Chăm sóc sức khỏe tâm thần của người trẻ


Ngày cập nhật: 07/11/2018 06:34:28

(QT) - Hằng ngày, do bố mẹ bận rộn với công việc nên ngoài giờ đi học, G.H. lại chăm chú vào trò chơi điện tử và đã nhiều lần cậu bé có biểu hiện bồn chồn, tự cấu vào tay chân mình khi được yêu cầu ngưng trò chơi quen thuộc này. Một học sinh nam đã bóp cổ bà nội đang ngủ đến chết khi lấy trộm tiền trong túi áo của bà để đi chơi game online. Đang học lớp 9, cô bé M.H. phải bù đầu vào học ở lớp, học thêm và học để thi đỗ vào trường chuyên trong năm tới nên luôn cảm thấy lo lắng, hầu như không giao tiếp với hàng xóm, không đi chơi với bạn, xem phim, học đàn, tập bơi như ý muốn. Không vào được chuyên ngành như bố mẹ mong muốn ở trường đại học, L.V.Th. rơi vào trầm cảm… Đó là một vài trường hợp cho thấy những người trẻ là nhóm đối mặt với nguy cơ cao về bệnh tâm thần trong xã hội ngày càng nhiều áp lực.

 

Chơi thể thao giúp nâng cao sức khỏe, cải thiện đời sống tinh thần

 

Năm 2018, Tổ chức Y tế Thế giới đã công bố những thống kê đáng báo động về sức khỏe tâm thần và tự tử, trong đó tự tử là nguyên nhân gây tử vong nhiều thứ hai trong số các nguyên nhân gây tử vong trong nhóm thanh, thiếu niên từ 15 tuổi đến 29 tuổi trên toàn cầu và một nửa các loại bệnh tâm thần bắt đầu từ nhóm tuổi 14. Do đó, Tổ chức Y tế Thế giới đã chọn chủ đề của Ngày Sức khỏe tâm thần thế giới 2018 (10/10) là “Tuổi trẻ và sức khỏe tâm thần trong thế giới thay đổi”.

 

Các chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới nhận thấy, một nửa các loại bệnh tâm thần bắt đầu từ năm 14 tuổi nhưng hầu hết các trường hợp mắc phải không được phát hiện và điều trị. Trong đó, trầm cảm là nguyên nhân đứng thứ ba xét về gánh nặng bệnh tật ở thanh, thiếu niên và tự tử là nguyên nhân gây tử vong thứ hai ở những người từ 15 tuổi đến 29 tuổi. Bên cạnh đó, việc sử dụng đồ uống có cồn và ma túy ở mức độ gây hại trong thanh, thiếu niên có thể dẫn đến các hành vi nguy hiểm cho bản thân và xã hội. Tình trạng này đặt ra yêu cầu phát triển sự công nhận tầm quan trọng của việc giúp đỡ thanh, thiếu niên xây dựng khả năng hồi phục sức khỏe tâm thần (SKTT) để ứng phó tốt hơn với những thách thức của thế giới ngày nay. Theo khuyến cáo được đưa ra thì mọi người đều có thể chung tay xây dựng những cộng đồng thấu hiểu, tôn trọng và ưu tiên SKTT cũng như có thể hỗ trợ người thân của mình vượt qua giai đoạn khó khăn là phải đối mặt với bất ổn về SKTT như trầm cảm hoặc lo lắng ở một thời điểm nào đó trong đời sống. Điều này chứng tỏ việc giải quyết khủng hoảng về SKTT có thể thực hiện ở cấp độ cá nhân và cộng đồng.

