QTO - Đầu tháng 4 vừa qua, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 1720/KH-UBND về triển khai chương trình nâng cao năng suất, chất lượng (NSCL) giai đoạn 2026-2030. Đây là minh chứng cho thấy tầm quan trọng của NSCL trong bối cảnh hiện nay, quyết định năng lực cạnh tranh và vị thế của doanh nghiệp trên thương trường. Chính vì vậy, vừa qua, Sở Khoa học và Công nghệ (KHCN) đã tổ chức hội thảo khoa học “Nâng cao NSCL của sản phẩm, hàng hóa trên cơ sở áp dụng các giải pháp về tiêu chuẩn đo lường chất lượng, hệ thống quản lý tiên tiến, công cụ cải tiến NSCL trên địa bàn tỉnh Quảng Trị”, mở ra nhiều giải pháp linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả.

Tại hội thảo, theo Trưởng phòng Quản lý Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (Sở KHCN) Lê Thị Hà Nhiên, 5 năm qua, công tác quản lý tiêu chuẩn đo lường chất lượng trên địa bàn tỉnh đã đạt được những kết quả tích cực và thực chất. Một trong những điểm nhấn quan trọng phải kể đến là việc hoàn thiện khung pháp lý, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

HĐND tỉnh đã kịp thời ban hành các nghị quyết hỗ trợ ứng dụng, chuyển giao và nhân rộng kết quả KHCN. Sở KHCN cũng đã tham mưu UBND tỉnh triển khai các nhiệm vụ KHCN phục vụ phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, tập trung vào nâng cao NSCL sản phẩm hàng hóa.

Bên cạnh đó, công tác thông tin và tuyên truyền đã được triển khai một cách sâu rộng và đa dạng về hình thức. Đồng thời, 23 lớp tập huấn được tổ chức với hàng trăm học viên tham gia, góp phần nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp, người lao động, cán bộ quản lý và sinh viên về vai trò của tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và chất lượng sản phẩm hàng hóa.

Nhờ vậy, những năm qua, các doanh nghiệp đẩy mạnh áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến tiêu biểu. Đặc biệt, công tác hỗ trợ xác lập quyền sở hữu trí tuệ cũng đạt được nhiều kết quả tích cực với 13 sản phẩm đặc sản địa phương được hỗ trợ bảo hộ nhãn hiệu…

Nhiều tham luận có giá trị thực tiễn cao được trình bày tại hội thảo - Ảnh: Sở KHCN

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, công tác nâng cao NSCL trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế, như: Tỉ lệ doanh nghiệp áp dụng các giải pháp nâng cao NSCL trên địa bàn tỉnh còn ở mức thấp; phần lớn doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh có quy mô nhỏ và vừa, năng lực tài chính còn hạn chế, nên chưa mạnh dạn đầu tư đổi mới công nghệ và áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến; một số doanh nghiệp vẫn giữ thói quen sản xuất truyền thống. Nguồn kinh phí phục vụ triển khai chương trình chủ yếu vẫn dựa vào ngân sách nhà nước, chưa huy động được mạnh mẽ nguồn lực xã hội hóa…

Các địa phương tham gia hội thảo đã nêu rõ những khó khăn, thách thức và đề xuất các giải pháp hiệu quả nhằm nâng cao NSCL. Đại diện UBND phường Nam Đông Hà đề xuất cần phát động mạnh mẽ phong trào thi đua cải tiến kỹ thuật và nâng cao năng suất lao động. Qua đó, khuyến khích cán bộ, công chức, doanh nghiệp và người lao động nghiên cứu, đề xuất sáng kiến, giải pháp cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất; nhân rộng các mô hình hiệu quả, góp phần nâng cao năng suất các yếu tố tổng hợp và hiệu quả phát triển kinh tế-xã hội của địa phương.

Còn theo đại diện UBND xã Nam Trạch, một trong những giải pháp “cần làm ngay” chính là tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu cho Ban quản trị các hợp tác xã (HTX) về kỹ năng quản trị năng suất và các quy định mới về đo lường chất lượng hàng hóa. Để phát huy những thành quả đã đạt được và phát triển hơn nữa, UBND xã Nam Trạch đề nghị Sở KHCN tiếp tục quan tâm, có chính sách hỗ trợ kinh phí cho các HTX thực hiện những dự án đổi mới công nghệ, đặc biệt là các mô hình nông nghiệp sinh thái và chế biến sâu tinh dầu để nâng tầm giá trị sản phẩm địa phương.

Đặc biệt, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh mang đến hội thảo những giải pháp đã được triển khai hiệu quả ngay tại đơn vị mình. Công ty CP Bình Điền Quảng Trị đã ứng dụng các giải pháp mang tính hệ thống, tập trung vào 3 trụ cột chính: Tiêu chuẩn đo lường chất lượng-Hệ thống quản lý tiên tiến-Công cụ cải tiến NSCL. Trong đó, công ty tạo dấu ấn với giải pháp về công cụ cải tiến NSCL.

Bên cạnh hệ thống quản lý, công ty từng bước áp dụng các công cụ cải tiến hiện đại, bao gồm: Lean Manufacturing (loại bỏ lãng phí trong sản xuất); Kaizen (thúc đẩy cải tiến liên tục từ cấp cơ sở); chu trình PDCA (Plan-Do-Check-Act) nhằm quản lý và cải tiến quy trình và 5S nâng cao (duy trì môi trường làm việc khoa học, hiệu quả). Việc áp dụng các công cụ này đã mang lại nhiều kết quả tích cực: Giảm thời gian sản xuất; tăng hiệu suất sử dụng máy móc; giảm tỉ lệ sai lỗi và nâng cao năng suất lao động.

Trong giai đoạn 2026-2030, tỉnh xác định nâng cao NSCL là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và phát triển bền vững. Mục tiêu trọng tâm là đẩy mạnh ứng dụng các giải pháp về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hệ thống quản lý tiên tiến, công cụ cải tiến NSCL và chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo bà Lê Thị Hà Nhiên, tỉnh cần đẩy mạnh các giải pháp về tiếp tục đổi mới công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp theo hướng thiết thực, hiệu quả. Qua đó, tăng cường giới thiệu các mô hình “người thật, việc thật”, các doanh nghiệp điển hình. Ngoài ra, cần tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận với các công cụ của sản xuất thông minh và năng suất xanh; đồng thời, nâng cao năng lực cho các tổ chức đánh giá sự phù hợp và các phòng thử nghiệm.

Mai Nhân