Vẫn còn bất cập trong điều tra, rà soát hộ nghèo theo chuẩn đa chiều


Ngày cập nhật: 14/04/2019 05:59:24

(QT) - Với sự nỗ lực cao, thời gian qua, các cấp, ngành trong tỉnh đã tập trung làm tốt công tác điều tra, rà soát hộ nghèo theo chuẩn đa chiều. Thực tiễn triển khai cho thấy, bên cạnh những ưu điểm đáng ghi nhận, phương pháp mới này vẫn còn một số bất cập, hạn chế. Xoay quanh vấn đề trên, phóng viên Báo Quảng Trị vừa có cuộc phỏng vấn ông NGUYỄN TRÍ THANH, Trưởng Phòng Bảo trợ xã hội, Sở LĐTB&XH.

 

- Thưa ông! Đề nghị ông cho biết, việc rà soát, xác định hộ nghèo theo chuẩn đa chiều tác động như thế nào đến công tác giảm nghèo bền vững của tỉnh?

 

 - Việc rà soát, xác định hộ nghèo theo chuẩn đa chiều mang lại cơ hội cũng như những thách thức đối với công tác giảm nghèo bền vững của tỉnh. Về cơ hội, việc chuyển đổi phương pháp đo lường nghèo theo cách tiếp cận đa chiều sẽ tạo điều kiện thuận lợi để nhận dạng đối tượng nghèo cụ thể hơn. Cùng với đó, phương pháp này tăng cường tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của người dân để có giải pháp hỗ trợ phù hợp hơn với nhu cầu và đặc tính của hộ nghèo. Đây là nền tảng quan trọng để các địa phương trong tỉnh thực hiện bền vững hơn các chính sách giảm nghèo. Giảm nghèo đa chiều là cách tiếp cận mới nhằm khắc phục, hạn chế việc bỏ sót những đối tượng tuy không nghèo về thu nhập nhưng lại nghèo về các khía cạnh khác. Trước đây, chúng ta chỉ xem xét hộ nghèo dựa trên cơ sở thu nhập. Hiện nay, những ai không được khám chữa bệnh, không được đến trường, không được tiếp thông tin cũng được xác định là nghèo. Cái nghèo không chỉ gắn liền với sự thiếu thốn thu nhập hay chi tiêu mà còn là việc không được thoả mãn các nhu cầu cơ bản khác của con người. Xác định hộ nghèo theo chuẩn đa chiều sẽ tác động toàn diện hơn đến người nghèo nhằm giúp đảm bảo mức sống tối thiểu, đồng thời đáp ứng các dịch vụ xã hội cơ bản cho người dân. Thông tin về tình trạng nghèo đa chiều cũng giúp theo dõi tiến trình giảm nghèo và đánh giá tác động của các nhóm chính sách giảm nghèo, phát triển xã hội qua thời gian giữa các vùng, nhóm dân cư để điều chỉnh cho phù hợp. Tuy nhiên, một thực tế đặt ra là chuẩn nghèo đa chiều lại làm tăng tỉ lệ hộ nghèo trên địa bàn tỉnh, tạo ra thách thức không nhỏ cho công tác giảm nghèo.

 

- Vậy tỉ lệ hộ nghèo của tỉnh đã thay đổi như thế nào khi áp dụng chuẩn nghèo đa chiều, thưa ông?

 

- Kết quả điều tra theo chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2016-2020, đầu năm 2016, toàn tỉnh có 24.579 hộ nghèo, chiếm tỉ lệ 15,43%. Con số này tăng gấp gần 2,3 lần so với chuẩn nghèo đơn chiều cuối năm 2015 của tỉnh là 6,9%.

 

Từ năm 2016 đến năm 2018, nhờ triển khai thực hiện tốt công tác giảm nghèo, toàn tỉnh đã có 7.856 hộ thoát nghèo. Tính đến nay, toàn tỉnh còn 16.723 hộ nghèo, chiếm tỉ lệ 9,68%. Trong đó, khu vực thành thị có 1.895 hộ nghèo (chiếm tỉ lệ 3,82%), còn vùng nông thôn có 14.828 hộ nghèo (chiếm tỉ lệ 12,03%). Trong tổng số hộ nghèo của tỉnh, có 9.634 hộ nghèo dân tộc thiểu số (chiếm tỉ lệ 57,61 %) và 3.440 hộ nghèo thuộc diện bảo trợ xã hội (chiếm tỉ lệ 20,57%).

 

- Qua 3 năm triển khai, bên cạnh những ưu điểm, ông thấy phương pháp điều tra, rà soát hộ nghèo theo đa chiều còn điểm gì bất cập, hạn chế?

