QTO - Nhiều bạn trẻ Quảng Trị đã tình nguyện vượt đèo dốc xa xôi, mang ánh sáng chuyển đổi số lên với những bản làng miền biên viễn, giúp đồng bào vùng cao thu hẹp khoảng cách số, hòa nhịp với dòng chảy hiện đại...

Lớp học đặc biệt

Mấy ngày nay, chiếc điện thoại của bạn Trịnh Thị Phương Uyên, sinh viên Trường cao đẳng Sư phạm Quảng Trị nhận được nhiều cuộc gọi, tin nhắn lạ từ xã Lao Bảo. Ngoài những lời hỏi thăm, một số người dân liên lạc, hỏi Uyên cách sử dụng ChatGPT, làm poster, cài đặt ứng dụng mới. Mỗi lần điện thoại đổ chuông, Uyên cảm thấy rất vui. Uyên cho biết, chuyến đưa “số” lên vùng biên của cô và các tình nguyện viên khác đã có kết quả.

Với Uyên, vùng đất Lao Bảo không xa lạ. Vượt gần 100km, cô từng nhiều lần cùng các đội, nhóm thiện nguyện lên đây hỗ trợ người dân có hoàn cảnh khó khăn. Tuy nhiên, chuyến ngược ngàn vừa qua lại rất đặc biệt. “Trước đây, chúng em mang quần áo ấm, sách vở hay nhu yếu phẩm cần thiết lên với bà con. Lần này, món quà mang đến xã vùng biên Lao Bảo lại là tri thức số. Em không biết bà con sẽ đón nhận như thế nào?”, Uyên chia sẻ.

Ban Chủ nhiệm Đội hình tình nguyện viên Bình dân học vụ số vùng biên nhận nhiệm vụ đưa “số” đến với đồng bào vùng cao - Ảnh: TĐCC

Không bảng đen, phấn trắng truyền thống, lớp học của Phương Uyên và các thành viên Đội hình tình nguyện viên Bình dân học vụ số vùng biên tỉnh là màn hình LED, những hoạt động vừa học, vừa chơi, bộ câu trả lời trắc nghiệm… Dậy từ 4 giờ sáng, vượt qua những cung đèo quanh co, đến nơi, các bạn trẻ không cho phép mình nghỉ ngơi, mà bắt tay ngay vào công việc. Vậy mà, không ai trong họ cảm thấy mỏi mệt. Các tình nguyện viên nhanh chóng hướng dẫn từng thao tác nhỏ để người dân có thể thực hiện được ngay tại chương trình.

Dành nhiều tâm huyết nên Phương Uyên và các bạn rất mừng khi thấy những ánh mắt háo hức, nụ cười trên gương mặt mọi người. Phấn khởi khoe chiếc điện thoại nay đã có thêm nhiều ứng dụng tiện ích, anh Hồ Văn Trung, người dân thôn Ka Tăng, chia sẻ: “Nhờ các bạn tình nguyện viên kiên nhẫn chỉ dẫn, mình đã biết tra cứu thông tin chính thống, tự tạo fanpage, thiết kế hình ảnh, ghép nhạc để sau này quảng bá sản phẩm địa phương. Trở về thôn, mình sẽ hướng dẫn lại cho bà con”.

Nối dài “nhịp cầu công nghệ”

Phương Uyên là 1 trong 33 mảnh ghép của Đội hình tình nguyện viên Bình dân học vụ số vùng biên do Tỉnh đoàn Quảng Trị thành lập, ra mắt vào đầu tháng 8/2026, được phân công hỗ trợ 15 xã biên giới. Chủ nhiệm đội hình là Ngô Viết Phương Nhung (SN 2004), trú tại phường Nam Đông Hà. Hiện tại, Nhung đang là sinh viên năm cuối Đại học FPT.

Dẫu đang ở giai đoạn “chạy nước rút” làm đồ án tốt nghiệp nhưng Phương Nhung vẫn gác lại mọi bận rộn để nhận trách nhiệm tổ chức, điều phối đội hình tình nguyện. Nhung kể, nhờ có kinh nghiệm làm tình nguyện viên ở Lễ hội Vì Hòa bình và chịu khó cập nhật kiến thức, kỹ năng về công nghệ nên cô đã vượt qua các vòng tuyển chọn, được tin tưởng giao dẫn dắt đội hình. Nhung đến với nhiệm vụ mới từ quyết tâm cống hiến công sức nhỏ bé của mình cho quê hương.

