Tỉnh ủy Quảng Trị vừa ban hành Công văn về việc tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả công tác phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định đến các cấp ủy đảng, chính quyền, các ngành chức năng.
Khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (illegal, unreported and unregulated fishing - IUU) là quy định về chống đánh bắt hải sản IUU được Ủy ban Châu Âu (EC) ban hành tại Quy định số 1005/20081 có hiêu lực từ ngày 1/10/2010. Mục tiêu của IUU là nhằm thiết lập một hệ thống trên toàn Châu Âu (EU) để ngăn chặn và loại bỏ việc nhập khẩu các sản phẩm thủy sản bị khai thác IUU vào thị trường EU. Đối với Việt Nam, hai năm qua đã bị EC đưa vào danh sách cảnh báo “thẻ vàng” IUU, do đó đã gây không ít khó khăn, làm giảm đáng kể lượng hàng xuất khẩu hải sản của nước ta sang thị trường Châu Âu. “Thẻ vàng” này chỉ được gỡ bỏ và trở lại với “thẻ xanh” khi Việt Nam cải thiện được tình hình theo quy định. Để gỡ bỏ “thẻ vàng” IUU, thời gian qua cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thủy sản Việt Nam, ngư dân ven biển đã tập trung nâng cao nhận thức, quyết chống khai thác bất hợp pháp, đã truy xuất nguồn gốc hải sản rõ ràng, bảo vệ hệ sinh thái biển và phát triển nghề cá bền vững. Ủy ban Châu Âu qua lần kiểm tra gần đây đã có những đánh giá, ghi nhận vấn đề này khá tích cực, nhưng chưa gỡ bỏ “thẻ vàng” đối với ngành đánh bắt, chế biến, xuất khẩu hải sản Việt Nam. Theo kế hoạch, đến giữa năm 2020, EC sẽ tiếp tục kiểm tra nỗ lực thực hiện chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định để từ đó đưa ra quyết định gỡ bỏ “thẻ vàng” đối với Việt Nam hay không.
Đối với tỉnh Quảng Trị, thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Trung ương về việc triển khai các giải pháp tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của EC đối với sản phẩm hải sản khai thác không đáp ứng IUU, các cấp, các ngành trên địa bàn tỉnh đã chủ động nắm tình hình, tăng cường tuyên truyền, kiểm tra, giám sát hoạt động khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định. Nhờ vậy, đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn một số vụ việc tổ chức, cá nhân môi giới, móc nối đưa tàu cá, ngư dân đi khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài; công tác giám sát tàu cá hoạt động trên biển, truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác từng bước được cải thiện; việc xử lý các hành vi khai thác hải sản bất hợp pháp ngày càng đi vào khuôn khổ. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm IUU trên địa bàn tỉnh vẫn còn xảy ra. Một số cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền thiếu sâu sát trong lãnh đạo, chỉ đạo, tuyên truyền, vận động, kiểm tra, chấn chỉnh; công tác phối hợp giữa các sở, ban, ngành của tỉnh và một số địa phương thiếu chặt chẽ; việc thực thi pháp luật chưa được quan tâm đúng mức; công tác quản lý tàu cá trên biển và tại cảng còn yếu; việc đầu tư kinh phí, bố trí nguồn lực, trang thiết bị cho hạ tầng nghề cá để chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định còn hạn chế.
Để thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Trung ương 8 khóa XII về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Chỉ thị số 45/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách khắc phục cảnh báo của Ủy ban Châu Âu về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định; Công văn số 81-CV/ TW của Thường trực Ban Bí thư về việc tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện hiệu quả công tác phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định; Chương trình hành động số 144-CTHĐ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh thực hiện Nghị quyết Trung ương 8 khóa XII, thời gian tới cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể nhân dân các cấp cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ sau:
Tiếp tục triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia và của tỉnh về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định. Quản lý chặt chẽ hoạt động của các tàu cá; kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, ngăn chặn tình trạng tàu cá vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài. Kiên quyết ngăn chặn, xử lý các tàu cá xuất bến không đủ các thủ tục, giấy tờ, trang bị thiết bị thông tin liên lạc, thiết bị an toàn hàng hải, nhất là kiểm soát chặt chẽ lao động tham gia vào hoạt động khai thác hải sản theo quy định của pháp luật về lao động. Xử lý nghiêm các hành vi cố tình vi phạm khai thác hải sản ở vùng biển nước ngoài và vi phạm khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định dưới mọi hình thức.
Đồng thời, tập trung tuyên truyền đến từng cán bộ, đảng viên, hộ ngư dân ven biển và các tổ chức, cá nhân có liên quan để hiểu rõ, nắm chắc và cam kết việc tuân thủ thực hiện các quy định về phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định; phát hiện, ngăn chặn, tố giác hành vi của các tổ chức, cá nhân không thực hiện nghiêm các quy định. Phối hợp với các tỉnh bạn trao đổi thông tin, tình hình liên quan đến tàu cá của tỉnh Quảng Trị đến hoạt động trên vùng biển, xuất nhập bến tại các tỉnh khác và ngược lại; nhất là thông báo danh sách tàu cá vi phạm IUU để có phương án chỉ đạo xử lý và ngăn chặn kịp thời.
Thực hiện nghiêm Luật Thuỷ sản và các văn bản hướng dẫn thi hành luật, các quy định quản lý liên quan đến chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác trong nước. Hoàn thành lắp đặt thiết bị giám sát tàu cá (VMS), hệ thống giám sát tàu cá. Bảo đảm kinh phí, nguồn lực, trang thiết bị cho Văn phòng thanh tra, kiểm tra, kiểm soát nghề cá tại các cảng cá; đầu tư cho các dự án hạ tầng nghề cá cấp thiết tại các cảng cá để truy xuất nguồn gốc hải sản và thực hiện nhiệm vụ phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định…
Phương Minh