinh về các môn học khác”...
Theo thầy giáo Trần Xuân Bách, việc ứng dụng AI không chỉ dừng lại ở việc tạo ra những sản phẩm truyền thông hấp dẫn mà còn có thể góp phần đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường tính trực quan và phát huy khả năng sáng tạo của giáo viên, học sinh. Đây cũng là hướng đi phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục và chuyển đổi số hiện nay.
Xuân Vương










