QTO - Hơn 11 năm bền bỉ nghiên cứu, ông Cao Minh Tuyết, hiện đang sinh sống tại tiểu khu 4, xã Đồng Lê, cùng cộng sự đã chế tạo thành công hệ thống thang cứu hộ và thoát hiểm dành cho nhà cao tầng. Theo ông Tuyết, sử dụng hệ thống thang này là giải pháp thoát hiểm và cứu hộ hiệu quả hơn so với các giải pháp đang có hiện nay, lại có thể sử dụng cho cả nhà ở dân sinh trong ngõ hẹp hay các công trình nhà cao tầng khi có hỏa hoạn xảy ra.

Trăn trở từ các vụ cháy

Sau nhiều năm sinh sống, làm việc tại TP. Hà Nội, ông Cao Minh Tuyết đã chứng kiến nhiều vụ cháy chung cư, nhà cao tầng, nhà ống… khiến nhiều người thương vong. Những hình ảnh người dân bị mắc kẹt giữa khói lửa, trong khi mọi lối thoát hiểm bị phong tỏa khiến ông trăn trở. Từ thực tế đó, hơn 11 năm qua, ông đã lên ý tưởng, nghiên cứu thiết kế và cùng các cộng sự chế tạo hệ thống thang máy cứu hộ và thoát hiểm cho nhà cao tầng vận hành bên ngoài tòa nhà.

Ngôi nhà ông Cao Minh Tuyết tại xã Đồng Lê được lắp đặt thang cứu hộ và thoát hiểm cho nhà cao tầng - Ảnh: X.V

Ông Tuyết chia sẻ: “Khi hỏa hoạn xảy ra, thang máy trong nhà bị mất điện, khói bao trùm, cửa bị chặn nên người bên trong gần như bất lực. Cầu thang bộ lúc đó cũng nhiễm khói độc nên việc thoát hiểm, cứu hộ rất khó khăn, nhất là người già, trẻ nhỏ. Từ đó, tôi nghĩ phải có thêm một phương án cứu hộ từ phía ngoài công trình”.

Hệ thống thang cứu hộ và thoát hiểm cho nhà cao tầng được thiết kế không đơn thuần là một thang nâng cơ khí mà là tổ hợp nhiều giải pháp đồng bộ. Theo ông Tuyết, cái khó nhất là làm cho cabin vừa di chuyển ngang từ trong công trình ra ngoài, vừa chuyển tiếp lên hệ ray thẳng đứng mà vẫn ổn định, tuyệt đối an toàn cho người sử dụng.

Có thời điểm, ông và các cộng sự phải tháo ra làm lại hàng chục lần chỉ vì vài chi tiết chưa đạt yêu cầu. Khác với thang máy truyền thống lắp đặt, vận hành bên trong công trình thì hệ thống thang cứu hộ và thoát hiểm cho nhà cao tầng của ông Tuyết chủ yếu hoạt động bên ngoài tòa nhà.

Khi vận hành, cabin di chuyển ngang từ trong công trình ra ngoài, kết nối với ray dẫn theo phương thẳng đứng để tiếp cận các tầng cần cứu hộ, đưa người xuống mặt đất an toàn. Để hạn chế rủi ro trong điều kiện khẩn cấp, hệ thống được tích hợp nhiều cơ chế, như: Phanh điện từ, hệ thống chống rơi khi đứt cáp, điều khiển từ xa cho cả hệ thống, điều khiển bên trong cabin hoặc ở cửa tầng như thang máy thông thường… Cabin cũng được thiết kế kín kẽ, an toàn nhằm giảm nguy cơ khói độc xâm nhập.

Ông Cao Minh Tuyết đang giới thiệu nguyên tắc hoạt động của thang cứu hộ và thoát hiểm - Ảnh: X.V

Hệ thống thang cứu hộ và thoát hiểm cho nhà cao tầng do ông Tuyết chế tạo có tải trọng thử nghiệm 400kg, tốc độ di chuyển dọc 16m/phút, tốc độ ngang khoảng 3m/phút. Năm 2019, dự án tham gia cuộc thi sáng tạo toàn quốc ngành phòng cháy, chữa cháy và đoạt giải ba. Năm 2022, dự án được cấp bằng “Độc quyền sáng chế”.

