Cơ hội nào cho du lịch làng nghề Quảng Trị?

Cần những góc nhìn thẳng

Đã 11 giờ trưa, nhưng cơ sở làm tranh dân gian làng Sình Mộc Huy của nghệ nhân Phạm Công Khai (phường Dương Nỗ, TP. Huế) vẫn còn đông khách du lịch tìm đến. Ông Phạm Công Khai thành thật chia sẻ, ông chưa phải là nghệ nhân truyền đời của tranh làng Sình mà vốn dĩ có nghề điêu khắc gỗ. Nhưng với mong muốn lan tỏa các giá trị của tranh làng Sình và góp sức vào việc khôi phục, quảng bá di sản cha ông, ông mày mò học hỏi thêm từ các nghệ nhân đi trước và mạnh dạn mở cơ sở làm tranh để giới thiệu cho du khách biết đến di sản độc đáo của làng.

Tại cơ sở làm tranh dân gian làng Sình Mộc Huy, du khách được giới thiệu chi tiết về lịch sử tranh làng Sình, các sản phẩm chủ đạo của dòng tranh và các bước để tạo ra một bức tranh đúng tiêu chuẩn. Trải nghiệm hấp dẫn nhất chính là du khách được tự tay sáng tạo bức tranh của chính mình với sự hỗ trợ của nghệ nhân.

Trong đó, tranh về 12 con giáp được ưa chuộng nhất vì gần gũi với đời sống của người Việt. Sản phẩm sau đó sẽ được du khách tô màu theo ý thích và đóng khung mang về làm kỷ niệm. Trên tranh, du khách còn có thể viết các dòng chữ lưu niệm theo ý thích. Khó có thể nói hết sự thích thú của du khách khi đến đây, nhất là với trẻ em. Nhiều em còn vẽ nhiều bức liên tiếp để thỏa đam mê.

Nghệ nhân Phạm Công Khai chia sẻ thêm, bên cạnh “hữu xạ tự nhiên hương”, ông còn quảng bá bằng các video clip ngắn trên nền tảng xã hội và kết nối với những doanh nghiệp lữ hành du lịch. Chính vì vậy, dù làng Sình khá cách xa khu vực nội đô TP. Huế, du khách vẫn tìm đến khá đông.

Tại làng Sình, còn có cơ sở sản xuất tranh của nghệ nhân Kỳ Hữu Phước (nghệ nhân truyền đời thứ 9 của ông tổ làng tranh), thích hợp cho ai muốn tìm hiểu sâu hơn và chìm đắm trong không gian văn hóa của tranh làng Sình. Thành công khôi phục sức sống của tranh làng Sình thông qua phát triển du lịch có lẽ là điều mà nhiều làng nghề trên địa bàn tỉnh kỳ vọng bấy lâu nay.
 

Giám đốc Công ty AET Nguyễn Thị Hải Oanh cho hay, một làng nghề chỉ có thể “đủ sức” làm du lịch khi hội tụ các yếu tố: Cơ sở vật chất, nhân lực, hoàn thiện hoạt động trải nghiệm và quan trọng hơn phải có một câu chuyện của chính làng nghề để níu chân du khách; đồng thời, cộng đồng làng nghề phải sẵn sàng để kể câu chuyện đó.

Bất kỳ làng nghề nào cũng có hồn cốt của riêng mình. Việc đưa phần hồn cốt trở thành câu chuyện để kể cho du khách nghe, qua đó, mỗi một dòng khách du lịch thực sự “chạm” và có những trải nghiệm trọn vẹn là điều không hề đơn giản và dễ dàng thành công trong ngày một, ngày hai.

Cũng theo bà Nguyễn Thị Hải Oanh, hiện tại, Quảng Trị có một số nghề, làng nghề, nghề truyền thống khá tiềm năng, có thể trở thành thương hiệu du lịch riêng, như: Nghề dệt thổ cẩm của đồng bào dân tộc thiểu số ở huyện Đakrông (cũ) và bánh lọc Mỹ Chánh. Nếu được khai thác hiệu quả, xây dựng câu chuyện và trải nghiệm ý nghĩa, chắc chắn có thể tạo dấu ấn riêng, đủ sức níu chân du khách. Bên cạnh đó, nỗ lực lồng ghép khám phá làng nghề trong các tour du lịch cũng là cách làm hay để từng bước giới thiệu cho du khách, đa dạng hóa các trải nghiệm và mang lại sự hấp dẫn riêng cho tour.

Cùng gỡ khó

Theo ông Nguyễn Quốc Tuấn, Phó Chánh Văn phòng điều phối nông thôn mới, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kinh tế hợp tác và Quản lý chất lượng, Sở Nông nghiệp và Môi trường, ngành nghề nông thôn trên địa bàn tỉnh phát triển còn chậm, ở quy mô nhỏ lẻ, chất lượng sản phẩm chưa cao và kém sức cạnh tranh, cơ sở ngành nghề nông thôn chưa mạnh dạn đầu tư, ứng dụng khoa học-công nghệ vào sản xuất. Một số nhóm ngành nghề phát triển còn gặp khó khăn, mang tính cầm chừng, chưa bền vững. Một số nghề truyền thống đang có nguy cơ mai một. Nguồn vốn đầu tư cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển ngành nghề nông thôn còn ít do ngân sách tỉnh hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển.

Bên cạnh đó, sản phẩm của các làng nghề chưa phong phú, tỉ lệ sản phẩm trong các làng nghề tham gia chương trình OCOP còn thấp, thị trường đầu ra còn gặp rất nhiều khó khăn, chưa có sự liên kết ổn định, sản phẩm làng nghề chịu sự cạnh tranh của sản phẩm công nghiệp cùng loại. Hoạt động quảng bá, tuyên truyền, giới thiệu nhằm tôn vinh các giá trị của làng nghề đến với bạn bè trong nước, quốc tế còn hạn chế. Sự liên kết giữa các làng nghề, các địa phương và công ty du lịch trong việc phối hợp quảng bá, khai thác các giá trị của làng nghề phục vụ phát triển du lịch đạt kết quả chưa cao.
 

UBND tỉnh hiện đang xây dựng kế hoạch triển khai nội dung phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh. Mục tiêu chung của kế hoạch là phát triển du lịch nông thôn Quảng Trị theo hướng xanh, bền vững, có trách nhiệm, chuyên nghiệp và có bản sắc; gắn phát triển du lịch với xây dựng nông thôn mới, bảo tồn thiên nhiên, cảnh quan, di sản văn hóa và tri thức bản địa; khai thác có hiệu quả các giá trị nông nghiệp, làng nghề, sản phẩm OCOP và đời sống cộng đồng. Kỳ vọng thời gian tới, du lịch làng nghề cũng sẽ có những khởi sắc mạnh mẽ một khi kế hoạch được triển khai hiệu quả trong thực tiễn.