Một ngày giữa tháng 5, đồng bào Rục ở 3 bản Ón, Yên Hợp và Mò O Ồ Ồ, xã Kim Phú chọn ngày đồng loạt xuống đồng thu hoạch lúa chín đã vàng rộ. Tiếng nói cười hòa lẫn tiếng máy tuốt vang vọng giữa núi rừng, không khí vào mùa chẳng khác nào một vùng quê lúa ở miền xuôi. Nhưng ít ai biết được, hơn 65 năm trước, những thế hệ đầu tiên của người Rục được phát hiện khi còn ẩn cư trong những hang đá, cuộc sống gắn liền với săn bắt, hái lượm. Và trong hành trình hơn 65 năm ấy, người Rục chỉ mới có “thâm niên” 15 năm “tập” làm lúa nước.

Năm 2010, Đồn Biên phòng Cà Xèng giúp đồng bào Rục khai hoang cánh đồng Rục Làn rộng hơn 5ha. Nhà nước xây dựng hệ thống thủy lợi, đưa cơ giới hóa vào sản xuất. Những ngày đầu, bộ đội biên phòng “cầm tay, chỉ việc”, từ kỹ thuật gieo cấy, chăm bón đến công đoạn gặt, bó, tuốt lúa. Đến nay, người Rục đã từng bước làm chủ sản xuất, chủ động lương thực và mở ra hành trình thay đổi sinh kế bền vững.

Từ những ngày đầu bỡ ngỡ với cây lúa nước, người Rục giờ đây đã từng bước làm chủ trong từng khâu canh tác. Những ngày vào mùa gặt, bà con dân bản còn chủ động đổi công cho nhau để đẩy nhanh thu hoạch.

Trên những thửa ruộng còn lầy bùn, phụ nữ dùng liềm cắt lúa, bó thành từng cụm, còn đàn ông vận chuyển lên bờ. Những bó lúa sau khi cắt được đặt lên cáng võng, hai người gánh qua ruộng lầy lên điểm tập kết ven đường, nơi có máy tuốt lúa đợi sẵn. Ngoài gặt tay truyền thống, nhiều hộ còn sử dụng máy cắt cỏ cải tiến để thu hoạch lúa. Trên cánh đồng Rục Làn, từ người già đến thanh niên đều tham gia gặt hái.

Anh Cao Xuân Quý, ở bản Ón cho hay, sau khi gặt xong, bà con được bộ đội biên phòng hỗ trợ tuốt bằng máy. Sau đó vận chuyển về sân nhà tranh thủ nắng ráo để phơi lúa và chuẩn bị làm đất để chuẩn bị cho mùa vụ mới. Mỗi năm làm 2 vụ lúa, đủ gạo cho gia đình.

Để có được thành quả như hôm nay, công đầu phải kể đến những nỗ lực không ngừng nghỉ của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cà Xèng đứng chân trên địa bàn suốt nhiều năm qua. Thành thạo chuyển từng bó lúa lên máy tuốt, thượng tá Dương Đình Hoàn, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cà Xèng cho biết, những mùa đầu gần như bộ đội làm hết tất cả công việc. Nay thì khác, bà con đã chủ động hơn trong sản xuất. Người dân từng bước làm chủ kỹ thuật sản xuất lúa nước, góp phần cải thiện đời sống và thay đổi tập quán canh tác ở vùng biên.

Cánh đồng Rục Làn là minh chứng cho sự đổi thay trong đời sống của đồng bào Rục. Những hạt lúa vàng là thành quả ngọt ngào sau những tháng ngày gieo trồng không chỉ giúp đồng bào Rục bảo đảm lương thực tại chỗ mà còn góp phần tạo chuyển biến tư duy trong phát triển kinh tế, từng bước tự chủ đời sống của “người em út” trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam.