.

Mang 'Ánh sáng số' đến vùng khó

 

Là xã ở khu vực biên giới, đời sống bà con đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn. Trong đó, không ít người dân chưa có điều kiện tiếp cận và nhận thức về công nghệ, thiết bị thông minh còn hạn chế nên khiến việc triển khai các chương trình CĐS ở xã Lao Bảo gặp không ít khó khăn và trở ngại.

Tuy vậy, sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, địa phương đã chủ động và khẩn trương triển khai công tác CĐS. Trong đó, quan tâm đầu tư, hoàn thiện hạ tầng phục vụ CĐS; duy trì và phát huy hiệu quả tổ công nghệ số cộng đồng tại các thôn, bản; tích cực tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cài đặt và sử dụng các nền tảng số, ứng dụng thanh toán điện tử.

Thôn Xuân Phước hiện có 305 hộ/1.476 khẩu. Là địa phương ở sát biên giới với nước bạn Lào nên người dân ở đây thường xuyên làm ăn xa không có mặt tại địa phương. Điều này khiến việc tuyên truyền các chính sách, thủ tục hành chính chưa thực sự hiệu quả.

 

Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Xuân Phước Trần Đình Phương cho biết, trước khó khăn đó, thôn đã phối hợp với các ngành chức năng địa phương thành lập tổ công nghệ số cộng đồng với 9 thành viên. Mỗi tuần tổ họp một lần, các thành viên sẽ được phân công phụ trách những nhiệm vụ cụ thể nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận, sử dụng các nền tảng số, qua đó thúc đẩy CĐS toàn diện trên địa bàn thôn. Ngoài ra, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị nhằm hướng tới mục tiêu giúp 100% người dân hiểu và tiếp cận, sử dụng các dịch vụ số trong đời sống hằng ngày.

 

Do đó, chúng tôi tập trung chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển khoa học, đổi mới cách làm trong CĐS gắn với cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi tối đa cho người dân. Trong đó, xã đã triển khai mô hình “thứ Tư không hẹn” và “thứ Bảy số” nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, tăng tỉ lệ hồ sơ giải quyết trước hạn và đúng hạn. Cả 2 mô hình bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

 

“Theo đó, vào ngày thứ Tư hằng tuần, bộ phận một cửa của xã ưu tiên tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính đối với các hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, hạn chế việc chờ đợi. Đối với mô hình “Thứ Bảy số” được tổ chức vào ngày cuối tuần nhằm tạo điều kiện để các đối tượng là người cao tuổi, khuyết tật, hộ gia đình khó khăn đến các điểm hỗ trợ để được các tình nguyện viên trực tiếp hướng dẫn cài đặt ứng dụng, kích hoạt định danh điện tử, các thắc mắc liên quan đến VNeID. Nhờ cách làm này, trong quý I/2026, địa phương đã tiếp nhận và xử lý gần 5.000 hồ sơ của người dân về các thủ tục hành chính”, bà Nga thông tin.

Đang làm việc tại xã Lao Bảo, bà Phan Thị Thu Hà ở xã Kỳ Khang, tỉnh Hà Tĩnh phấn khởi khi được đoàn viên, thanh niên, tổ công nghệ số cộng đồng hỗ trợ cài đặt, kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức 2 ngay tại xưởng làm việc. Do đi làm ăn xa, bản thân cũng không rành việc sử dụng điện thoại thông minh nên nhiều lúc cần giấy tờ, giải quyết các thủ tục hành chính rất bất tiện vì chưa được cài đặt và cũng không biết thao tác. Nay được cán bộ hướng dẫn tận tình, tôi đã có tài khoản định danh mức 2, sau này làm các giấy tờ sẽ thuận lợi hơn nhiều.

 

Tháng 11/2025, ông Hồ Văn Quyền, Trưởng thôn Khe Xong được UBND xã Hướng Hiệp trang cấp một bộ máy vi tính kèm máy in và được hướng dẫn, tập huấn cách sử dụng.

 

“Từ khi được cấp máy vi tính, máy in, báo cáo làm xong tôi có thể gửi qua zalo cho UBND xã. Các tài liệu, nội dung tuyên truyền cũng in tại nhà và phát cho bà con trong các buổi họp thôn. Ngoài ra, bà con trong thôn có thể đến nhà tôi chuẩn bị hồ sơ, thủ tục, in ra rồi mang đến Trung tâm phục vụ Hành chính công để nộp, rất tiện lợi”, ông Quyền phẩn khởi.

 

Chủ tịch UBND xã Hướng Hiệp Nguyễn Văn Đạt cho biết, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trong quá trình xây dựng và phát triển chính quyền số, xã đã kịp thời rà soát, bổ sung và ưu tiên trang cấp thiết bị phục vụ cho hoạt động CĐS tại Trung tâm phục vụ Hành chính công. Đặc biệt, từ cuối năm 2025, từ nguồn thu thỏa thuận chi trả giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung bộ, địa phương đã hỗ trợ 16 bộ máy vi tính cho 16 thôn, khóm trên địa bàn xã. Mục tiêu nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý, điều hành và thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin, CĐS trong cộng đồng dân cư.

“Mặc dù là địa bàn miền núi đặc biệt khó khăn với đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, địa phương vẫn đang nỗ lực từng bước triển khai CĐS phù hợp với điều kiện thực tế. Theo đó, xã tập trung đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, duy trì hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng, đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, VNeID và thanh toán không dùng tiền mặt. Đồng thời, địa phương cũng chú trọng số hóa dữ liệu dân cư, đất đai, nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường số nhằm phục vụ người dân tốt hơn. Tất cả đang kiên trì thực hiện từng bước, phù hợp thực tiễn để người dân dần tiếp cận và hưởng lợi từ các tiện ích số”, ông Đạt nhấn mạnh.

Quyền Giám đốc Trung tâm phục vụ Hành chính công xã Hướng Hiệp Thái Thị Thanh Huyền cho biết, để đổi mới và tạo thuận lợi cho người dân đến giải quyết thủ tục hành chính, trung tâm chủ động bố trí máy móc, cán bộ hướng dẫn tổ chức, cá nhân thực hiện nộp hồ sơ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia; thực hiện truyền thông các thủ tục hành chính thực tế có phát sinh hồ sơ tại địa bàn; sử dụng mạng xã hội, các kênh thông tin truyền thông để trao đổi, phổ biến kịp thời một số nội dung về thủ tục hành chính để người dân nắm và thực hiện.

 

Hành trình CĐS ở Quảng Trị không chỉ dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành hay giải quyết thủ tục hành chính, mà còn mang ý nghĩa thu hẹp khoảng cách phát triển giữa miền núi với miền xuôi, vùng khó và địa bàn thuận lợi. Ở những khu vực còn nhiều thiếu thốn về hạ tầng, điều kiện tiếp cận công nghệ và trình độ dân trí, việc đưa các nền tảng số đến gần người dân chính là bước đi quan trọng để xây dựng chính quyền phục vụ, nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo động lực phát triển bền vững.