Năm 2023, UBND tỉnh Quảng Bình (cũ) đã có quyết định phê duyệt danh mục nhiệm vụ khoa học và công nghệ của tỉnh. Hiện, dự án “Thang cứu hộ và thoát hiểm cho nhà cao tầng” của ông Tuyết đã được nghiệm thu kỹ thuật nội bộ và nghiệm thu cơ sở.

Tính ứng dụng cao

Sau nhiều năm nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, hệ thống thang cứu hộ và thoát hiểm cho nhà cao tầng đã được lắp đặt thử nghiệm tại một công trình nhà 3 tầng của ông Tuyết (nhà số 28, đường Hàm Nghi, xã Đồng Lê). Sau khi lắp đặt, hệ thống đã được nhiều người dân trên địa bàn đến tham quan, trải nghiệm.

Ông Nguyễn Văn Hòa, một người dân ở xã Đồng Lê, chia sẻ: “Lúc đầu đi trong cầu thang do ông Tuyết và nhóm nghiên cứu chế tạo tôi cũng lo sợ. Vì đây là thiết bị mới, lại đi bên ngoài ngôi nhà. Nhưng sau khi di chuyển, tôi thấy cabin chạy rất êm, chắc chắn, lên xuống ổn định. Nếu trong tình huống cháy mà có thêm một lối thoát như thế này thì người bên trong có nhiều cơ hội thoát nạn thành công”.

Mới đây, ông Tuyết cũng đã tổ chức lễ công bố nghiệm thu nội bộ dự án “Thang cứu hộ và thoát hiểm cho nhà cao tầng” tại xã Đồng Lê. Buổi lễ có sự hiện diện của các cấp ủy, chính quyền, các nhà khoa học và đông đảo người dân trên địa bàn đến tham dự.

Hệ thống thang cứu hộ và thoát hiểm cho nhà cao tầng chủ yếu hoạt động bên ngoài ngôi nhà khi có cháy xảy ra - Ảnh: X.V

Tiến sĩ Hoàng Mạnh, hiện đang công tác tại Viện Khoa học công nghệ xây dựng (thuộc Bộ Xây dựng), thành viên hội đồng nghiệm thu, nhận xét: “Dự án “Thang cứu hộ và thoát hiểm cho nhà cao tầng” có tính sáng tạo, khả năng ứng dụng rộng rải trong công tác cứu nạn, cứu hộ, thoát hiểm cho nhà cao tầng khi xảy ra sự cố cháy. Tuy nhiên, thiết bị phải tiếp tục trải qua quá trình kiểm định nghiêm ngặt về kỹ thuật, tải trọng, độ ổn định và an toàn khi vận hành”.

Tham dự lễ công bố nghiệm thu nội bộ dự án “Thang cứu hộ và thoát hiểm cho nhà cao tầng” do ông Tuyết và các cộng sự chế tạo, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Đồng Lê Hồ Thị Hoài Thu đánh giá: “Đây là mô hình mới, thể hiện tinh thần sáng tạo, trách nhiệm xã hội của nhóm nghiên cứu trong việc tìm giải pháp bảo vệ tính mạng người dân trước nguy cơ cháy nổ. Địa phương ghi nhận nỗ lực đó và mong muốn sản phẩm tiếp tục được hoàn thiện, đánh giá kỹ lưỡng về khoa học, an toàn để có thể ứng dụng hiệu quả trong thực tế”.

Dù còn nhiều bài toán kỹ thuật cần tiếp tục giải quyết, song hệ thống thang cứu hộ và thoát hiểm cho nhà cao tầng của ông Cao Minh Tuyết đang mở ra hướng tiếp cận mới trong công tác cứu nạn, cứu hộ và thoát hiểm khi có sự cố công trình hoặc cháy nổ xảy ra.

Xuân Vương