QTO - Với chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng nền hành chính phục vụ, mô hình giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) không phụ thuộc vào địa giới hành chính sau một thời gian triển khai ở Quảng Trị đã tạo ra bước ngoặt lớn. Đó là chuyển từ tư duy người dân phải tìm đúng cơ quan có thẩm quyền để giải quyết thủ tục sang tư duy cơ quan nhà nước chủ động tạo điều kiện phục vụ người dân.

Là đơn vị đóng trên địa bàn trung tâm đông dân cư và tiếp giáp với nhiều xã, phường khác, Trung tâm Phục vụ hành chính công (PVHCC) xã Triệu Phong luôn ghi nhận số lượng lớn người dân đến giao dịch hằng ngày. Từ khi triển khai việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ TTHC không phụ thuộc địa giới hành chính (thường gọi là phi địa giới), số lượng người dân tìm hiểu và thực hiện giao dịch tại đây gia tăng rõ rệt. Tính từ đầu năm đến nay, trung tâm đã tiếp nhận và xử lý 1.173 hồ sơ phi địa giới.

Đơn cử như trường hợp của chị Đoàn Thị Ngọc Trâm, trú tại thôn Phong Giang, xã Triệu Phong. Chị Trâm tốt nghiệp cao đẳng điều dưỡng, hơn 1 tháng qua chị tìm cách đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia để nộp hồ sơ xin cấp chứng chỉ hành nghề khám, chữa bệnh lần đầu nhưng không được.

Khi đến Trung tâm PVHCC xã Triệu Phong, chị mới biết nguyên nhân là do đường link chị đăng nhập đã cũ dẫn đến lỗi xác thực hệ thống. Mặc dù thủ tục cấp chứng chỉ hành nghề thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Y tế nhưng cán bộ trung tâm vẫn nhiệt tình nghiên cứu, hướng dẫn để hỗ trợ chị nộp hồ sơ trực tuyến thành công.

Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Triệu Phong là đơn vị tiếp nhận nhiều thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính - Ảnh: M.L

Trao đổi về vấn đề này, bà Phan Thị Xuân Phương, chuyên viên Trung tâm PVHCC xã Triệu Phong, chia sẻ: “Chúng tôi luôn làm việc với nguyên tắc hồ sơ thuộc thẩm quyền thì trực tiếp giải quyết; hồ sơ không thuộc thẩm quyền thì chủ động tìm hiểu, tiếp nhận, hỗ trợ nộp trực tuyến và đồng hành theo dõi cho đến khi hoàn thành”.

Hiện nay, tỉnh Quảng Trị đã áp dụng 100% TTHC đủ điều kiện (tương đương 2.079 thủ tục từ cấp tỉnh đến cấp xã) được triển khai không phụ thuộc địa giới hành chính. Nhờ đó, người dân, đặc biệt là những người đi làm ăn xa có thể linh hoạt chọn điểm nộp hồ sơ ở nơi gần nhất, thuận tiện nhất mà không còn bắt buộc phải “về tận địa phương nơi đăng ký cư trú” để giải quyết như trước.

Ông Hồ Văn Thành, Phó Giám đốc Trung tâm PVHCC tỉnh cho biết: Giai đoạn đầu triển khai, hồ sơ chủ yếu tập trung ở lĩnh vực chứng thực và hộ tịch, đến nay đã phát sinh hồ sơ trên nhiều lĩnh vực khác như đăng ký kinh doanh, tư pháp, đất đai, người có công, bảo trợ xã hội, xây dựng, cấp hộ chiếu, giấy phép lái xe... Điều này cho thấy người dân đã dần quen và tin tưởng lựa chọn phương thức phục vụ mới.

Bên cạnh những kết quả tích cực, thực tiễn triển khai mô hình tiếp nhận và xử lý TTHC không phụ thuộc địa giới hành chính trên địa bàn tỉnh còn gặp một số khó khăn, thách thức. Trong đó, vấn đề lớn nhất hiện nay là hệ thống thông tin giải quyết TTHC của một số bộ, ngành Trung ương chưa đáp ứng đồng bộ yêu cầu tiếp nhận, giải quyết TTHC phi địa giới hành chính.

Hiện hệ thống chưa có quy trình điện tử để luân chuyển hồ sơ từ cơ quan tiếp nhận theo phương thức phi địa giới đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Vì vậy, việc thống kê hồ sơ và một số thao tác nghiệp vụ vẫn thực hiện thủ công, tạo thêm áp lực công việc đối với cán bộ.

Tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, hạ tầng công nghệ cùng kỹ năng số của người dân còn nhiều hạn chế. Ông Phạm Văn Hải, chuyên viên Trung tâm PVHCC xã Tuyên Hóa chia sẻ: Không chỉ sử dụng thiết bị công nghệ hạn chế, nhiều người vẫn gọi tên TTHC theo thói quen thay vì tên pháp lý chính thức dẫn đến rất khó tìm kiếm trên hệ thống. Nếu không có cán bộ trực tiếp hướng dẫn, người dân rất khó thực hiện các thao tác nộp hồ sơ trên môi trường điện tử.

Trước những khó khăn từ thực tiễn, ông Hồ Văn Thành cho biết, tỉnh sẽ kiến nghị các bộ, ngành Trung ương nâng cấp Cổng Dịch vụ công quốc gia, bổ sung đầy đủ các tính năng phục vụ tiếp nhận, luân chuyển và thống kê điện tử hồ sơ phi địa giới. Tiếp tục rà soát, cập nhật danh mục TTHC phi địa giới hành chính để niêm yết công khai, giúp người dân dễ dàng tra cứu, tìm kiếm. Tăng cường tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ tiếp nhận; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền trực quan trên môi trường số qua video, infographic, mã QR, zalo, facebook... giúp thông tin đến gần hơn với từng người dân.

Tiếp tục phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng, tập trung hỗ trợ trực tiếp cho người cao tuổi, đối tượng yếu thế; đồng thời đào tạo kỹ năng cho lớp trẻ để họ chủ động hướng dẫn lại cho người lớn tuổi trong gia đình. Mục tiêu cuối cùng là chuyển dần từ tư duy “làm thay, làm hộ” sang “hướng dẫn, hỗ trợ” để người dân tự thực hiện, qua đó hình thành kỹ năng số bền vững.

Mai Lâm