“Là sinh viên một ngôi trường công nghệ, em hiểu rằng nếu không bắt nhịp chuyển đổi số, người dân vùng sâu, vùng xa sẽ thiệt thòi. Chia sẻ kỹ năng mình có cho cộng đồng chính là cách nhanh nhất để chúng em giúp bà con thu hẹp khoảng cách số”, Nhung bộc bạch.

Học sinh vùng cao Tuyên Lâm được trang bị những kiến thức, kỹ năng về chuyển đổi số - Ảnh: TĐCC

Trước khi đồng hành với các tình nguyện viên phụ trách địa bàn đến với xã Lao Bảo, Phương Nhung cùng các thành viên cốt cán khác đã cùng Tỉnh đoàn, Trung tâm Phát triển khoa học, công nghệ và tài năng trẻ đưa Ngày hội Bình dân học vụ số lên 2 xã vùng biên: Tuyên Lâm và Hướng Phùng.

Không chỉ trang bị kỹ năng số, đoàn còn mang cả không gian trải nghiệm Robotics, STEM/STEAM, tổ chức cuộc thi “Lập trình cùng AI”, “Rung chuông vàng nâng cao năng lực số”… cho người dân địa phương. Những khái niệm vốn xa vời với đồng bào vùng cao trở nên gần gũi qua lời hướng dẫn, từng cử động của chú robot, mô hình khoa học trực quan.

Thắp sáng vùng biên

Tham gia Ngày hội “Bình dân học vụ số” tại xã vùng biên Tuyên Lâm, chị Trần Thị Thu, Bí thư Tỉnh đoàn khẳng định, đây không phải là những buổi tập huấn lý thuyết đơn thuần, mà là hành trình xung kích nhằm đưa tinh thần đổi mới sáng tạo thấm sâu vào đời sống bà con biên giới, nơi hạ tầng còn thiếu thốn nhưng khát khao vươn lên chưa bao giờ vơi cạn.

Nhắc đến “nhịp cầu số” được dựng xây bằng sức trẻ mới hình thành, chị Thu cho biết: “Chúng tôi rất vui mừng khi Đội hình tình nguyện viên Bình dân học vụ số vùng biên đã phát huy vai trò tiên phong, chủ động đưa kiến thức, kỹ năng số đến với đoàn viên, thanh thiếu nhi và người dân tại cơ sở, phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế của từng địa bàn. Nỗ lực của các bạn đã góp phần từng bước lan tỏa tinh thần học tập, ứng dụng, làm chủ công nghệ trong cộng đồng”.

Niềm vui của các em nhỏ vùng cao khi được tiếp cận công nghệ mới - Ảnh: TĐCC

Chia sẻ của Bí thư Tỉnh đoàn đã nhân lên niềm vui, quyết tâm trong mỗi thành viên đội hình đưa “số” lên vùng biên. Trước đó, sau khi ra mắt, các tình nguyện viên đã chủ động kết nối với các địa phương để hỗ trợ từ xa. Dựa trên nguyện vọng từ cơ sở, qua việc nắm bắt những khó khăn, vướng mắc, họ cùng nhau xây dựng kế hoạch để tổ chức chương trình trực tiếp thiết thực, hiệu quả nhất.

Đến nay, đội hình đã trực tiếp đưa ánh sáng của chuyển đổi số đến với nhiều xã vùng biên, như: Lao Bảo, La Lay, Đakrông, Kim Phú, Dân Hóa… Mục tiêu của đội hình là trong tháng 9 sẽ hoàn thành việc tổ chức các hoạt động bình dân học vụ số ở 15 xã vùng biên. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, họ sẽ tiếp tục hỗ trợ bằng hình thức trực tuyến nếu cán bộ địa phương, người dân cần.

Theo chủ nhiệm đội hình Ngô Viết Phương Nhung, phần lớn các tình nguyện viên đều là học sinh, sinh viên. Dù bận rộn với việc học tập nhưng ai cũng thu xếp thời gian để hỗ trợ tốt nhất cho đồng bào vùng biên. Các bạn không ngại canh thâu soạn giáo án, cơn say xe trên chặng đường núi quanh co, những công việc từ bé đến lớn đều tới tay… Đáp lại nỗ lực ấy là niềm vui khi họ được góp sức trẻ đưa tri thức số đến với vùng phên dậu của Tổ quốc, giúp đồng bào vùng biên tiến nhanh trên con đường hội nhập, phát triển.

Quang Hiệp - Minh Thúy