Sáng 16/8/2026, thuyền bơi thôn Xuân Hạ (xã Lệ Thủy) chính thức được hạ thủy. Từ sáng sớm, rất đông bà con trong thôn đã tập trung tại điểm tập kết thuyền bơi để sẵn sàng chào đón sự kiện trọng đại của thôn. Tại điểm tập kết, 2 chiếc thuyền bơi của thôn Xuân Lai và Mai Hạ cũ nằm oai vệ, minh chứng cho truyền thống thành tích tham gia lễ hội của cả 2 làng trước đây.Trưởng thôn Xuân Hạ Hoàng Ngọc Phách mới chỉ hơn 30 tuổi, trẻ trung, nhiệt huyết, chạy đôn chạy đáo từ nhiều ngày qua để lo việc thôn, vẫn không quên dừng lại hồ hởi chia sẻ: “Sau khi sáp nhập 2 thôn Xuân Lai và Mai Hạ thành thôn mới Xuân Hạ từ ngày 1/7/2026, dù thời gian gấp rút, toàn thôn nhất trí thành lập 1 đội đua tham gia lễ hội đua, bơi thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang. 2 thuyền bơi cũ cùng được đưa ra để trai bơi tập luyện và thống nhất chọn chiếc thuyền tốt nhất tham gia thi đấu. Các phong tục tập quán của 2 thôn trong tổ chức lễ hội vẫn được giữ gìn, bảo tồn”.Tiếng trống, tiếng loa cất lên rộn rã báo hiệu mùa lễ hội chính thức bắt đầu. Các trai bơi thôn Xuân Hạ hùng dũng đẩy thuyền hạ thủy trong tiếng vỗ tay, reo hò, lời chúc chiến thắng rộn ràng con hói nhỏ. 

Chứng kiến lễ hạ thủy trang nghiêm và không khí tưng bừng, phấn khởi của người dân thôn Xuân Hạ, ông Trương Quốc Tiệc, người dân thôn Xuân Hạ xúc động tâm sự: Vốn dĩ trước đây, thôn Xuân Lai và Mai Hạ có chung Hợp tác xã Xuân Hạ. Theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, 2 thôn sáp nhập lấy tên cũ thân thương là Xuân Hạ. Tất nhiên trên thực tế, dù nằm cạnh nhau, có chung con hói Xuân Lai, bên cạnh nhiều nét tương đồng, 2 thôn cũ vẫn có một số khác biệt. Nhưng, sau sáp nhập thành thôn Xuân Hạ, bà con đồng lòng, đồng sức quyết tâm xây dựng quê hương giàu mạnh, tiếp nối truyền thống xây dựng nông thôn mới, nông thôn mới kiểu mẫu. Và nay, cả thôn cùng đoàn kết hướng chung về 1 thuyền bơi, bà con rất phấn khởi, vui mừng.

Ông Lê Văn Vững, Bí thư Chi bộ thôn Xuân Hạ cho biết, dù gặp nhiều khó khăn, nhưng chi bộ và đội ngũ cán sự thôn luôn nỗ lực để triển khai các hoạt động của lễ hội với nhiều cách làm hay. Ngay từ sớm, nghị quyết triển khai lễ hội đã được ban hành, đặc biệt là công tác xã hội hóa được làm ngay từ đầu, với mức đóng góp phù hợp, miễn trừ cho các bậc cao niên trên 80 tuổi, người tàn tật…; đồng thời, đẩy mạnh kêu gọi sự ủng hộ của con em xa quê, các nhà hảo tâm… Ứng dụng chuyển đổi số cũng được đưa vào quá trình tổ chức lễ hội, như: Sử dụng zalo để làm việc theo nhóm, tuyên truyền, kêu gọi qua các fanpage của thôn… Nhờ đó, con em phương xa vẫn nắm rõ tình hình của đội bơi tại thôn nhà, liên tục cập nhật thông tin, tạo khí thế sôi nổi, hào hứng. Có anh Phạm Văn Nica (SN 1988) làm nghề lái tàu viễn dương cũng xin nghỉ phép để về quê làm trai bơi cho thôn. Ngoài tham gia lễ hội đua, bơi thuyền truyền thống trên sông Kiến Giang, thôn Xuân Hạ còn tổ chức thi đấu bóng chuyền với các đội từ 5 xóm của thôn. 

Trưởng thôn Hoàng Ngọc Phách chia sẻ thêm, đội bơi mới có nhiều lợi thế về tuyển chọn trai bơi từ 2 thôn cũ nên nguồn vận động viên dồi dào hơn hẳn mọi năm. 2 thôn cũ cùng chung sức nên mọi hoạt động đều thuận lợi, khâu nấu ăn phục vụ trai bơi đã có chị em chi hội phụ nữ đứng ra lo liệu như “nấu ăn cho chồng, con mình”. Đặc biệt, nhờ làm trước, làm sớm trong các khâu và luôn lấy tinh thần đoàn kết đặt lên hàng đầu nên việc vận động xã hội hóa lễ hội được triển khai rất hiệu quả, toàn thôn đồng lòng để lễ hội thành công rực rỡ.

Còn tại thôn Xuân Thủy, xã Lệ Thủy những ngày này, không khí đua bơi tràn ngập từng ngõ nhỏ, từng căn nhà. Dưới bến, chiếc thuyền bơi mới vừa được đưa vào sử dụng chính là minh chứng rõ nét cho sự đoàn kết, nhất trí của bà con thôn mới.

Trưởng thôn Xuân Thủy Lê Văn Chương cho biết, dù còn nhiều khó khăn khi vừa mới sáp nhập từ 2 thôn cũ là Hoàng Giang và Phan Xá, nhưng bà con quyết tâm mua mới thuyền bơi năm nay, mở đầu cho truyền thống đua bơi của thôn mới Xuân Thủy. Chính nhờ sự nhất trí cao, nên công tác tổ chức và xã hội hóa lễ hội gặp nhiều thuận lợi, bà con kề vai sát cánh nỗ lực hoàn thành tốt từng khâu, chỉn chu từng công việc để các trai bơi sẵn sàng cống hiến những màn thi tài đẹp mắt. Dưới bến, cùng chung sức tập luyện là những chiếc áo in tên Hoàng Giang và Phan Xá cùng xuất hiện trên một chiếc thuyền bơi. Áo thi đấu cũ được dùng để tập luyện còn những trai bơi vẫn đồng lòng, đồng sức vì tên tuổi thôn Xuân Thủy.

Một mùa lễ hội mới trên sông Kiến Giang đã bắt đầu, những “làn gió mới” từ các thuyền bơi mới được kỳ vọng sẽ mang đến nhiều bất ngờ, ấn tượng cho lễ hội năm nay. Không khí tập luyện tràn ngập trên sông. Nếu dưới sông, trai bơi, gái đua nô nức luyện tập, thì trên bờ, bà con nhân dân hăng hái cổ vũ, hứa hẹn một mùa lễ hội thành công.

Nội dung: MAI NHÂN - Trình bày: TIẾN HOÀNG