 

Điều tra hộ nghèo theo chuẩn đa chiều tại phường 4, thành phố Đông Hà. Ảnh: NVCC

 

- So với trước đây, việc xác định hộ nghèo theo chuẩn đa chiều hạn chế việc bỏ sót những đối tượng tuy không nghèo về thu nhập nhưng lại nghèo do thiếu hụt việc tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản khác và đã khắc phục việc “cảm tính” trong xác định hộ nghèo theo chuẩn nghèo cũ đơn chiều của giai đoạn 2011- 2015. Việc đánh giá, chấm điểm dựa theo các tiêu chí trở nên cụ thể, rõ ràng và minh bạch. Vì thế, cán bộ điều tra, làm việc dễ dàng hơn và người dân cũng có thể giám sát trực tiếp, thực hiện đánh giá hộ nghèo trong cộng đồng.

 

Tuy nhiên, phương pháp này vẫn còn những điểm chưa hợp lí. Hiện nay, cách tính điểm ở chuẩn nghèo đa chiều dựa trên tình trạng tài sản và điều kiện sống của hộ gia đình để quy ra mức thu nhập, từ đó xác định hộ nghèo. Điều này làm một bộ phận nhỏ người dân có thái độ trông chờ, ỷ lại vào các chính sách của Nhà nước, không nỗ lực thoát nghèo. Một số trường hợp có điều kiện nhưng vẫn không muốn mua sắm những tài sản trong gia đình như: ti vi, xe máy… để vẫn được xếp vào diện hộ nghèo.

 

Bên cạnh đó, khi áp dụng bộ công cụ điều tra hộ nghèo, thang điểm đánh giá một số tiêu chí để xác định mức thu nhập của hộ gia đình vẫn còn một số bất cập, thiếu hợp lí. Đơn cử như điểm số quy định “chấm” cho tài sản của hộ dân ở câu hỏi 11, phiếu B, tiêu chí “Tài sản chủ yếu” là: ti vi 5 điểm, còn xe máy, xe có động cơ 20 điểm. Với quy định này, hộ có từ 2 chiếc xe máy, 2 cái ti vi trở lên cũng chấm điểm như 1 chiếc và không phân biệt giá trị cao hay thấp của tài sản đó hoặc nguồn gốc tài sản đó có được là do được cho, tặng hay tự mua. Trường hợp hộ có 2 - 3 chiếc xe máy và máy gặt đập liên hợp có giá trị cao cũng chỉ tính 20 điểm.

 

- Để khắc phục những điểm bất cập, hạn chế ấy, sở đã có kiến nghị, đề xuất gì với cấp trên, thưa ông?

 

- Để đảm bảo việc điều tra, xác định hộ nghèo theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều một cách khách quan, chính xác và phù hợp hơn với tình hình thực tế, Sở LĐ-TB&XH đã có văn bản kiến nghị Bộ LĐ-TB&XH tiếp tục thực hiện theo phương pháp, bộ công cụ điều tra hộ nghèo theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều giai đoạn 2016- 2020 nhưng cần phải điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung bộ công cụ điều tra hộ nghèo. Việc cần làm ngay là rà soát và rút gọn lại các tiêu chí đánh giá, chấm điểm để cán bộ điều tra, rà soát ở địa phương thực hiện dễ dàng hơn khi xác định hộ nghèo. Bên cạnh đó, bộ cần điều chỉnh, sửa đổi về hệ số chấm điểm của các tiêu chí trong bộ công cụ điều tra mà còn bất hợp lí, chưa chính xác và công bằng.

 

Vừa qua, trên cơ sở kiến nghị của Sở LĐTB&XH Quảng Trị và các tỉnh, thành phố khác, Bộ LĐ-TB&XH đã có văn bản sửa đổi, bổ sung một số nội dung trong phương pháp xác định hộ nghèo theo chuẩn đa chiều. Tuy nhiên, phương pháp xác định hộ nghèo theo chuẩn đa chiều vẫn còn một số bất cập, chưa chính xác, công bằng như vừa chia sẻ ở trên.

 

Hiện nay, Bộ LĐ-TB&XH vẫn đang tiếp tục tiếp thu, nghiên cứu kiến nghị của các tỉnh, thành phố trong cả nước để xem xét, sửa đổi, bổ sung phương pháp xác định hộ nghèo theo chuẩn đa chiều một cách phù hợp và chính xác hơn trong giai đoạn 2021 - 2025.

 

- Xin cảm ơn ông!

 

Tây Long (thực hiện)

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2019 by BÁO QUẢNG TRỊ