QTO - Sáng 21/8, Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) tỉnh do đồng chí Trần Vũ Khiêm, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh dẫn đầu đã tham gia phiên thảo luận tại hội trường.

Thảo luận về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh tập trung vào hai vấn đề lớn: Quản trị đất đai trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và công chứng, chứng thực các giao dịch về đất đai.

Đồng chí Nguyễn Minh Tâm, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) - Ảnh: N.M

Về phân quyền quản lý đất đai, theo đồng chí, việc sắp xếp, phân cấp theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, tăng thẩm quyền cho cơ sở được đánh giá là phù hợp với yêu cầu đổi mới tổ chức chính quyền địa phương. Dự thảo đưa ra hai phương án về thẩm quyền giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất. Trong đó, phương án 1 giao UBND cấp tỉnh quyết định toàn bộ, còn phương án 2 phân định thẩm quyền giữa cấp tỉnh và cấp xã, theo đó cấp tỉnh quyết định đối với tổ chức, cấp xã quyết định đối với cá nhân, cộng đồng dân cư.

Từ thực tiễn, theo đồng chí, phương án phân quyền cho cấp xã được đánh giá phù hợp hơn, giúp giảm áp lực cho cấp tỉnh, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục và tạo thuận lợi cho người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Tuy nhiên, để phương án này khả thi, cần đặc biệt quan tâm đến năng lực thực thi tại cơ sở. Hiện đội ngũ cán bộ địa chính cấp xã ở một số địa phương còn thiếu về nhân lực, dữ liệu chuyên môn và trang thiết bị, trong khi khối lượng công việc, tính chất pháp lý của các thủ tục về đất đai ngày càng lớn.

Vì vậy, đồng chí đề nghị Ban soạn thảo thiết kế thêm cơ chế hỗ trợ nguồn lực đồng bộ, trong đó nghiên cứu kết hợp, sắp xếp Trung tâm Phát triển quỹ đất, Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực và Phòng Kinh tế của xã để bảo đảm đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ được phân cấp.

Cùng với đó, đồng chí kiến nghị các bộ, ngành liên quan cần đẩy nhanh việc làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai, bảo đảm hệ thống thông tin đất đai được kết nối, liên thông từ Trung ương đến địa phương. Dữ liệu số đầy đủ, chính xác là điều kiện nền tảng để cán bộ cấp xã thực hiện thẩm định, quản lý đất đai minh bạch, hiệu quả, hạn chế sai sót.

Về công chứng, chứng thực giao dịch đất đai, đồng chí cho rằng việc dự thảo bỏ quy định bắt buộc công chứng, chứng thực đối với một số giao dịch như chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất nhằm giảm thủ tục trung gian, tiết kiệm chi phí và tận dụng dữ liệu số là hướng đáng cân nhắc. Tuy nhiên, đất đai là tài sản có giá trị lớn, các giao dịch liên quan đòi hỏi mức độ an toàn pháp lý cao.

Trong khi hạ tầng dữ liệu chưa hoàn toàn đồng bộ, việc bỏ công chứng, chứng thực có thể làm gia tăng rủi ro giả mạo hồ sơ, giao dịch không xuất phát từ ý chí tự nguyện hoặc lợi dụng hạn chế về khả năng tiếp cận công nghệ của người dân để trục lợi. Vì vậy, cần đánh giá kỹ tác động trước khi bỏ quy định này.

Trên cơ sở đó, đề nghị cân nhắc duy trì quy định về công chứng, chứng thực giao dịch đất đai tại Luật Đất đai năm 2024 và nghiên cứu tích hợp phù hợp vào dự thảo lần này, nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho người sử dụng đất, đồng thời góp phần minh bạch hóa và ổn định thị trường bất động sản.

Ngọc Mai