QTO - Ở nhiều địa bàn ven biển, những chuyến tàu nối nhau ra khơi, các cơ sở thu mua, chế biến thủy hải sản và dịch vụ hậu cần nghề cá tạo nên nhịp sống kinh tế đặc trưng.  Tuy nhiên, chính đặc thù nghề nghiệp và sự chuyển dịch lao động đang đặt ra không ít khó khăn cho công tác xây dựng Đảng ở cơ sở, khi nguồn quần chúng ưu tú ngày càng phân tán, biến động và khó tập hợp.

Khi người trẻ ly hương

Chi bộ thôn Nhân Hải, xã Nam Trạch có 17 đảng viên,  trong đó khoảng 60% là người cao tuổi. Lớp trẻ ở địa phương phần lớn gắn với nghề khai thác, đánh bắt thủy hải sản, thường xuyên đi biển dài ngày, làm việc theo mùa vụ hoặc đi làm ăn xa. Bởi vậy, việc duy trì sinh hoạt chi đoàn, tập hợp đoàn viên và phát hiện những nhân tố tích cực để bồi dưỡng gặp nhiều trở ngại. Tương tự  Nhân Hải, câu chuyện ở thôn Hồng Đức, xã Đông Trạch cũng đặt ra nhiều trăn trở: Làm thế nào để những người trực tiếp bám biển vẫn duy trì được mối liên hệ với tổ chức đảng?

Theo ông Hoàng Minh Đức, Bí thư Chi bộ thôn, trong tổng số 37 đảng viên có 8 người làm nghề biển. Thời gian mỗi chuyến đi có thể chiếm từ 22-25 ngày trong tháng. Khi phần lớn thời gian dành cho mưu sinh trên biển, việc tham gia sinh hoạt đúng kỳ, nắm bắt thông tin và duy trì mối liên hệ  với chi bộ trở thành trở ngại thường xuyên.

Các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng sẽ giúp các tổ chức đoàn có thêm cơ sở phát hiện, giới thiệu những nhân tố xứng đáng để xem xét, bồi dưỡng kết nạp Đảng - Ảnh: NVCC

Từ những câu chuyện ở Nhân Hải và Hồng Đức có thể thấy, khó khăn trong phát triển Đảng ở vùng ven biển bắt nguồn từ chính những biến động của đời sống dân cư. Người trẻ có xu hướng ly hương, người ở lại phần nhiều gắn với nghề biển có tính chất lao động đặc thù; trong khi một số chi bộ có đội ngũ đảng viên có tuổi đời cao, thiếu nguồn kế cận. Điều đó đòi hỏi công tác tạo nguồn phải thay đổi, từ cách tiếp cận đến phương thức tập hợp, bồi dưỡng quần chúng.

Sau sáp nhập 3 xã: Triệu Trạch, Triệu Phước và Triệu Tân, Đảng bộ xã Nam Cửa Việt hiện có 31 chi bộ, đảng bộ trực thuộc, trong đó có 13 chi bộ nông thôn, vùng ven biển. Dù tổng số đảng viên toàn đảng bộ tăng sau sáp nhập nhưng kết nạp đảng viên mới tại các chi bộ trong năm 2025 và 10 tháng năm 2026 mới đạt 30/65 chỉ tiêu. Nhiều chi bộ thôn vùng biển nhiều năm liền rơi vào tình trạng “trắng” nguồn, không kết nạp được đảng viên mới. Bài toán đặt ra vì thế không nằm ở việc thiếu hoàn toàn nguồn phát triển, mà ở khả năng tìm kiếm, tập hợp và bồi dưỡng những quần chúng phù hợp với điều kiện đặc thù của từng làng biển.

Khó đâu, gỡ đấy

Khi đặc thù nghề nghiệp và sự dịch chuyển lao động làm thay đổi diện mạo nguồn kết nạp, yêu cầu đặt ra với tổ chức đảng ở cơ sở là phải thay đổi cách tìm người. Ông Hoàng Minh Đức cho biết, bản thân ông thường xuyên đi từng ngõ, gõ từng nhà, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và tìm hiểu những quần chúng có ý thức, trách nhiệm với cộng đồng để vận động, bồi dưỡng.

Với những đảng viên làm nghề biển, chi bộ tranh thủ thời gian nghỉ trăng, khi tàu trở về bờ, để gặp gỡ, trao đổi, thông tin về chủ trương, chính sách và hoạt động của chi bộ. Cách làm này giúp chi bộ duy trì mối liên hệ với đảng viên có đặc thù lao động xa bờ, đồng thời tạo điều kiện để phát hiện, bồi dưỡng nguồn ngay trong cộng đồng ngư dân. Từ sự chủ động ấy, năm 2026, Chi bộ thôn Hồng Đức kết nạp 4 đảng viên mới. Thời gian tới, chi bộ dự kiến tổ chức lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng cho 3 quần chúng là ngư dân.