 

Quan tâm chăm sóc SKTT của thanh, thiếu niên trong thế giới ngày càng nhiều thay đổi nói chung và trong đời sống của mỗi người nói riêng cần có sự nhận biết và hiểu các dấu hiệu, triệu chứng sớm cảnh báo mắc bệnh tâm thần. Với những người trẻ ở những năm đầu của sự trưởng thành thường có nhiều thay đổi quan trọng như thay đổi trường học, xa gia đình, bước vào cuộc sống sinh viên hoặc vào nghề nghiệp là khoảng thời gian rất nhạy cảm của lĩnh hội và hiểu biết. Tuy nhiên, giai đoạn này cũng dễ gặp những căng thẳng làm rối loạn chuyển hóa các chất trung gian hóa học trong sinnap thần kinh nên hoạt động của bộ não bị rối loạn trong việc phản ánh thế giới thực tại và làm biến đổi bất thường ý tưởng, lời nói, hành vi, tác phong, tình cảm hoặc những sang chấn tâm lý. Những biểu hiện này làm sa sút sức khỏe, giảm sút khả năng học tập và lao động, đảo lộn sinh hoạt mà nếu không được chữa trị kịp thời thì người bệnh sẽ trở thành gánh nặng đối với gia đình và xã hội. Do đang trong độ tuổi đến trường nên việc chăm sóc SKTT đối với thanh, thiếu niên rất cần sự hỗ trợ của phụ huynh và giáo viên trong xây dựng các kỹ năng sống để giúp trẻ em và thanh niên hình thành các kỹ năng mềm trong đời sống hằng ngày ở nhà, ở trường. Đồng thời, các tình nguyện viên tâm lý hoặc nhân viên y tế đã được đào tạo kiến thức và kỹ năng phát hiện, kiểm soát các rối loạn SKTT có thể đến trường học, gặp gỡ các nhóm học sinh và sinh viên để tư vấn, hỗ trợ, loại bỏ, điều chỉnh những rối loạn tâm thần ngay khi mới xuất hiện... Hoạt động này có ý nghĩa giúp học sinh, sinh viên ứng phó tốt với những thử thách hằng ngày hoặc giúp xây dựng khả năng hồi phục tâm thần từ giai đoạn sớm trong các trường hợp thanh, thiếu niên mất cân bằng và thiếu sự thoải mái về tâm lý.

 

Trong những năm gần đây, tỷ lệ người Việt Nam mắc các bệnh tâm thần chiếm khoảng 30% dân số và 29% trong số đó là người trẻ với 2,3% có hành vi tiêu cực đối với bản thân. Điều cần đặc biệt lưu ý là ngày càng có nhiều người mắc bệnh tâm thần và bệnh tâm thần có chiều hướng gia tăng ở trẻ em và thanh, thiếu niên trong điều kiện cả nước thiếu bác sĩ chuyên khoa tâm thần và dịch vụ phục hồi chức năng tâm lý của người bệnh cũng như phần lớn gia đình người bệnh tâm thần còn gặp nhiều khó khăn. Ở tỉnh Quảng Trị, số người bệnh tâm thần được ngành y tế quản lý điều trị trong năm 2017 là 2.910 người, trong đó có 1.432 người bệnh tâm thần phân liệt, 1.423 người bệnh động kinh và 46 người bệnh trầm cảm. Trong năm 2018 đã có 47 người bệnh tâm thần phân liệt, 63 người bệnh động kinh, 16 người bệnh trầm cảm cắt điều trị tại các cơ sở y tế và tại nhà. Phục hồi về tâm thần, những người này tiếp tục học tập, lao động và là bằng chứng thực tế góp phần khẳng định sự đầu tư của Chính phủ vào chương trình cơ bản đối với SKTT, sự quan tâm của xã hội đối với các chương trình tích hợp và toàn diện dựa trên bằng chứng về SKTT của cộng đồng, đặc biệt là SKTT của những người trẻ là điều hết sức cần thiết. Trong đó, các chương trình nâng cao nhận thức của thiếu niên, thanh niên trẻ về cách chăm sóc SKTT, giúp phụ huynh, giáo viên biết cách hỗ trợ con cái, học sinh đóng góp vào việc tạo lập SKTT vững chắc, ổn định ở mỗi người, thúc đẩy hiểu biết, sự hòa nhập, bảo vệ và phục hồi SKTT.

 

Thục Khanh

 Liên hệ - Góp ý  Quay lại!

Bình luận của bạn:

Bình luận bạn đọc (0)

CÁC TIN KHÁC



Lượt truy cập



Trực tuyến





Copyright 2018 by BÁO QUẢNG TRỊ