Thời gian qua, tại các địa phương, các tổ chức đoàn, hội cũng tham gia phát hiện, theo dõi, động viên hội viên, đoàn viên tích cực, đồng thời tạo môi trường để họ được thử thách qua những công việc cụ thể.

Chị Dương Thị Hương Giang, Bí thư Đoàn xã Nam Trạch cho rằng, khó khăn lớn nhất tại các thôn ven biển là thanh niên thường xuyên đi biển, làm việc theo mùa vụ hoặc làm ăn xa, khiến việc tập hợp đoàn viên và tổ chức các hoạt động rèn luyện thiếu tính ổn định.

Vì vậy, Đoàn xã xác định phải chủ động tạo nguồn từ các chi đoàn thôn, theo dõi và bồi dưỡng những nhân tố tích cực thường xuyên, không đợi đến khi có chỉ tiêu mới bắt đầu tìm kiếm. Việc tạo nguồn được đặt trong chính những hoạt động gắn với đời sống của thanh niên địa phương. Mỗi phong trào Đoàn đều tạo cơ hội để đoàn viên thể hiện trách nhiệm, ý thức cộng đồng và khả năng đảm nhận công việc.

“Qua quá trình tham gia, tổ chức đoàn có thêm cơ sở để phát hiện, giới thiệu những nhân tố xứng đáng cho Đảng xem xét, bồi dưỡng. Cách tiếp cận này cũng mở rộng phạm vi tạo nguồn, hướng đến cả thanh niên làm nghề biển và những người đang phát triển kinh tế, dịch vụ tại quê hương”, chị Giang chia sẻ thêm.

Thay đổi cách nghĩ, cách làm

Tạo được nguồn đã khó, giữ được mối liên hệ và bồi dưỡng để quần chúng trưởng thành còn đòi hỏi sự kiên trì, phương pháp phù hợp. Với các địa bàn ven biển, công tác phát triển Đảng cần được đặt trong tổng thể nhiệm vụ xây dựng chi bộ vững mạnh, củng cố hệ thống chính trị và phát huy vai trò của người dân trong phát triển kinh tế-xã hội, bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Tại Nam Cửa Việt, Đảng ủy xã đã xây dựng Đề án phát triển đảng viên giai đoạn 2026-2030, ban hành nghị quyết chuyên đề và kế hoạch hằng năm, đồng thời giao chỉ tiêu cho từng chi bộ gắn với đánh giá, xếp loại cuối năm. Các ủy viên Ban Thường vụ, Đảng ủy viên được phân công phụ trách, trực tiếp tham gia sinh hoạt cùng 13 chi bộ vùng biển để nắm tình hình, tháo gỡ khó khăn trong tạo nguồn và xác minh lý lịch.

“Trọng tâm là rà soát nguồn theo từng nhóm đối tượng có khả năng gắn bó với địa phương như thanh niên xuất ngũ, dân quân, thôn đội trưởng, chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh dịch vụ biển, lực lượng hậu cần nghề cá và thành viên các tổ tàu thuyền tự quản. Việc phân công trách nhiệm cụ thể cho cấp ủy, người đứng đầu và các tổ chức đoàn thể cũng giúp công tác phát triển Đảng tránh tình trạng khoán trắng cho bí thư chi bộ hoặc chỉ tập trung vào thời điểm cuối năm”, Bí thư Đảng ủy xã Nam Cửa Việt Vũ Thành Công chia sẻ.

Một yêu cầu khác là đổi mới phương thức sinh hoạt để thích ứng với nhịp lao động của cư dân ven biển. Việc linh hoạt thời gian, tranh thủ những ngày tàu về bờ, tổ chức sinh hoạt ngoài giờ hoặc ngày nghỉ giúp đảng viên làm nghề biển có điều kiện tham gia tốt hơn. Các kênh thông tin như nhóm zalo, facebook cũng cần được sử dụng để chuyển tải thông tin, nắm bắt tâm tư và duy trì kết nối giữa đảng viên với chi bộ. Nội dung sinh hoạt cần gắn với những vấn đề thiết thực của địa phương như phát triển kinh tế biển bền vững, bảo vệ chủ quyền, phòng chống thiên tai và chống khai thác IUU.

Từ thực tiễn các địa bàn ven biển có thể thấy, phát triển Đảng không thể tách rời những chuyển động của đời sống dân cư. Khi người trẻ rời quê, ngư dân thường xuyên xa nhà, sinh kế còn nhiều bấp bênh, tổ chức đảng càng cần gắn bó mật thiết hơn với đời sống cộng đồng, hiểu đặc điểm từng nhóm đối tượng và tìm được cách đồng hành phù hợp.

Gỡ khó cho công tác phát triển Đảng ở vùng ven biển trước hết phải bắt đầu từ việc thay đổi cách nghĩ, cách làm ngay tại mỗi chi bộ. Khi những người đang bám biển, làm kinh tế biển và góp sức xây dựng cộng đồng được phát hiện, bồi dưỡng đúng cách, họ sẽ trở thành lực lượng kế cận quan trọng, góp phần giữ vững vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng từ chính những làng biển.

Diệu Hương